جستجوی پیشرفته
بازدید
11613
آخرین بروزرسانی: 1399/07/21
خلاصه پرسش
آیا خواندن برخی دعاها - مثلا دعای عهد - کمتر یا بیشتر از میزان تعیین شده، اثر خاصی خواهد داشت؟
پرسش
اگر انسان قبل از چهلمین روز خواندن دعای عهد - یا هر دعایی که باید در دفعات معینی خوانده شود - بمیرد، چه می‌شود؟ آیا خواندن بیش از 40 روز دعای عهد اثر خاصی دارد؟
پاسخ اجمالی

هر عمل نیکی از دو جنبه‌ی حسن فعلی(اصل عمل) و حسن فاعلی(نیت صحیح) تشکیل شده است؛ یعنی فعلی مورد قبول خداوند واقع می‌شود که هم کار صحیحی باشد و هم به نیّت و انگیزه خدایی و برای رضای خداوند انجام گیرد. در روایات اسلامی بر نیّت فعل بسیار تأکید شده و آن‌را به نوعی روح عمل معرفی کرده‌اند. چه بسا انسان مؤمن عملی را نیت می‌کند که موفق به انجام آن نمی‌شود، اگر در نیت انجام آن صادق باشد و قصد واقعی برای انجام آن داشته باشد، طبق روایات ائمه‌ی معصومین(ع) خداوند ثواب و اثرات آن عمل را به او می‌دهد. در مورد دعای عهد نیز اگر با نیت خالص قصد انجام آن‌را داشته باشد و قبل از انجام آن بمیرد، خداوند اثر و ثواب دعا را به او می‌دهد. در این‌گونه دعاهای مستحب، زیاد خواندن آنها موجب ازدیاد اجر و ثواب می‌شود.

پاسخ تفصیلی

در شریعت مقدس اسلام هر عمل و کاری دو جنبه دارد که شرط قبول شدن آن عمل، رعایت کردن این دو جنبه است:

اول: باید خود عمل، کار درست و پسندیده‌ای باشد؛ مانند کمک به دیگران، خواندن دعا و ... .

دوّم: باید این عمل سالم و صحیح را با انگیزه و نیّت صحیح انجام داد؛ مثلا اگر انسان دعایی می‌خواند فقط برای رضا خدا باشد. اگر به کسی کمک می‌کند به خاطر اجرای فرمان خداوند و برای رضای او باشد، نه این‌که برای تعریف و تمجیدهای مردم. اوّلی را حسن فعلی و دومی را حسن فاعلی می‌گویند که به آن حسن نیّت هم گفته می‌شود. اصولاً در اسلام بر نیّت و نقش آن در قبول اعمال بسیار تاکید شده است. از پیامبر اکرم(ص) روایت شده است: "اعمال در گرو نیّات است".[1]

از امامان معصوم(ع) نیز روایات متعددی در این زمینه رسیده است که در آنها به خوبی نقش نیّت در اصل عمل بیان شده است. امام صادق‌(ع) از پیامبر اعظم(ص) نقل فرمود: "نیت مؤمن بهتر از عملش است".[2] علامه مجلسی در تفسیر این روایات از امام باقر(ع) روایت می‌کند: "علتش این است که مؤمن کارهای خیر زیادی را قصد می‌کند که در انجام آن موّفق نمی‌شود".[3] (ترجمه این روایت موجود است؛ اما اصل روایت را پیدا نکردم)

یعنی گستره‌ی نیّت مؤمن برای اعمال خیر بسیار فراتر از گستره عمل او است. چه بسا قصد می‌کند که فلان عمل را انجام دهد یا؛ مثلا دعای عهد را 40 روز بخواند،[4] یا فلان مقدار مال به فقرا بدهد، با این‌که نه از زمان مرگ خود خبر دارد و نه در حال حاضر آن مقدار پول را برای انفاق دارد، امّا اگر در نیّت خود صادق باشد خداوند همان اجر و ثواب را بدون این‌که عمل را انجام داده باشد به او می‌دهد؛ چرا که خداوند وسعت دهنده و کریم است.

امام صادق(ع) می‌فرماید: "بنده فقیر می‌گوید خدایا به من مال و ثروت ارزانی کن تا احسان کرده و به فقرا انفاق کنم، خداوند چون صدق نیتش را می‌داند و می‌داند که راست می‌گوید برای او همان اجر و پاداش را قرار می‌دهد؛ چرا که خداوند وسعت دهنده و کریم است".[5]

پس مسلماً اگر انسان در چنین دعاهایی قصد انجام را داشته باشد، اگر چه هیچ انجام نداده باشد، یا مقداری از آن‌را انجام داده باشد و بمیرد، یا هر امری که واقعاً نتواند آن‌را انجام دهد، خداوند اجر و ثوابش را به او می‌دهد و مسلماً زیاد خواندن این‌گونه دعاها خوب و پسندیده است و موجب ثواب و اجر بیشتر می‌شود، اگرچه انجام این‌گونه افعال همان‌گونه که دستور داده شده بهتر است.

یکی از دعاهای پر معنا و سازنده که خواندن آن بسیار سفارش شده است، دعای عهد امام زمان(ع) است که از امام صادق(ع) منقول است، هر کس چهل صبح این دعا را بخواند، از یاوران قائم(ع) ما باشد و اگر پیش از ظهور بمیرد خدا او را از قبر بیرون آورد که در خدمت آن‌حضرت باشد. این دعا نیز از این قاعده مستثنا نیست و طبق احادیث بالا اگر نیت داشته باشد که چهل روز صبح آن‌را بخواند، ولی به دلیلی موفق نشود، خداوند اجر و اثر آن‌را به او عطا می‌کند.[6]

 


[1]. منسوب به جعفر بن محمد علیه السلام (امام ششم)، مصباح الشریعة، ص 53، بیروت، اعلمی، چاپ اول، 1400ق.

[2]. همان.

[3]. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول الکافی، ترجمه، مصطفوی، سید جواد، ج 3، ص 135، تهران، کتاب فروشی علمیه اسلامیه، چاپ اول، 1369ش.

[4]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 53، ص 95 و ج 91، ص 41 – 42، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق. قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان‏، دعای عهد، قم، اسوه.

[5] . کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 85، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[6]. «شرط تأثیرگذاری سخن در دیگران»، 69637؛ «قرآن و سرزنش عالمان بی‌عمل»، 96570؛ «نکوهش دعوت کننده بی‌عمل»، 72130.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    933743 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    630461 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    584260 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    457408 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    452601 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    403724 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    389616 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    385706 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    342504 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    335029 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...