جستجوی پیشرفته
بازدید
126
آخرین بروزرسانی: 1399/02/31
خلاصه پرسش
در روایتی می‌خوانیم که افراد به پشت بام خانه‌ها رفته و آن‌جا ادرار می‌کردند و امام می‌فرماید اگر باران بر آن‌جا ببارد، می‌توان با آن وضو نیز گرفت! آیا این مخالف بهداشت نیست؟!
پرسش
با توجه به این‌که حتی در زمان ائمه دست‌شویی وجود داشته؛ چرا در برخی از احادیث مطرح‌ شده است که روی سقف خانه ادرار می‌کردند؟ و اگر آب ادرار که از سقف می‌آمد با باران مخلوط شود حکم آن چیست؟
پاسخ اجمالی

یکی از آدابی که در اسلام برای تخلی[1] ذکر شده، آن است که انسان مکان مناسبی پیدا کرده،[2] و از تخلی در اطراف خانه‌ها دوری کند[3] و جایی باشد که او را نبینند.[4] و ...

اما این بدان معنا نیست که همه‌ی مردم آن زمان، این آداب را رعایت می‌کردند، چنانچه امروزه نیز بهداشت در برخی جوامع رعایت نمی‌شود.

علاوه بر این‌، به دلایلی، مانند ترس در آشوب‌ها و ... ممکن بود افرادی که خانه‌های کوچکی داشته و سرویس بهداشتی مستقلی نداشتند، به دلیل ضرورت برای تخلی به جایی مانند پشت‌بام خانه بروند.

با توجه به این مقدمه، علی بن جعفر از برادرش امام کاظم(ع) می‌پرسد که اگر بر پشت‌بام خانه‌ای[5] ادرار ریخته شود و یا غسل جنابت (که معمولاً همراه با ریختن نجاست است) در آن‌جا انجام شود، سپس بر پشت بام باران ببارد، آیا می‌شود با چنین آبی برای نماز وضو گرفت؟ امام(ع) فرمود: اگر آب باران جریان پیدا کند، مشکلی ندارد.[6]

این روایت در صدد توصیه به ادرار کردن در جاهایی مانند پشت بام نیست تا با بهداشت مخالفت داشته باشد، بلکه تنها به دنبال بیان حکم آب بارانی است[7] که در آن‌جا با ادرار (و یا نجاساتی از این دست) برخورد کرده باشد و اعلام می‌کند که این آب تنها زمانی پاک است که جریان پیدا کند و طبیعتاً نجاست موجود را در خود حل کرده و یا از آن‌جا ببرد.

در همین راستا، در روایتی دیگر، هشام در مورد پشت‌بامى که در آن ادرار شده و سپس باران بر آن باریده و آب باران از زیر سقف چکیده و با لباس انسان برخورد می‌کند، از امام صادق(ع) پرسید، فرمود: اگر آب باران زیاد باشد(جریان پیدا کند)، اشکالى ندارد.[8]

در این روایات، نوعی توصیه به بهداشت نیز مشاهده می‌شود؛ زیرا مفهوم آنها این است که اگر باران اندکی بر پشت بام بارید و مقداری آب در آن‌جا جمع شد - بدون آن‌که آب باران جریان یابد -، نباید از چنین آبی استفاده کرد.

 


[1]. «احکام تخلی»، 7615؛ « آداب تخلی»، 55940؛ « دعا هنگام قضای حاجت»، 51380.

[2]. ملکی تبریزی، میرزا جواد، أسرار الصلاة‌، ترجمه، رجب زاده، رضا، ص 12، تهران، پیام آزادی، چاپ چهارم، 1420ق.

[3]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده، بنی‌هاشمی خمینی، سید محمدحسین، ج 1، ص 65، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ هشتم، 1424ق.

[4]. اصفهانى، محمد تقى رازى نجفى، رساله صلاتیه، ص 100، قم، ذوى القربى، اول، 1425ق.

[5]. اگرچه احتمال دارد مقصود از «یبال علی ظهره» در روایت، پشت خانه باشد.

[6]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 1، ص 8، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.

[7]. «آب باران و جای پای سگ»، 2449؛ «باران و چگونگی نزول»، 56291.

[8]. من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 7.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922328 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    610441 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    544144 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450110 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    433711 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385584 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383247 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    371785 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337306 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    324976 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...