جستجوی پیشرفته
بازدید
24056
آخرین بروزرسانی: 1395/12/13
خلاصه پرسش
دروغ‌گویی چه پیامدها و آثاری دارد؟
پرسش
دروغ‌گویی چه پیامدها و آثاری دارد؟
پاسخ اجمالی
بدیهی است که هر ناهنجاری اخلاقی علاوه بر عواقب اخروی، در دنیا نیز پیامدهایی برای فرد و جامعه دارد. دروغ‌گویی نیز یکی از آن ناهنجاری‌ها است. در این فرصت به برخی از مهم‌ترین پیامدهای دروغ‌گویی از منظر آیات و روایات اشاره خواهیم داشت.
آثار فردی دروغ‌گویی
1. محرومیت از رستگاری: «إِنَّ اللَّهَ لا یَهْدی مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ کَذَّاب»؛[1] خداوند کسى را که اسراف‌کار و بسیار دروغ‌گو است هدایت نمی ‏کند.
2. روسیاهی در آخرت: «وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ تَرَى الَّذینَ کَذَبُوا عَلَى اللَّهِ وُجُوهُهُمْ مُسْوَدَّةٌ»؛[2] و روز قیامت کسانى را که بر خدا دروغ بستند می‌بینى که صورتشان سیاه است.
3. از بین رفتن ایمان: دروغ‌گویی با ایمان سازگاری ندارد و ایمان را از قلب انسان خارج می‌کند. امام علی(ع) در این باره می‌فرماید:
«لا یجد العبد طعم الایمان حتى یترک الکذب هزله وجده»؛[3] بنده‌ای مزه ایمان را نچشد تا دروغ را وانهد، چه شوخی باشد و چه جدی.
هم چنین از امام باقر(ع) نقل شده است:
«ان الکذب هو خراب الایمان»؛ [4] همانا دروغ، نابودی و خرابی ایمان است.
4. دروغ موجب لعن خدا و فرشتگان: «لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْکاذِبینَ»؛[5] لعنت خدا بر دروغ‌گویان!
5. نرسیدن به درجه صدیقین و شهدا: «الْکَذَّابُ لَا یَکُونُ صَدِیقاً وَ لَا شَهِیدا»؛[6] رسول خدا(ص) فرمود: دروغ‌گو، نه در زمره صدیقان درآید و نه در زمره شهیدان.
6. دروغ سرچشمه تمام گناهان: امام حسن عسکرى(ع) مى‌‌فرماید: «جُعِلَتِ الْخَبَائِثُ فِی بَیْتٍ، وَ جُعِلَ مِفْتَاحُهُ الْکَذِب‏»؛[7] تمام پلیدی‌ها در اطاقى قرار داده شده، و کلید آن دروغ است.
7. دروغ مانع مروت و جوانمردی: «لا یجتمع الکذب و المروءة»؛ [8] دروغ و جوانمردی با هم جمع نمی‌شوند.
به همین دلیل است که پیامبر(ص) فرمود: «أَقَلُّ النَّاسِ مُرُوَّةً مَنْ کَانَ کَاذِبا»؛[9] جوانمردی در شخص دروغ‌گو از همه کمتر است.
8. فقر و تنگ‌دستی: «وَ اعْتِیَادُ الْکَذِبِ یُورِثُ الْفَقْر»؛[10] علی(ع) فرمود: عادت به دروغ، تنگ‌دستی را به همراه دارد.[11]
9. از بین رفتن شرم و حیا: «لَا حَیَاءَ لِکَذَّابٍ»؛[12] دروغ‌گو حیایی ندارد.
10. فراموش کاری: امام صادق (ع) فرمود: «سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّ مِمَّا أَعَانَ اللَّهُ بِهِ عَلَى الْکَذَّابِینَ النِّسْیَان»؛[13]‏ از کمک‌های خداوند برای شناخت دروغ‌گویان، فراموشکار شدن آنها است!
به سبب همین فراموشی است که خبرهای بسیار ناهمخوانی از آنها شده و در نتیجه نزد خاص و عام رسوا می‌شوند.
11. سرزنش و پشیمانی: «عَاقِبَةُ الْکَذِبِ مَلَامَةٌ وَ نَدَامَة»؛[14] سرانجام دروغ‌گویی، سرزنش شدن و پشیمانی است؛ چرا که مردم دیر یا زود، به رفتار ناشایست و گفتار خلاف واقع دروغ‌گو پی برده، او را خواهند شناخت.
12. عذاب آخرت سرانجام دروغ‌گو: «ثَمَرَةُ الْکَذِبِ الْمَهَانَةُ فِی الدُّنْیَا وَ الْعَذَابُ فِی الْآخِرَة»؛[15] علی(ع) فرمود: محصول دروغ، پستی در دنیا، و عذاب در آخرت است.[16]
پیامدهای اجتماعی دروغ
دروغ علاوه بر اثرات بدی که بر روح و اخلاق انسان خواهد گذاشت، بر جامعه و محیط افراد نیز آثار و پیامدهایی دارد که از جمله آنها می‌توان موارد زیر را نام برد:
1. از بین رفتن ارزش و اعتبار اجتماعی: امام صادق(ع) از حضرت عیسی(ع) نقل فرمود: «مَنْ کَثُرَ کَذِبُهُ ذَهَبَ بَهَاؤُهُ»؛ کسی که بسیار دروغ گوید، ارزشش نزد خدا و مردم از بین می‌رود.[17]
2. خفت و پستی: «ثَمَرَةُ الْکَذِبِ الْمَهَانَةُ فِی الدُّنْیَا»؛[18] محصول دروغ، پستی در دنیا است.
3. بی‌آبرویی: «الْکَذِبُ یُزْرِی بِالْإِنْسَان»؛[19] امام علی(ع) فرمود: دروغ، انسان را دارای عیب می‌کند.
4. رسوایی نزد خاص و عام: «وَ اللَّهُ مُخْرِجٌ ما کُنْتُمْ تَکْتُمُونَ»؛[20] و خداوند آنچه را مخفى می‌‏داشتید، آشکار می‌‌‏سازد.

[1]. غافر، 28.
[2]. زمر، 60.
[3]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 340، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.            
[4]. همان، ص 339.
[5]. آل عمران 61.
[6]. کوفی، محمد بن محمد اشعث، الجعفریات (الأشعثیات)، ص 80، تهران، مکتبة نینوی الحدیثة، چاپ اول، بی تا.
[7]. حلوانی، حسین بن محمد، نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، ص 145، قم، مدرسة الإمام المهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، چاپ اول، 1408ق.
[8]. تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتى، مصطفى، ص 221، قم، دفتر تبلیغات، چاپ اول، 1366ش.‏
[9]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ‏69، ص 259، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.
[10]. شیخ صدوق، خصال، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج ‏2، ص 505، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1362ش.            
[11]. همان.
[12]. لیثى واسطى، على بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، محقق، مصحح، حسنى بیرجندى، حسین‏، ص 536، قم، دار الحدیث، چاپ اول، 1376ش.‏
[13]. کافی، ج ‏2، ص 341.
[14]. عیون الحکم و المواعظ، ص 342.
[15]. همان، ص 209.
[16]. غرر الحکم و درر الکلم، ص 328.
[17]. کافی، ج ‏2، ص 341.
[18]. عیون الحکم و المواعظ، ص 209.
[19]. همان، ص 18.
[20]. بقره، 72.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755356 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734872 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648165 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645408 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640625 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579356 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576971 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559732 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559543 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548755 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...