جستجوی پیشرفته
بازدید
51624
آخرین بروزرسانی: 1390/07/30
 
کد سایت fa17490 کد بایگانی 17894 نمایه تفاوت میان فرزندان در ارث و کمک های مالی
طبقه بندی موضوعی Laws and Jurisprudence|وصیت|ارث
خلاصه پرسش
آیا تفاوت گذاشتن بین فرزندان در ارث و کمک های مالی گناه است؟
پرسش
آیا تفاوت گذاشتن بین فرزندان در ارث و کمک های مالی گناه است؟
پاسخ اجمالی

میزان ارث توسط افراد قابل تغییر نیست؛ از این رو، پدر و مادر نمی توانند میان فرزندان به سلیقه خود در ارث تفاوت گذاشته و یا فرزندان خود را از ارث محروم کنند. البته تفاوت میان فرزندان در کمک های مالی (غیر از ارث) به جهت مزیّت و فضیلت اخلاقی و معنوی اشکال ندارد. گفتنی است که دختر یا پسر بودن فرزند مزیّت به حساب نمی آید؛ زیرا از جهت فرزند بودن مساویند.

پاسخ تفصیلی

بحث ارث یکی از پیچیده ترین احکام فقه اسلام است، که در قرآن و روایات قوانین و دستورات مهمّی برای تقسیم آن بیان شده است که باید مورد توجه قرار گیرد. [1]

میزان ارث توسط افراد قابل تغییر نیست؛ از این رو، والدین نمی توانند میان فرزندان به سلیقه خود در ارث تفاوت گذاشته و یا فرزندان خود را از ارث محروم کنند. امّا هر کدام از والدین پس از مرگ در صورت وصیت به بیش از مقدار ثلث، تنها به مقدار ثلث (یک سوم) آن نافذ و قابل انجام است، ولی اگر بیشتر از آن باشد اگر همه ورثه بالغ و عاقل باشند و اجازه دهند وصیت ارزش داشته و به آن عمل می شود و اگر برخی از ورثه بالغ و عاقل باشند به همان نسبت نافذ است و اگر همه یا برخی از آنها اجازه ندهند، در همان اندازه ثلث ارزش دارد. [2]

پدر و مادر در زمان حیات خود، اگر در کمک های مالی (غیر از ارث) میان فرزندان تفاوت بگذارند، گناهی مرتکب نشده اند، اما:

الف. اگر برخی از فرزندان دارای مزیّتی و فضیلتی قابل ملاحظه و آشکار – مانند اخلاق نیکو، کمک به دیگران و ... - هستند، تفاوت میان آنان در کمک های مالی اشکال ندارد، اگر چه بهتر است که این تفاوت زیاد نباشد که باعث کدورت و حسادت میان آنان شود. والدین در وصیت و نیز کمک های مالی، در صورتی که مزیّتی میان فرزندان نباشد، طوری عمل کنند که میان فرزندان اختلاف و کدورتی به وجود نیاید.

ب. اگر مزیّتی قابل ملاحظه و آشکار میان فرزندان نباشد، تفاوت در کمک های مالی مکروه است. [3]

اینک در این باره به نمونه ای از روایات اشاره می شود:

1. پدرى با دو فرزند خود شرفیاب محضر رسول اکرم (ص) بود. آن پدر یکى از فرزندان را بوسید و به فرزند دیگر اعتنا نکرد. پیامبر اکرم (ص) که این رفتار نادرست را مشاهده کرد، به او فرمود: «چرا با فرزندان خود به طور مساوى رفتار نمی کنى؟». [4]

2. امام صادق (ع) فرمود: «بین فرزندان خود به عدالت رفتار نمایید همان طور که مائلید فرزندان شما و مردم، بین شما به عدل و داد رفتار کنند». [5]

3. یکی از اصحاب امام موسی کاظم (ع) می گوید: از آن حضرت پرسیدم: مردى داراى پسرانى است که از یک مادر نیستند، آیا می تواند (در محبّت) بعضى را بر بعضى ترجیح دهد؟ فرمود: «اشکالى ندارد، پدرم مرا بر عبد اللَّه [6] ترجیح مى‏داد». [7]

4. یکی از اصحاب امام رضا (ع) از آن حضرت پرسید: یک مردى بعضى از فرزندانش را بر بعضى برترى می دهد و یا یکى را از دیگرى بیشتر دوست مى دارد. آن حضرت فرمود: «آرى، حضرت صادق (ع) نیز این طور رفتار می کرد و به محمد علاقه بیشترى نشان می داد، و حضرت موسى بن جعفر (ع) نیز به احمد علاقه داشت و او را بر دیگر فرزندانش فضیلت می داد». آن شخص می گوید: هنگامى که از جاى خود برخاستم عرض کردم: قربانت گردم مردى دخترش را از پسرش بیشتر دوست دارد؟ آن حضرت فرمود: «دختر و پسر با هم مساوى هستند». [8]

بنابر این، از روایات فهمیده می شود: 1. تفاوت میان فرزندان به جهت مزیّت و فضیلت اخلاقی و معنوی اشکال ندارد؛ 2. دختر یا پسر بودن فرزند مزیّت به حساب نمی آید؛ زیرا از جهت فرزند بودن مساویند.



[1] . برگرفته از نمایه 10726 (سایت: 10463) ؛ و ر.ک: نمایه 3254 (سایت: 3943) .

[2] . برگرفته از نمایه 10223 (سایت: 10510) .

[3] . عاملی، حرّ، وسائل الشیعه، ج 21، ص 486، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، 1409ق.

[4] . همان.

[5] . مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 101، ص 92، نشر اسلامیه، تهران، سال چاپ: مختلف، نوبت چاپ: مکرر.

[6] . یعنی، عبد الله افطح.

[7] . وسائل الشیعه، ج 21، ص 487.

[8] . همان.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    916645 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    591297 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    524625 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    445608 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    424605 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    380308 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    377569 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    363580 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    334495 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    322648 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...