جستجوی پیشرفته
بازدید
163
آخرین بروزرسانی: 1399/11/27
خلاصه پرسش
آیا هیچ‌یک از امامان معصوم(ع) دروغ مصلحتی گفتند، و آیا این موضوع با عصمت آن‌حضرات منافات ندارد؟
پرسش
آیا روایتی مستند و محکم از معصومین(ع) وجود دارد که آن‌حضرات در رابطه با موضوعی دروغ مصلحتی گفته باشند؟
پاسخ اجمالی

گفتن دروغ مصلحتی توسط ائمه(‏ع) و منافات آن با عصمت را از دو منظر می‌توان بررسی کرد:

  1. آیا گفتن دروغ مصلحتی توسط امام معصوم(ع) با عصمت آن‌حضرات(ع) منافات ندارد؟

در پاسخ به سؤال این سؤال، باید گفت که آیات قرآن تصریح به آن دارد که انسان مؤمن در زمانی که جان وی در خطر قرار می‌گیرد، می‌تواند دروغ مصلحتی بگوید:

«مَنْ کَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ بَعْدِ إیمانِهِ إِلاَّ مَنْ أُکْرِهَ وَ قَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإیمانِ ...»؛[1] کسانى که بعد از ایمان کافر شوند- به جز آنها که تحت فشار واقع شده‌‏اند، در حالى که قلبشان آرام و با ایمان است.

همچنین فرمود: «لا یَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْکافِرینَ أَوْلِیاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنینَ وَ مَنْ یَفْعَلْ ذلِکَ فَلَیْسَ مِنَ اللَّهِ فی‏ شَیْ‏ءٍ إِلاَّ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً...»؛[2] افراد باایمان نباید به جاى مؤمنان، کافران را دوست و سرپرست خود انتخاب کنند و هر کس چنین کند، هیچ رابطه‌‏اى با خدا ندارد (و پیوند او بکلّى از خدا گسسته می‌شود) مگر این‌که از آنها بپرهیزید (و به خاطر هدف‌‌هاى مهمترى تقیّه کنید)... .

بنابراین اصل گفتن دروغ مصلحتی برای تمام افراد باایمان و در رأس آنها معصومان(ع) در شرایط خاص اشکالی نداشته و منافی با عصمت نیست.

  1. آیا گزارشی وجود دارد که معصومان(ع) دروغ مصلحتی گفته‌ باشند؟

سیره‌ی عملی امامان معصوم(ع) با دشمنانشان در برخی موارد، به‌گونه‌ای جلوه می‌کرد که گویا به آنان علاقه و ارادت دارند، در حالی که چنین ارادت و علاقه‌ای وجود نداشت و این رویکرد را می‌توان نوعی دروغ مصلحتی عملی دانست، مانند برخوردهایی که امام رضا(ع) با مأمون در زمان ولیعهدی خود داشتند که در بسیاری از موارد به جهت تقیه و نوعی مصلحت‌اندیشی بوده است.[3]

 


[1]. نحل، 106.

[2]. آل‌عمران، 28.

[3]. 1779 ( دلایل تقیه کردن ائمه(ع) )؛ «بررسی روایت اعلام بندگی امام سجاد(ع) برای یزید»، 71585؛ «علت مدح امام رضا(ع) از مأمون»، 64194؛ «دلایل تقیه کردن ائمه(ع)»، 1779؛ «موارد جواز دروغ گفتن»، 2194.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    641744 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    469898 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    467259 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    424950 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    395078 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    393328 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    352550 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    339156 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    328105 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    310904 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...