جستجوی پیشرفته
بازدید
11388
آخرین بروزرسانی: 1392/10/08
 
کد سایت fa32562 کد بایگانی 39488 نمایه راه‌های به دست آوردن انگیزه الهی در تحصیل علم
طبقه بندی موضوعی دستور العمل ها
خلاصه پرسش
چگونه می‌توانیم در کسب دانش و تحصیل علم، هدف و انگیزه الهی داشته باشیم؟
پرسش
راه‌های هدف و انگیزه الهی داشتن در درس خواندن و تحصیل علم چگونه حاصل می‌شود؟
پاسخ اجمالی
منظور از اخلاق علمى، خصوصیات و ویژگی‌هاى پسندیده‌اى است که طلبه و دانشجو باید بدان‌ها آراسته باشد، و در محیط علمى آنها را مراعات کند. یکی از این آداب لازم در تحصیل علم و دانش، «اخلاص» است؛ یعنی طلبه و دانشجو باید نیّت خود را تصحیح، و قلبش را از هر گونه آلودگى و نیت پلید تصفیه کند تا براى پذیرش علم و حفظ و استمرار آن شایستگى پیدا کند. پاک‌سازى دل براى تحصیل، همانند پاک‌سازى زمین براى کشت و زرع است و بذر دانش در دل انسان بدون تطهیر رشد نمی‌کند.
برای تحصیل اخلاص و ایجاد هدف و انگیزه الهی – از جمله در آموختن علم و دانش -  راه‌کارهایی در روایات و کلام بزرگان ارائه شده است؛ که به برخی از آنها اشاره می‌شود:
1. گام برداشتن در مسیر شناخت و رضایت خدا: انسان اگر خدا را بشناسد و در مسیر رضایت او گام بردارد، تمام کارهای او - از جمله درس خواندن - الهی خواهد شد. دانشجویى که هدفش از درس خواندن به دست آوردن تخصص و رفع مشکلات مملکت و قطع وابستگى به بیگانگان و خدمت به مردم و خلق خدا است و با همین انگیزه و با توجه به خداوند و ایجاد ارتباط با او درس می‌خواند، کارش مورد رضایت خداوند است و عبادت محسوب می‌گردد؛ چون هدف از عبادت، تقرّب انسان به خداوند متعال و ایجاد ارتباط معنوی با او است که با چنین نیّتى می‌توان هر عملى را به عبادت تبدیل کرد.
از نظر اسلام، علم و دانش آن است که موجب رشد و کمال انسانى شود و هدف از آن، خودسازى و خدمت به جامعه باشد. اگر هدف از یاد گرفتن آن، رسیدن به مال، ریاست دنیا و فخرفروشى باشد و باعث تکبر و غرور انسان گردد و خود را تافته‌اى جدا بافته بداند، نه تنها فضیلت شمرده نمی‌شود، بلکه مذموم و به تعبیر اهل معرفت، حجاب رسیدن به کمال انسانى و دام شیطان است. در تاریخ بشرى، کم نیستند دانشمندانى که علم آنها باعث هلاکت دین و دنیاى خود و پیروانشان شده است.
2. عمل به دستورات دینی: اگر دانشمندى بخواهد به جاى عمل به دستورات دینى، وقت خود را تنها صرف انباشت علوم کند، قطعاً به کمال نخواهد رسید و با هدف الهی او سازگاری ندارد.
3. برنامه‌ریزی برای تأمین نیازهای معنوی: هر انسانی در مسیر بندگی خدا و تلاش در ابعاد مختلف باید رشد کند و شکوفا شود؛ بُعد اخلاقی و معنوی، بعد علمی، بعد جسمی، بعد اجتماعی، بعد هنری و بعد حرفه‌ای یا صنفی. هر انسان مسئولی در هر شغل و موقعیتی، اگر بخواهد خدمتگزار شایسته‌ای برای پیشبرد اهداف دین باشد، باید بنای شخصیت خود را این چنین، جامع و متوازن و معتدل بسازد. از میان این ابعاد، رشد معنوی انسان، اصالت و ضرورت دارد، و رشد انسان در سایر ابعاد زندگی، باید در خدمت و به هدف رشد معنوی صورت گیرد.
از همین راستا؛ ارتقای معنوی و تهذیب نفس، وظیفه هر دانشجو و طالب علمی، بلکه رسالت انسانی او است. هر انسانی در هر صنف اجتماعی که خدمت می‌کند وظیفه تلاش برای کسب کمال روحی را بر عهده دارد. این امانت، به دوش انسان با وصف انسانیت او نهاده شده نه به دوش انسان با وصف دانشجو و طالب علم بودنش.
البته ارائه برنامه اخلاقی نیازمند بحث جداگانه‌ای است که جزئیات آن با موضوع این گفتار تناسب ندارد، اما از آن‌جا که ارتباط مداوم با آثار اخلاقی، انگیزه و نشاط انسان را در حرکت به سوی کمالات معنوی تأمین و ناآگاهی و انجام کارهای اشتباه را کمتر می‌کند، بنابر توصیه بزرگان، مناسب است این قبیل آثار مورد مطالعه قرار گیرند. و براى این‌که طالب علم و دانش در تقویت قواى معنوى خود موفق شود لازم است در کنار تحصیل علوم، برنامه‌اى براى تأمین نیازهاى معنوى و روحانى از طریق خودشناسى و خودسازى تنظیم کند.  
4. برای آگاهی از دیگر راه‌کارهای تحصیل اخلاص و انگیزه الهی داشتن در کارها نمایه‌های زیر را مطالعه کنید:
«تحصیل نیت خالص»، سؤال 738
«تداوم و استمرار اخلاص»، سؤال 5333
 
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    931531 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    626799 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    556517 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    455387 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    449210 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    400506 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388158 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    383693 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    340852 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    332089 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...