جستجوی پیشرفته
بازدید
1660
آخرین بروزرسانی: 1398/09/13
خلاصه پرسش
پیامبر اسلام(ص) در چه زمانی امام علی(ع) را مأمور بازپرداخت دیون خود فرمود و مراد پیامبر(ص) از این وام‌ها چه بود؟
پرسش
در چه زمانی رسول اکرم(ص) به حضرت علی(ع) فرمودند: «انت تقضی دینی»،«تو دیون من را ادا می‌کنی» و آیا این امانت‌ها مادی است یا معنوی؟
پاسخ اجمالی

بر اساس گزارش‌ها، پیامبر اسلام(ص) بارها به این موضوع اشاره فرموده که امام علی(ع)، مسئول پرداخت وام‌ها و دیون حضرتشان است که نمی‌توان آن را تنها منحصر به دیون مالی دانست، بلکه شامل هر چیزی می‌شود که پیامبر اسلام(ص) گمان داشت که آن را به برخی افراد و یا تمام جامعه بدهکار است:

بعد از شب معراج[1]

پیامبر(ص) به امام علی(ع) فرمود: در شب معراج، دوازده نور را دیدم و از پروردگار پرسیدم که این نورها از کجاست؟ خدا پاسخ داد نور فرزندان تو! … تو امام و خلیفه بعد از من هستی که وام‌های مرا خواهی پرداختی و وعده‏هاى مرا تحقق خواهى بخشید...».[2]

از این روایت، استمرار حرکت پیامبر اسلام(ص) توسط امام علی(ع) و امامان بعد بیشتر برداشت می‌شود تا پرداخت دیون مالی.

هنگام هجرت[3]

هنگام هجرت، پیامبر اسلام(ص)، امام على(ع) را مسئول بازگرداندن امانت‌های مردم[4] و حرکت فواطم[5] از مکه به سمت مدینه نمود.[6]

این گزارش بیشتر ناظر به بازپرداخت دیون و امانت‌های مادی مردم است.

بعد از جنگ خیبر[7]

پیامبر(ص) بعد از جنگ خیبر به امام علی(ع) فرمود: «تو اداکننده دین و تحقق بخشنده وعده‏هاى من خواهى بود...».[8]

هنگام سد الابواب

هنگام بستن درهایی که به مسجد باز می‌شد، حضرت پیامبر(ص) به امام علی(ع) فرمود: «آنچه(آن حقوقی) که برای من در این مسجد وجود دارد، برای تو نیز وجود دارد و تو وارث و وصی من هستی که وام من را ادا می‌کنی و به وعده‌های من تحقق می‌بخشی...».[9]

در حدیث منزلت[10]

پیامبر(ص) به امام علی(ع) فرمود: «جایگاه و منزلت تو نسبت به من مانند جایگاه هارون(ع) نسبت به موسى(ع) است، با این تفاوت ‌که بعد از من پیامبرى نخواهد بود، تو قرض مرا ادا و به وعده‏هاى من وفا می‌کنى...».[11]

هنگام لقب دادن ایشان به ابوتراب[12]

پیامبر(ص) در نخلستان‌های مدینه، امام علی(ع) را دید که در زمین مشغول کار بوده و سر و رویشان غبار آلود بود. آنگاه خطاب به ایشان فرمود: اگر مردم تو را با کنیه ابوتراب صدا بزنند، آنان را سرزنش نخواهم کرد. سپس فرمود: تو برادر و وزیر و جانشین من در خانواده هستی، تو وام مرا پرداخت کرده و گردنم را از قید تعهدات آزاد می‌کنی ...‏».[13]

هنگام پیمان برادری[14]

پس از هجرت پیامبر(ص) به مدینه، آن‌حضرت(ص) بین مسلمانان - چه مهاجر و چه انصار - پیمان اخوت برقرار کرد، اما امام علی(ع) را تنها نهاد. امام(ع) به پیامبر(ص) عرضه داشت: مرا با کسى برادر نکردى؟! پیامبر(ص) فرمود: به خدا قسم، تو را برای خودم نگاه داشتم که با هم برادر باشیم و تو وصى و وزیر و جانشینم در امت من باشى و امانت‌های من را بپردازى و به وعده‏های من وفا کنى.‏[15]

در حدیث اوصیا

پیامبر(ص) فرمود: «اوصیای پیامبران الهی، دین‌های آنان را ادا و به وعده‌های آنان وفا می‌کنند و بر اساس سنت آنان می‌جنگند. سپس به امام علی(ع) فرمود تو وصی و برادر من در دنیا و آخرت هستی و دین من را ادا و به وعده‌های من وفا می‌کنی... ».[16]

هنگام وفات

پیامبر(ص) در هنگام وفات به عباس فرمود: «آیا وصایت مرا پذیرفته و دین مرا ادا کرده و به آنچه وعده داده‏ام، عمل مى‏کنى؟ عباس گفت: من مردى مسن هستم و زن و فرزند من زیاد هستند و مالى ندارم؛ و نپذیرفت. آن‌حضرت(ص) فرمود: این سفارش را به کسى خواهم کرد که آنها را پذیرفته و سخنی چون سخن عباس بر زبان نخواهد آورد! سپس به امام علی(ع) فرمود: آیا تو وصایت مرا می‌‏پذیرى و دین مرا می‌پردازى و وعده‏هایم به سرانجام می‌رسانى؟ امام(ع) پذیرفتند.[17]

 

 

[1]. «معراج پیامبر اسلام (ص)»، 5636؛ «معراج و قاب قوسین»، 26883؛ «معراج حضرت رسول (ص)»، 10205.

[2]. خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الاثر فی النصّ علی الأئمة الإثنی عشر، محقق، مصحح، حسینی کوهکمری، عبد اللطیف،‏ ص 217، قم، بیدار، 1401ق.

[3]. «هجرت پیامبر اسلام(ص) به مدینه و وقایع آن»، 37354؛ «چگونگی هجرت پیامبر (ص) و اذیت مشرکان»، 2155؛ « جایگاه هجرت و مهاجران در اسلام»، 50637.

[4]. ابن اثیر جزری، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج 2، ص 103 و 104، بیروت، دار صادر، 1385ق.

[5]. ر. ک: «منظور از فواطم»، 109776.

[6]. «امام علی(ع) و بازگرداندن امانت‌های پیامبر اکرم(ص) پیش از هجرت»، 40386؛ «دفاع امام علی(ع) از کاروان حضرت فاطمه(س) در هنگام هجرت»، 111472.

[7]. «آیات جنگ خیبر در قرآن»، 27603؛ «فرار خلفای سه‌گانه از جنگ‌های زمان پیامبر خدا(ص)»،89957.

[8]. ابن طاووس، علی بن موسی، طرف من الأنباء و المناقب، محقق، مصحح، عطار، قیس، ص 432، مشهد، تاسوعا، چاپ اول، 1420ق.

[9]. ابن بطریق، یحیی بن حسن، عمدة عیون صحاح الأخبار فی مناقب إمام الأبرار، ص 181، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ اول، 1407ق.

[10]. «سخنان خلفای سه‌گانه درباره منزلت امام علی(ع)»، 92399؛ «منزلت امام علی(ع) به مانند منزلت سوره توحید»، 61053.

[11]. کفایة الأثر فی النص على الأئمة الإثنی عشر، ص 135.

[12]. «کنیه ابو تراب به امام علی (ع)»، 14879.

[13]. شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 1، ص 157، قم، کتاب فروشی داوری، چاپ اول، 1385ش.

[14]. «عقد اخوت؛ بیانگر فضیلت امام علی(ع)»، 68916؛

[15]. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق، مصحح، موسوی جزائری، سید طیب،‏ ج 2، ص 109، قم، دار الکتاب، چاپ سوم، 1404ق.

[16]. کفایة الأثر فی النص على الأئمة الإثنی عشر، ص 75 – 76.

[17]. علل الشرائع، ج ‏1، ص 168.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    699024 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    480633 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    478909 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    442102 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    400988 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    400567 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    360124 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    356729 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    348781 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    313334 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...