جستجوی پیشرفته
بازدید
69
آخرین بروزرسانی: 1399/06/24
خلاصه پرسش
منظور از این سخن که گفته شده:«الله اسم ذاتی است که جامع همه‌ی کمالات است، و گرنه اشتمال بر کمالات در معنای این کلمه مأخوذ نیست» چیست؟
پرسش
با عرض سلام؛ منظور از این سخن چیست؟ (الله اسم ذاتی است که جامع همه‌ی کمالات است، و گرنه اشتمال بر کمالات در معنای این کلمه مأخوذ نیست). منظور از عدم اشتمال کمالات در معنای این کلمه چیست؟
پاسخ اجمالی

برخی از مفسران در تفسیر سوره‌ی حمد می‌گویند: «الله برترین نام از نام‌‌های ذات مقدسی است که هستی صِرف و جامع و مبدأ همه‌ی کمالات وجودی و منزه از هر نقصی است؛ و چون آن ذات اقدس جامع همه‌ی اسمای حسنا و صفات نیکو است، گفته می‌شود «الله اسم ذاتی است که جامع همه‌ی کمالات است». و گرنه اشتمال بر کمالات در معنای این کلمه مأخوذ نیست».[1]

ظاهرا مقصود از این جمله، آن است که معنای مطابقی یا تضمنی کلمه الله، جامع همه‌ی کمالات بودن نیست؛ چنان‌که در ادامه می‌گوید:« این نام مبارک که از آن به «لفظ جلاله» یاد می‌شود و 2698 بار در قرآن کریم به کار رفته است، در اصل «اله» بود که همزه‌ی آن بر اثر کثرت استعمال حذف شده است و با پیوستن «الف و لام» به آن به صورت «الله» در آمده است.

 «اله» به معنای «مَألُوه» است و مالوه یا به معنای معبود است، یا متحیر فیه(ذاتی که همه‌ی عقل‌ها و دل‌‌ها در باره‌ی او متحیر و سرگردانند)، و یا مفهومی جامع بین این دو.

در زبان عرب و فرهنگ وحی، «اله» بر هر معبودی که عابدان در پیش‌گاهش خضوع کنند، اطلاق می‌شود حق باشند یا باطل: «لاتتخذوا الهین اثنین»،[2] «ارأیت من اتخذ الهه هواه»،[3] «ءأنت فعلت هذا بآلهتنا»،[4] اما «الله» بر اثر کثرت استعمال، عَلَم(اسم خاص) ذات مقدس خداوند است که جامع همه‌ی صفات جلالی و جمالی است و جز بر او اطلاق نمی‌شود».[5]

در هر صورت هر چند مدلول کلمه «الله» به دلالت مطابقی یا تضمنی، جامع همه‌ی کمالات نیست، اما می‌توان گفت مدلول کلمه الله به دلالت التزامی، جامع همه‌ی کمالات بودن است؛ زیرا معبود بودن یا موجب تحیر همه‌ی عقل‌ها و دل‌ها بودن، مستلزم داشتن همه‌ی کمالات است.

در نظر اهل معرفت، نیز الوهیت مقتضی داشتن همه‌ی کمالات است: «در حقیقت، اسم الله همان توجه ایجادی و تعین مبدئیت است که قرار است همه‌ی اشیا و کثرات با آن ایجاد شوند؛ از این‌رو، همه‌ی کثرات، در رأس، همه‌ی اسما از او ناشی می‌شوند... الوهیت الله با چنین ویژگی، تنها در صورتی ظاهر می‌شود که جامع همه‌ی صفات و در رأس آنها، چهار اسم حیات، قدرت، علم و اراده باشد؛ زیرا توجه ایجادی بدون این اسما ممکن نیست. به بیان دیگر، در الوهیت است که همه‌ی اسما به صورت مندمج موجودند و همه‌ی این اسما از او پدید می‌آیند».[6]

 

 

 

 


[1]. جوادی آملی، عبدالله، تسنیم، تفسیر قرآن کریم، ج 1، ص 279، قم، مرکز نشر اسراء، چاپ سوم، 1381ش.

[2]. نحل، 51.

[3]. فرقان، 43.

[4]. انبیاء، 62.

[5]. تسنیم، تفسیر قرآن کریم، ج 1، ص 279 – 280.

[6]. یزدان‌پناه، سید یدالله، مبانی و اصول عرفان نظری، ص 455، قم، مؤسسه آموزشی امام خمینی ره، چاپ سوم،1391ش.

وی از جندی چنین نقل می‌کند: «بخلاف اسم الله فان له احدیه جمع جمیعها باشتمال الالوهیه علیحقائق کلیه هی امهات الجمیع و هی الحیاه و العلم و الاراده و القدره لعدمتحقق الالوهیه الا لذات حیاه و علم و اراده و قدره و لعدم تصورنا الاله الا کذلک». جندی، مؤیدالدین، شرح فصوص الحکم، تصحیح، آشتیانی، سید جلال الدین، ص 56، قم، بوستان کتاب، چاپ دوم،  1423ق، 1381ش.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    931780 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    627151 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    559068 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    455536 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    449528 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    400823 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388268 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    383851 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    341049 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    332398 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...