جستجوی پیشرفته
بازدید
10581
آخرین بروزرسانی: 1390/08/08
 
کد سایت fa17665 کد بایگانی 17582 نمایه مالکیت مجازی بندگان در کلام امام رضا (ع)
طبقه بندی موضوعی درایه الحدیث
خلاصه پرسش
در حدیثی از امام رضا (ع) این را خواندم (أَنَّهُمْ مَالِکُونَ مَجَازاً لَا حَقِیقَةً لَه‏) معنای این که مردم مالک مجازی هستند یعنی چه؟
پرسش
در حدیثی از امام رضا (ع) این را خواندم (أَنَّهُمْ مَالِکُونَ مَجَازاً لَا حَقِیقَةً لَه‏) معنای این که مردم مالک مجازی هستند یعنی چه؟
پاسخ اجمالی

تمام هستی و آنچه در آن است، مالک اصلی و حقیقی آن خداوند متعال است، و به قول شاعر:

در حقیقت مالک اصلی خداست

این امانت بهر روزی، دست ماست.

البته، این ملکیت را خداوند در اختیار بشر قرار داده، بدون این که آن را از خود سلب کرده باشد. آیات قرآن و روایاتی که از معصومان (ع) به ما رسیده است، دلالت بر آن دارد که در این فرصت به چند نمونه اشاره می کنیم:

1. "وَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ جَمیعاً مِنْهُ إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُون‏"؛ او آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است؛ همه را از سوى خودش مسخّر شما ساخته در این نشانه‏هاى (مهمّى) است براى کسانى که اندیشه مى‏کنند.[1] که کلمه "سخر لکم" و "جمیعا منه" دلالت بر این دارد که مالکیت واقعی از خداوند است.

2. "وَ لِلَّهِ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُور"؛ آنچه در آسمان ها و آنچه در زمین است، مال او است و همه کارها، به سوى او باز مى‏گردد (و به فرمان او است).[2]

3. حدیثی که در پرسش آمده در تفسیر آیه خمس بیان شده است. امام رضا (ع) بعد از تلاوت آیه خمس: "وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِی الْقُرْبى‏"؛ بدانید که آنچه (در جنگها) به غنیمت بهره شما مى‏شود ، پنج یک (خمس) آن مخصوص خداست و پیامبر خدا و خویشاوندان او...

فرمود: و از آن جهت چنین کرد تا با رحمت خود بر ما منّت گذارد؛ زیرا مالک جان ها و مال ها و چیزهاى دیگر خود او است که مالکیّت حقیقى دارد، و آنچه در دست مردم است به عاریه نزد آنان است و مردمان به مجاز مالک اند نه به حقیقت، و آنچه مردم به دست مى‏آورند (از راه کسب و کار و بازرگانى و صنعت و ...)، همه، در حقیقت غنیمت است (یعنى مالک خمس آن نیستند و باید بپردازند).[3]

کلام امام رضا (ع) گویای این مطلب است که کسی با پرداخت حقوق الاهی نمی تواند منتی بر خداوند بگذارد که از اموالی که متعلق به من است؛ در راه تو انفاق کردم، بلکه مسئله عکس است و چون خداوند مالک واقعی است، منت برای او است.

4. ابان بن تغلب می گوید: امام صادق (ع) به من فرمود: آیا به نظر تو خداوند به کسانى مال داده است که در نزد او محترم بوده‏اند، و به کسانى که در نزد او احترامى نداشته‏اند نداده است؟ هرگز! بلکه مال، مال خدا است و آن را به امانت نزد کسانى قرار داده است.[4]

این سؤال، پاسخ تفصیلی ندارد.



[1] جاثیة: 13.

[2] آل عمران: 109.

[3] امام رضا (ع)، فقه الرضا (ع)، ص 293، کنگره امام رضا (ع)، مشهد، 1406 ق.

[4] محمد بن مسعود، عیاشی، تفسیر العیاشی، ج 2، ص 13، چاپخانه علمیه، تهران، 1380 ق.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا وجود استاد در مسیر تزکیه و خودسازی ضروری است؟
    9640 عرفان و اخلاق
    مسلماً راهی به این دشواری و مهمی احتیاج به استاد دارد. استاد اوّلیۀ انسان خداوند است؛ زیرا علاوه بر آن‌که از طریق فطرت، انسان را به سوی این مسئله راهنمایی کرد، پیامبران(ع) را نیز برای هدایت انسان‌ها فرستاده است. در این مسیر، اگر نعمت استاد پرهیزکار، صالح و ...
  • آیا در تقلید از یک مرجع رضایت وی لازم است؟
    4855 تقلیدچیست؟
    نظر حضرت آیت الله هادوی تهرانی در این خصوص به شرح زیر می باشد:اگر از طرق معتبر شرعی (بینه، شیاع، علم وجدانی) صلاحیت شخصی برای تقلید احراز شود، تقلید ازوی جایز خواهد بود و نیاز به رضایت وی ندارد.برای آگاهی بیشتر مراجعه شود به:نمایه: مجتهد ...
  • آیا درست است که یکی از قاتلان امام حسین(ع) فردی ایرانی به نام رستم غلام شمر بود؟
    16870 حوادث روز عاشورا
    بنابر تحقیق و جست‌وجو در منابع تاریخی؛ تنها فردی را که رستم - غلام شمر که با توجه به نامش احتمالاً باید ایرانی باشد- در عاشورا به دستور شمر به شهادت رساند، امّ وهب نمرى قاسطى، همسر عبد اللّه بن عمیر کلبى بود؛ این بانو بر بالین سر ...
  • آیا آیه و یا حدیثی دربارۀ ستایش و تمجید از مجتهد غیر معصوم وجود دارد؟
    8397 اجتهاد و مرجعیت در اسلام
    در مورد جایگاه تفقه و فقاهت در دین، قرآن می‌فرماید: "و شایسته نیست مؤمنان همگی ]برای جهاد [کوچ­ کنند. پس چرا از هر فرقه از آنان دسته‌ای کوچ نمی‌کنند تا ­]دسته‌ای بمانند و[ ­در دین آگاهی پیدا کنند و قوم خود را وقتی به سوی ...
  • دعوت مخفیانه پیامبر اسلام(ص) چند سال به طول انجامید و در این مدت چه افرادی مسلمان شدند؟
    19982 تاريخ بزرگان
    بر اساس آنچه در منابع تاریخی آمده، پیامبر اسلام(ص) از ابتدای بعثت تا سال سوم[1] و یا چهارم[2] بعد از آن، تبلیغ رسالت خود را به صورت مخفیانه انجام مى‏داد.[3] اما گزارش شده است که با نزول آیه «فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ وَ ...
  • نظر حضرت آیت الله العظمی بهجت در باره حق کپی رایت سی دی چیست؟
    13751 حقوق معنوی و کپی برداری ها
    حضرت آیت ا...العظمی بهجت، در این زمینه می فرماید: بنا بر احتیاط واجب (تولید سی دی) برای تولید کنندگان آنها حق ایجاد می کند و تکثیر (کپی) آنها بدون اجازه بنا بر احتیاط واجب جایز نیست .البته تمام مراجع در صورتی که در ضمن معامله نرم افزار، فروشنده (تولید ...
  • آیا زنان می‌توانند از کنیه «ام قاسم» برای خود استفاده کنند؟
    4691 بیشتر بدانید
    در فرهنگ عربی به آن دسته از نام‌هایی که با پیشوند «أب» (در مردان) و «أمّ» (در زنان) همراه باشد، کُنیه می‌گویند. با توجه به معنای أب(پدر) و أمّ(مادر) نوعاً این اسامی برای کسانی به کار برده می‌شود که نام یکی از فرزندانشان قاسم باشد و از این ...
  • چرا احکام زنان قریش در مسئلۀ حیض با دیگران تفاوت دارد؟
    31195 یائسگی
    توجه به نکاتی می‌تواند شما را در دست‌یابی به جواب یاری رساند:الف) این یک مسئلۀ فقهی است و دیدگاه‌های فقها در این باره متفاوت است.اگرچه همۀ مراجع متفق‌اند، خونی که زن پس از گذشت شصت سال قمری[1] می‌بیند، حیض نیست، حتی ...
  • مال حرام چیست؟
    3265 بیشتر بدانیم
    هر کار و فعالیتی که شرع مقدس اسلام آن‌را مجاز شمرده باشد و برای انجام دهنده آن سودی در پی داشته باشد، مال و منفعت حاصل از آن فعالیت - در صورت پرداخت مالیات‌های شرعی - برای صاحب آن حلال است، و در غیر این صورت مال حرام ...
  • توجیه عدل الهی با وجود زجر کشیدن حیوانات چگونه است؟
    15050 دلایل عدل الهی
    از آن‌جا که حیوانات دارای قدرت تفکر و تعقّل نیستند؛ لذا بسیاری از درد و رنج‌هایی که احتمال می‌دهیم آنها بدان دچارند، خلاف واقع است. البته این بدین معنا نیست که هیچ درد و سختی برای آنها وجود ندارد، بلکه یقیناً آنها نیز درد و رنج را ...

پربازدیدترین ها