جستجوی پیشرفته
بازدید
14249
آخرین بروزرسانی: 1391/12/02
خلاصه پرسش
آیا به اموا ل باقی مانده از میت که از راه هدیه و ارث و جهیزیه به او رسیده است، خمس تعلق می گیرد؟
پرسش
مرحوم مادرم دو وصیت داشته است یکی انجام حج واجب و دیگری تهیه یک تکه از جهیزیه یک دختر سادات. آن چه که مهم است مادر من مقداری عتیقه دارد که به عنوان جهیزیه، هدیه یا ارث از مادر و پدرش به او رسیده است هم چنین مادرم حدود ششصد هزار تومان پول نزد کسی دارد که برای او جهت تأمین مخارجش به خصوص دوا و درمان استفاده می کرد و ما قصد داریم با فروش مقداری از آنها هزینه حج، تهیه جهیزیه و مراسم سالگرد او را فراهم نماییم هم چنین مبلغی را که درنزد آن شخص بوده از او گرفته و نهایتا برای مادرم خرج و خیرات نماییم سؤال من اینست که آیا ما بابت این چیزهایی که گفتم خمس باید بدهیم یا خیر با توجه به این که پدرم نیز سید است.
پاسخ اجمالی

اگر مادر شما منبع در آمدی داشته و از طریق آن ثروتی به دست آورده به آن خمس تعلق می گیرد و بخشی از اموال باقی مانده او که از این راه بدست آمده اگر شما می دانید که ایشان خمسش را نپرداخته است بر شما لازم است که خمس آن را بپردازید.

اما بخشی از اموال ایشان که از مهریه ایشان بوده است بنا بر نظر همه مراجع تقلید خمس ندارد.( تنها حضرت آیت ا..العظمی بهجت فرموده اند:" بنا بر احتیاط واجب اگر از مخارج سالش اضافه آمد، باید خمس بدهد") [1] .

اما بخشی از اموال او که از راه جهیزیه به ایشان رسیده طبق نظر برخی از فقها خمس به آن تعلق نمی گیرد. مگر اینکه یقین داشته باشد که از پولی تهیه شده است که به آن خمس تعلق گرفته شده وخمس آن پرداخت نشده است. [2] البته بعضی از مراجع فرموده اند اگر از همه یا مقداری از جهیزیه تا آخر سال استفاده نکند، خمس دارد. [3]

اما بخشی از اموال او که از راه هبه و هدیه به ایشان رسیده بنا بر نظر اکثر مراجع معظم تقلید( آیات عظام امام خمینی(ره)، خامنه ای، نوری.) خمس ندارد [4] . و بنا بر نظر بعضی دیگر از مراجع معظم تقلید ( آیات عظام صافى، سیستانى؛ (زنجانى) چنانچه از مخارج سالش ( سال خمسی) زیاد بیاید، باید خمس آن را بدهد. [5]

اما اگر سرمایه از ارثی باشد که به ایشان رسیده است، به اتفاق فقهاء معاصر شیعه، خمس ندارد. مگر این که:

1. از خویشاوند دوری باشد و نداند چنین خویشى دارد (در نتیجه انتظاری در باره چنین ارثی نداشته باشد) در اینجا اگر از مخارج سالش زیاد نیاید باز هم خمس ندارد ولی اگر از مخارج سالش زیاد بیاید عده ای از فقها می فر مایند: بنابر احتیاط واجب باید خمس آن را بپردازد [6] عده ای نیز لازم نمی دانند بلکه می فر مایند: مستحب است خمس آن را بدهد. [7]

2. بداند کسى که این مال از او به ارث رسیده خمس آن را نداده باشد [8] .

3. در خود آن مال خمس نیست ولى انسان می داند کسى که آن مال از او به ارث رسیده، خمس بدهکار است، که در این صورت باید خمس را از مال او بدهد [9] .

بنا بر این  قبل از هر کاری ابتدا باید مقدار خمسی را که یقین دارید به مال او تعلق می گیرد به دفتر مرجع تقلید بپردازید و سپس برای حج او اقدام فرمائید. همچنین برای پرداخت مبلغی از خمس (که احتمالا به اموال مادرتان تعلق می گیرد) به پدرتان که از سادات است باید از دفتر مرجع تقلید مادرتان اجازه بگیرید.


[1] توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج ‏2، ص 8، مسأله 1754.،" مهرى را که زن مى‏گیرد خمس ندارد."

[2] . مجمع المسائل (للگلپایگانی)، ج‏1، ص: 336، س 167

[3] (بهجت): مسأله 1376 جهیزیه‏اى که پدر به دخترش مى‏دهد و دختر آن را به منزل خود مى‏برد، آنچه از جهیزیه که تا آخر سال استفاده نکرده، خمس دارد، مگر آن که استفاده نکردن او اتّفاقى بوده و آن چیز، نیاز منزل اوست و یا چیزى است که نداشتن آن خلاف شأن اوست که در این صورت خمس ندارد.

[4] آیات عظام امام خمینی(ره)، خامنه ای، نوری.

[5] آیات عظام صافى، سیستانى؛ (زنجانى: چنانچه از مخارج سالش زیاد بیاید اگر مالى که به دست آورده ارزشمند باشد لازم است خمس آن را بدهد، بلکه بنا بر احتیاط اگر مال ارزشمندى هم نباشد خمس آن را بدهد).

[6] آیات عظام خویی، تبریزی، فاضل، صافی، زنجانی و بهجت.

[7] إمام خمینی،توضیح المسائل، المحشى، ج ‏2، ص: 9 مسئله 1754.

[8] آیات عظام امام خمینی(ره)، خویی (ره)، بهجت :بنابر احتیاط واجب، سیستانی، زنجانی: باید بگونه‏اى بدهکارى او را برطرف سازد، خواه از مال میّت بدهد یا از مال خود، خمس را داده و بعد از مال میّت بردارد، یا از مال خود بگونه مجّانى بدهد، فاضل: اگر آن مال از درآمد همان سال فوت بوده این شخص باید بدهى خمسى او را بدهد،و مکارم(غیر از مرحوم تبریزی که می فرماید: بنا بر أظهر واجب نیست خمس آن را بدهد بقیه فی الجمله اتفاق دارند).

[9] اقتباس از سؤال شماره 1723 همین سایت؛ ا ین قول اتفاقی است.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • سر امام حسین(ع) بر روی نیزه، کدام آیه قرآن را تلاوت می‌کرد؟
    18059 حوادث بعد از شهادت 1392/10/25
    زید بن ارقم یکی از صحابه رسول خدا(ص) می‌‌گوید: «روز بعد از ورود اهل بیت(ع) به کوفه، ابن زیاد امر کرد تا سر مبارک حضرت سید الشهداء(ع) را در کوچه‌هاى کوفه و در میان قبائل بگردانند، من در میان غرفه نشسته بودم که سر حسین بن علی(ع) را ...
  • آیا این جریان حقیقت دارد که نضر بن حارث توسط امام علی(ع) کشته شد؟
    27522 گوناگون 1391/09/21
    در برخی از منابع تاریخی از کشته شدن نضر بن حارث به دست حضرت علی(ع) پس از اسارتش در جنگ بدر سخن به میان آمده است. گفته شده است این شخص که از سرسخت‌ترین معاندان و دشمنان قریشی پیامبر اسلام(ص) به شمار می‌آمد. پس از جنگ بدر در ...
  • آیا مؤمنان را برای وارد شدن به بهشت، هل می‌دهند؟!
    6045 حدیث 1397/08/24
    در روایتی از امام صادق(ع) در چگونگی ورود مؤمنان به بهشت آمده است: «یَأْتِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ شَیْ‏ءٌ مِثْلُ الْکُبَّةِ فَیَدْفَعُ فِی ظَهْرِ الْمُؤْمِنِ فَیُدْخِلُهُ الْجَنَّةَ فَیُقَالُ هَذَا الْبِرُّ»؛[1] روز قیامت چیزى مانند کبّه می‌آید و پشت افراد با‌ایمان را هُل می‌دهد تا او را ...
  • جمعیت یهودیان ایران چقدر است و حکومت ایران با آنان چه رفتاری دارد؟
    29342 پیروان دیگر مذاهب 1388/08/11
    در جمهوری اسلامی ایران اقلیت های مذهبی (یهودی،مسیحی، زرتشتی و...) در کنار مسلمانان زندگی می کنند. طبق آماری که خود یهودیان ایران منتشر کرده اند درحال حاضر حدود 20هزار نفر یهودی (کلیمی) در ایران زندگی می کنند[1] که از حقوق و مزایای سایر شهروندان ایرانی برخوردارند. و در ...
  • حضرت آدم و حوا(ع) چند فرزند داشتند؟
    157380 شیث(هبة الله) 1386/01/23
    دربارۀ تعداد فرزندان حضرت آدم(ع) - مانند بسیاری از حوادث و رخ دادهای تاریخی - نظر قطعی وجود ندارد؛ زیرا که در متون معتبر تاریخی، اختلافاتی در بیان اسامی و تعداد آنها مشاهده می‌شود. این شاید به جهت فاصلۀ زمانی طولانی آنان با زمان ثبت تاریخ و ...
  • آیا سر مقدس حضرت عباس بن علی(ع) از کربلا به سمت کوفه و سپس شام همراه اسیران بود؟
    32322 حوادث بعد از شهادت 1392/09/26
    آنچه از منابع روایی به‌دست می‌آید این است که؛ سرهای مقدس شهدای کربلا به همراه سر مقدس امام حسین(ع) به کوفه نزد ابن زیاد، سپس به شام نزد یزید بردند. از این‌رو؛ سر مقدس حضرت عباس بن علی(ع) نیز همراه سرهای شهدا بوده است. هر چند در این ...
  • در حدیث آمده است: صلح دادن بین دو نفر از تمام نماز و روزه ها برتر است. منظور چیست؟
    27710 صلح و همزیستی 1390/10/18
    به نظر می رسد که در ترجمه ای که برخی از مترجمان کرده اند و شما بدان اشاره کردید، مسامحه ای صورت پذیرفته است؛ زیرا با دقت در متن عربی "صَلَاحُ ذَاتِ الْبَیْنِ أَفْضَلُ مِنْ عَامَّةِ الصَّلَاةِ وَ الصِّیَام‏"،
  • مقصود از دل شکسته که گفته می شود خدا در آن است چیست؟
    67919 قرب 1392/01/28
    گاهی مواقع «دل شکستگی» تنها به جهت غمگینی برای امور مادی و دنیایی است که آخرت در آن لحاظ نمی‌شود، چنین دل شکستگی، افسردگی و رکود روانی را به همراه خواهد داشت و آدمی را ناامید کرده و از ترقی و پیشرفت بازمی‌دارد، اما گاهی انسان برای اموری ...
  • عامل در جمع مکسر و موارد مشابه و نیز ضمیرهای ارجاعی به آنها،‌ چه زمانی مذکر و چه زمانی مؤنث‌اند؟
    2384 صرف و نحو 1403/08/21
    نخست باید گفت؛ «جمع مکسر»، صرف نظر از جنسیتش، یا مؤنث حقیقی است و یا می‌توان آن‌را در حکم مؤنث در نظر گرفت.از طرفی هنگامی که فعلی به فاعلی نسبت داده می‌شود، آن فعل و فاعل باید از چند جهت، با هم متناسب باشند؛ از این‌رو باید شرایطی در آن ...
  • در صورت گران بودن آب، برای غسل جنابت چه باید کرد؟
    16897 جنابت 1388/02/03
    غسل جنابت به خودی خود مستحب است، ولی برای خواندن نمازِ واجب و مانند آن واجب می‌شود.[1] اما اگر تهیه‌ی آب برای غسل کردن به قدری گران است که از نظر اقتصادی برای شما ضرر یا مشقت غیر قابل تحمل دارد، و یا اجحاف است، ...

پربازدیدترین ها