جستجوی پیشرفته
بازدید
152
آخرین بروزرسانی: 1399/02/31
خلاصه پرسش
در قرآن کریم می‌خوانیم: «اگر قرآن از طرف غیر خدا بود، در آن اختلاف فراوانی می‌یافتند». آیا معنایش آن است که اختلاف اندکی در قرآن وجود دارد؟!
پرسش
با سلام؛ در قرآن بیان شده است که اگر این قرآن از جانب غیر خدا بود، در آن اختلاف زیادی می‌یافتند؟(سوره‌ی نساء آیه‌ی 82). آیا این سخن ممکن است به این معنا باشد که در قرآن اختلاف کثیر نیست، اما اختلاف قلیل هست؟ چگونه این مسئله حل می‌شود؟
پاسخ اجمالی

خدای متعال در برابر کفار و مشرکان و منافقان و تمام کسانى که در حقانیت قرآن کریم تردید دارند و در آیات آن اندیشه نمی‌کنند، می‌فرماید؛ این قرآن اگر از جانب غیر خدا بود بیقین تناقض و اختلاف‌هاى فراوانى در آن می‌‏یافتند، اما اکنون که در آن هیچ‌گونه اختلاف و تناقضی در آن نیست باید بدانند که از سوی خدای متعال نازل شده است. و این یکی از جنبه‌های اعجاز این کتاب مقدس که می‌فرماید: «أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فیهِ اخْتِلافاً کَثیراً».[1]

این آیه مخالفان قرآن را تشویق می‌کند تا با دقت در آیات این کتاب مقدس و بررسی احکام، حکمت‌ها و داستان‌های موجود در یک آیه، آن‌را با تمام دیگر آیات مربوط سنجیده تا کاملاً دریابند که هیچ اختلافى بین آنها مشاهده نشده و آیات جدید شاهدی بر درستی آیات قدیم است. نه «اختلاف تناقضی» در آن می‌توان یافت که آیه‌‏اى، آیه دیگر را نفى کند، و نه «اختلاف تدافعی» که با هم سازگار نباشند، و نه «اختلاف تفاوتی» که دو آیه از نظر تشابه بیان و یا متانت معنا و مقصود، مختلف باشند و یکى بیانى متین‏تر و رکنى محکم‌‏تر از دیگرى داشته باشد، بلکه قرآن، کتابى است که الفاظش شبیه به هم و هر فراز آن هم‌خوان با دیگر فرازها است.[2]

همین هماهنگی ثابت می‌کند ‌که این کتاب از ناحیه‌ی خداى متعال نازل شده، نه از ناحیه غیر او؛ چون اگر از ناحیه غیر او بود، سخنی که در طول 23 سال به صورت مستمر و متناسب با وضعیت‌های گوناگون بر زبان می‌آمد مصون از اختلاف نبود، آن هم نه اختلافی اندک، بلکه اختلافی در حد گسترده؛ به دلیل آن‌که اگر قرآن از جانب غیر خدا بود و به عنوان نمونه، انسان‌ها آن‌را تدوین کرده بودند، چنین فردی محکوم به طبیعت این عالم است که بر اساس حرکت و دگرگونى و تکامل شکل گرفته است، و هیچ انسانى نیست مگر آن‌که هر روز احساس می‌‏کند که عاقل‌‏تر از دیروزش است و هر رفتار و کردارش پخته‌‏تر و متین‌‏تر و محکم‏‌تر از کار و صنعت و تدبیر دیروز او است. بنابر این او نه در باور خویشتن و نه در آنچه می‌‏کند، مصون از اختلاف نیست و این اختلاف هم یکى دو تا نبوده، بلکه بسیار گسترده است؛ زیرا قاعده‌ی طبیعى و کلى در نوع بشر و دیگر موجودات جهان مادی آن است که همه در سیطره‌ی تحول و تکامل عمومى باشند و هیچ‌کدامشان در دو زمان یک حالت را نداشته، بلکه دائماً ذات و حالاتشان در حال تحول و اختلاف باشد.

بنابر این، روشن می‌شود که چرا در آیه‌ی شریفه اختلاف را مقید به قید «کثیر» نمود؛ از این‌رو قید(کثیرا) را باید قید توضیحى دانست نه قید احترازى[3] که بتوان از آن مفهوم مخالفی را برداشت کرد. به عبارت دیگر، آیه در صدد بیان این واقعیت است که اگر قرآن ساخته‌ی بشر می‌بود، نه تنها ناهماهنگی در آن وجود داشت، بلکه این ناهماهنگی در سطح گسترده‌ای بود و از این عبارت نباید برداشت کرد که اختلاف زیاد در قرآن یافت نمی‌‏شود، اما اختلافات اندکی در آن وجود دارد![4]

در پایان و برای توضیح بیشتر به یک مثال عرفی که مشابه آن در گفت‌وگوها فراوان است توجه فرمایید:

اگر فردی به شما بگوید: «اگر به جای هواپیما با کشتی مسافرت می‌کردم، با مشکلات فراوانی روبرو می‌شدم»، شما لزوماً این برداشت را نخواهید داشت که او در مسافرتش با هواپیما نیز با مشکلات اندکی مواجه شده است، بلکه می‌توانید با شنیدن سخنش این احتمال را بدهید که شاید او در مسافرت هوایی خود با کوچک‌ترین مشکلی نیز مواجه نشده باشد.

 


[1]. نساء، 82.

[2]. زمر، 23.

[3]. قید توضیحى به قیدى گفته می‌‏شود که بیان‌‏گر خصوصیت موجود در غالب افراد مقید می‌‏باشد، مانند آن‌جا که قرآن می‌فرماید: «رَبائِبُکُمُ اللَّاتِی فِی حُجُورِکُمْ»؛ (دختران همسران شما، که در دامان شما و تحت سرپرستى شما بزرگ می‌‏شوند). این قید بیان‌‏گر این است که غالب دخترانى که مادرانشان تن به ازدواج مجدد می‌‏دهند، در سنین کودکى بوده و تحت سرپرستى شوهر جدید پرورش می‌‏یابند، و از این قید، احتراز قصد نشده است. لذا قید توضیحی عبارت است از قیدى که براى توضیح مطلب مذکور می‌‏آید و مفهوم ندارد.

[4]. ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏5، ص 19- 20، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه، موسوی همدانی، سید محمد باقر، ج ‏5، ص 26- 27، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1374ش.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922709 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    611209 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    545132 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450442 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434374 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385848 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383465 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372244 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337469 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325183 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...