جستجوی پیشرفته
بازدید
95
آخرین بروزرسانی: 1399/04/10
 
کد سایت fa101109 کد بایگانی 117839 نمایه درمان بیماری به وسیله‌ی حقنه از نگاه در روایات
طبقه بندی موضوعی حدیث|بیشتر بدانید
خلاصه پرسش
منظور از درمان حقنه چیست؟ آیا اهل‌‌بیت(ع) نیز از این درمان استفاده می‌کردند؟
پرسش
منظور از حقنه چیست و آیا اهل‌بیت(ع) از آن استفاده می‌کردند؟ از چه روشی استفاده می‌کردند؟ فرق تنقیه با حقنه در چیست؟ آیا احکامش بین زن و مرد فرق دارد؟
پاسخ اجمالی

واژه‌ی «حُقنه» از ریشه‌ی «حقن» نوعی درمان برای بیماران بود[1] و گاهی به دردی که در بدن به وجود می‌آید نیز حقنه گفته می‌شود.[2] حقنه مترادف با تنقیه[3] و اماله است، اما در روایات بیشتر از واژه‌ی اول استفاده شده است. حقنه به عنوان داروی مناسبی(در آن زمان) برای بسیاری از بیماری‌ها اعلام شده است و طبیعتاً ابزار آن هم وجود داشت. در این روش، داروهای مایع و یا جامدات،[4] از طریق مخرج به بدن وارد می‌شود.[5]

شیاف را که در پزشکی نوین نیز کاربرد دارد، می‌توان نوعی از همان حقنه در نظر گرفت.

از حقنه در بیماری‌هایی؛ مانند حبس ادرار،[6] گرفتگی‌هاى روده[7] و دفع بادهای سردی که در بدن وجود دارد(قولنج)،[8] استفاده می‌شد. هم‌چنین به انجام حقنه با برنج سرخ نشسته که گرفتگی‌هاى روده را دفع می‌کند[9] و یا از سماق برای دفع آب معده،[10] سفارش شده و روایتی نیز در مورد این روش درمانی وجود دارد که بدون بررسی سندی به برخی از آنها اشاره می‌کنیم:

  1. پیامبر اسلام(ص): «بهترین چیزى که با آن درمان مى‏کنید حقنه‏ است که لاغری را می‌زداید و درد درون را از بین می‌برد و بدن را نیرومند مى‏سازد».[11]
  2. امام باقر(ع): «بهترین داروهاى شما حقنه، سعوط(گردی که در بینى وارد می‌کنند)، حجامت و حمام است»‏.[12]
  3. امام صادق‌(ع): «درمان در چهار چیز است: سعوط، حجامت، نوره کشیدن و حقنه».[13]
  4. امام رضا(ع): «کسى که مى‏خواهد باد سرد را از (بدن) خود دور کند، حقنه انجام بدهد».[14]
  5. امام باقر(ع): «طب عرب در هفت چیز است: حجامت، حقنه، حمام، سعوط، قى کردن، شربت عسل و آخرین دارو داغ کردن است که گاهی نوره کشیدن نیز بدان افزوده می‌شود».[15]
  6. امام صادق(ع): «طبّ عرب در پنج چیز است: حجامت، حقنه، سعوط، قى کردن، حمام و آخرین درمان داغ کردن است»‏.[16]
  7. امام صادق(ع): «بعضى از حیوانات اگر مشکلی در طبعشان به وجود بیاید، با آب دریا حقنه مى‏کنند و باعث سلامت آنها می‌شود، و مانند این عمل زیاد است».[17]

اگرچه بر اساس برخی گزارش‌ها، اصحاب پیامبر(ص) و نیز دیگر نیکان از این روش درمانی استفاده می‌کردند،[18] و به طور طبیعی هیچ ایراد و اشکالی وجود ندارد که معصومان(ع) و دیگر اولیای الهی از این روش استفاده کنند، اما با این وجود گزارشی از استفاده معصومان(ع) از این درمان نیافتیم و نیز گزارشی مبتنی بر این یافت نشد که درمان حقنه، ویژه مردان است.

 

 

 


[1]. حمیری، نشوان بن سعید‌، شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم‌، محقق، عمری، حسین بن عبد الله، اریانی، مطهر بن علی، عبد الله‌، یوسف محمد، ج 3، ص 1524، دمشق، دار الفکر، چاپ اول، 1420ق.

[2]. ازهرى، محمد بن احمد‏، تهذیب اللغة، ج 4، ص 42، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏، چاپ اول، 1421ق.

[3]. بستانی، فؤاد افرام، فرهنگ ابجدی عربی - فارسی، مترجم، مهیار، رضا، ص 338، تهران، اسلامی، چاپ دوم، 1375ش.

[4]. ابن ادریس حلّی، السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، محقق، مصحح، موسوی، حسن بن احمد، ابن مسیح، ابوالحسن، ج 1، ص 387، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1410ق.

[5]. سروی مازندرانی، محمد صالح بن احمد، شرح الکافی (الاصول و الروضة)، محقق، مصحح، شعرانی، ابوالحسن، ج 12، ص 239، تهران، ‌المکتبة الإسلامیة، چاپ اول، 1382ق؛ «اماله کردن در غیر رمضان»، 31171.

[6]. حسین یوسف موسى و عبد الفتاح صعیدى‏، الإفصاح فی فقه اللغة، ج 1، ص 510، قم، دفتر تبلیغات اسلامى‏، چاپ چهارم، 1410ق.

[7]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 63، ص 262 - 263، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[8]. علی بن موسی (امام هشتم)، طبّ الإمام الرضا ع(الرسالة الذهبیة)، محقق، مصحح، نجف، محمد مهدی، ص 42، قم، دار الخیام، چاپ اول، 1402ق.

[9]. بحار الأنوار، ج ‏63، ص  262 – 263.

[10]. همان.

[11]. شیخ صدوق، الخصال، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 2، ص 637، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1362ش.

[12]. ابنا بسطام، عبد الله و حسین، طبّ الأئمة ع، محقق، مصحح، خرسان، محمد مهدى‏، ص 57، قم، دار الشریف الرضی‏، چاپ دوم، 1411ق.

[13]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 8، ص 192، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[14]. طبّ الإمام الرضا ع، ص 42.

[15]. بحار الأنوار، ج ‏59، ص 118.

[16]. همان.

[17]. مفضل بن عمر، توحید المفضل، محقق، مصحح، مظفر، کاظم‏، داوری، ص 164، قم، چاپ سوم، بی‌تا.

[18]. طبّ الأئمة ع، ص 54.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926066 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616848 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548516 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452336 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439823 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388188 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385081 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376546 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338589 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327042 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...