جستجوی پیشرفته
بازدید
10176
آخرین بروزرسانی: 1393/08/11
 
کد سایت fa14375 کد بایگانی 13042 نمایه اعمال کودکانه و مقام عصمت
طبقه بندی موضوعی عصمت|عصمت
اصطلاحات عصمت
گروه بندی اصطلاحات سرفصل‌های قرآنی
خلاصه پرسش
آیا انجام اعمال کودکانه امامان معصوم (ع) در کودکی، منافات با مقام عصمت ندارد؟
پرسش
چند روایت محدود (چهار یا پنچ) روایت به این مضمون وجود دارد که: حضرت امام حسن و امام حسین (ع) بر سینه پیامبر (ص) بازی می کردند یا در برخی از روایات وارد شده است که در هنگام کودکی بر سینه پیامبر (ص) بول (ادرار) می کردند، یا درباره امام صادق (ع) چنین وارد شده است که زمان کودکی بعضی از پرندگان مانند پرستو را در صحن مسجد الحرام اذیت می کردند، به طوری که امام سجاد یا امام باقر (ع) ایشان را از این کار نهی می کردند. این دسته از روایات که دلالت بر افعال بچه گانه از طرف امامان معصوم (ع) در زمان طفولیت آنان دارد چگونه است؟ با این که در برخی دیگر از روایات مانند روایت امام رضا (ع) یا در برخی از آیات قرآن که از انبیا و زندگی آنان صحبت به میان آمده است؛ مانند حضرت عیسی، حضرت یحیی، حضرت یوسف و حضرت سلیمان آیاتی وارد شده است که چنین مطالبی در آن نیست.
آیا رویاتی نداریم که در آن در ضمن شمردن علامات امام معصوم (ع) می فرماید: طهارت ولادت (حلال زاده بودن)، داشتن آثار فضل و کمال از کودکی، و اهل لهو و لعب نبودن. یا امیر المؤمنین (ع) در بیان این خصوصیات می فرمایند: « امامى که شایسته مقام امامت است داراى علاماتى است؛ از آن جمله این که از تمام گناهان کوچک و بزرگ معصوم باشد، لغزشى در فتوا نداشته باشد و جواب خطا ندهد و در نهایت سهو و نسیان نداشته و لهو و بازى در امور دنیا ندارد. همان طور که می دانیم بدرستی که برخی از امامان ما در کودکی به امامت رسیدند؛ از جمله امام جواد (ع) و حضرت حجت (عج) و ما هم در زیارت جامعه کبیره آنان را مورد خطاب قرار می دهیم که "او شما را بعلم خود برگزیده، و براى خزانه دارى مخازن غیب خود پسندیده، و براى پاسدارى سرّ خود انتخاب کرده، و بقدرت خود اختیار فرموده، و به هدایت خود عزیز ساخته، و به برهان خود اختصاص داده، و براى مشعل دارى نور خود برگماشته، و به روح خود تأیید فرموده، و بخلافت شما در زمین خودش، رضایت داده، و شما را حجّت هاى خود بر خلق خویش و یاران دین و حافظان سرّ و خازنان علم، و ودیعت گاه حکمت، و مترجمان وحى، و ارکان توحید، و شاهدان بر خلق، و نشانه‏هاى راهنما براى بندگان، و نورافکن‏ها در شهرها، و راهنمایان به صراط خود قرار داده است. او شما را از لغزش ها مصون داشته، و از دستبرد فتنه‏ها ایمنى بخشیده، و از پلیدی ها پاک ساخته، و ناپاکى را از ساحت قدستان دور گردانده، و شما را بى‏نهایت پاکیزه داشته، و از این رو، شما جلالش را عظیم داشتید، و شأنش را بزرگ ساختید، و کرمش را تمجید کردید، و ذکرش را دوام بخشیدید، و پیمانش را مؤکّد نمودید، و ..».
امیدوارم به طور مفصل پاسخ دهید، چرا که این شبهه در میان شیعیان پخش شده و برخی که خودشان را به شیعه منسوب می کنند و مقام ائمه را در سطح یک مفتی یا مبلغ می دانند با تفسیر این روایات در صدد تقلیل مقام و شأن ائمه و امامان معصوم (ع) هستند. مجددا از شما می خواهم با دادن پاسخ دقیق و عمیق به این شبهه، آن را از اذهان شیعیان پاک کنید. با تشکر
پاسخ اجمالی

به اعتقاد شیعیان، پیامبران الهی و جانشینان آنان باید معصوم از خطا و لغزش باشند، تا در پیشبرد اهداف و رهبری مردم موفق باشند، در کتب کلامی مشروحا معنای عصمت، و شرایط آن تبیین شده است و با احاطه بر معنای عصمت شبهات احتمالی، نظیر آنچه در سؤال شما آمده است برطرف می شود.

 

به طور خلاصه موضوع عصمت را در سه مرحله مورد بحث قرار داده اند: عصمت در پذیرش وحی، تبلیغ و رساندن وحی، مصون بودن از معصیت و گناه، یعنى هر چه مخالف با مقام عبودیّت و منافى احترام و موجب هتک مقام مولا است نباید از معصوم سر زند، چه راجع به گفتار باشد یا راجع به افعال و این سه مرحله را مى‏توان در یک جمله خلاصه کرد و آن وجود امری است از جانب خدا در انسان معصوم، که او را از خطا و گناه مصون دارد.

 

با توجه به معنایی که برای عصمت بیان شده است، اموری که در کودکی از امام حسن و امام حسین (ع) در بول کردن در دامان پیامبر (ص) انجام گرفته است و یا دنبال پرنده دویدن امام صادق (ع) از اموری نیست که به مقام عصمت خدشه ای وارد کند؛ زیرا امامان معصوم (ع) مثل سایر افراد، در جنبه بشری مثل دیگر انسان ها هستند، و ادرار کردن غیر اختیاری در کودک، از امور طبیعی و لازم برای انسان است، و ربطی به مقام عصمت ندارد، و در مورد دوم باز داشتن از آزار پرنده در مورد امام صادق (ع) توسط پدر یا پدر بزرگ ایشان، نیز جنبه توبیخی نداشته است؛ زیرا این امور از لوازم کودکی است.

 

همچنین آثار فضل و بزرگی در کودکی اهل بیت (ع) نیز با مسائل ذکر شده، تضادی ندارد؛ زیرا در روایات متعدد آمده است که رسول خدا در کودکی با حسن و حسین (ع) بازی می کردند، و این لازمه طبیعی رشد هر کودکی است و در این زمینه فرقی بین معصومان با دیگران نیست، اما بازی آنان به گونه ای نبود که از جلالت و بزرگی آنان بکاهد، و آنان را در منظر مردم کوچک نماید.

پاسخ تفصیلی

افعال بچه گانه معصومان (ع) منافاتی با مقام عصمت آنان ندارد، و این امر لازمه رشد و نمو هر انسانی است. در کتب اعتقادی به صورت مفصل مقصود از عصمت و محدوده آن بیان شده است که خلاصه آن چنین است:

 

عصمت انبیاء و اوصیاء (ع) در سه مرحله است.

 

اول. در موضوع پذیرش وحى، یعنى قلب پیغمبر باید طورى باشد که در حال نزول وحى خطا نکند و وحى را همان طور که وارد است به خود بگیرد، و در پذیرش کم و زیاد ننماید.

 

دوم. در موضوع تبلیغ و رساندن وحى است، یعنى پیغمبر همان طور که وحى را گرفته است باید برساند، در رساندن نباید دچار خطا و اشتباه گردد، نباید وحى را فراموش کند یا در رساندن آن کم و زیاد نموده؛ و به صورت غیر واقع آن را تبلیغ نماید.

 

سوم. در موضوع معصیت و گناه است، یعنى هر چه مخالف با مقام عبودیّت و منافى احترام و موجب هتک مقام مولا است نباید از او سر زند، چه راجع به گفتار باشد یا راجع به افعال، و بطور کلّى این سه مرحله را مى‏توان به یک جمله اختصار نمود و آن وجود امری است از جانب خدا در انسان معصوم که او را از خطا و گناه مصون دارد.

 

و اما خطا در غیر این سه موضوع، مثل خطا در امور خارجیّه نظیر اشتباهاتی که انسان در حواسّ خود مى‏کند یا در ادراکات امور اعتباریّه و مانند خطا در امور تکوینیّه از نفع و ضرر و صلاح و فساد از محلّ نزاع و مورد گفت و گوى شیعه و سنى خارج است. [1]

 

با توجه به معنای عصمت، ادرار کردن در کودکی امام حسن و امام حسین (ع) به مقام آنان ضرری نمی رساند؛ زیرا این امور از لوازم رشد و خلقت انسان است، و رسول خدا (ص) از این که کودک را به این جهت مورد آزار قرار دهند نهی کرده است. در روایت ادرار کردن امام حسین چنین آمده است:

 

امّ فضل مى‏گوید: روزى رسول خدا (ص) فرزندش حسین (ع) را که طفلى شیرخوار بود، از من گرفت و در آغوش کشید. کودک روى لباس پیامبر (ص) ادرار کرد. من او را به تندى از پیامبر گرفتم، به گونه‏اى که کودک گریه کرد. پیامبر فرمود: آرام باش اى امّ فضل! آب، این آلودگى را پاک مى‏کند، اما چه چیزى این کدورت را از دل حسین (ع) مى‏زداید؟! [2]

 

نکته ای که در روایت به آن توجه شده است، جنبه عاطفی و ارزش شخصیت کودک است که صدمه نبیند و ادرار کردن کودک امر طبیعی دانسته شد که با مقداری آب برطرف می شود و شاید پیامبر (ص) می خواست از این راه، عشق و علاقه شدید خود به نوادگانش را به مسلمانان ابراز کند.

 

در مورد نهی امام صادق توسط امام باقر یا امام سجاد (ع) از پراندن پرستو نیز نهی توبیخی نبوده است.

 

جمیل بن دراج گوید: از امام صادق (ع) از کشتن یا آزار رساندن پرستو در حرم خدا سؤال کردم؟ حضرت پاسخ داد: آنان را نکشید! من با پدر بزرگم امام سجاد (ع) بودم که ایشان مرا دید که پرندگان را اذیت می کنم! به من فرمود: پسرم آنها را نکش و اذیت نکن؛ زیرا آنان به چیزی آسیب نمی رسانند. [3]

 

روایت بیش از این دلالت ندارد که آزار امام صادق (ع) در کودکی، دویدن دنبال پرندگان بوده است که از این کار منع شده اند.

 

این روایت و امثال آن در مقام احکام کشتن و آزار رساندن حیوانات غیر موذی در حرم مکه است که فقیهان احکام فقهی را از آن استفاده کرده اند.

 

برای اطلاع بیشتر از معنای عصمت و مسائل مرتبط با آن به نمایه های زیر مراجعه نمایید:

 

سؤال 1738 (سایت: 1885) نمایه معنای عصمت و سؤال ، 1857 (سایت: 1973) نمایه عصمت انبیاء (ص) و ترک اولی و سؤال 258 (سایت: 2088) نمایه ضرورت عصمت و راه های تشخیص آن در امام .

 

 

[1] ر.ک:حسینی تهرانی، سید محمد حسین، امام شناسی ج،1 ص 10، انتشارات علامه طباطبایی، مشهد، 1426ق.

[2] نوری، میرزا حسین، مستدرک الوسائل، ج 2، ص 557، ح 5، مؤسسة آل البیت، قم، 1408ق.

[3] کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 6، ص 224، ح 3، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1365 هـ ش.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    635258 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    466495 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    462674 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    415833 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    393303 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390938 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    350052 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    336042 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    321239 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309372 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...