جستجوی پیشرفته
بازدید
140
آخرین بروزرسانی: 1399/02/21
خلاصه پرسش
در آیه‌ی «یسْخَرُونَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ الَّذِینَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ یوْمَ الْقِیامَة»، می‌فرماید کفار به تمسخر مؤمنان می‌پرداختند و در ادامه بیان شده است که افراد باتقوا در قیامت، بالاتر از کافران هستند. چرا در فراز اول از افراد باایمان یاد شده و در فراز بعدی به وضعیت افراد باتقوا اشاره شده است؟
پرسش
خداوند در سوره‌ی بقره، آیه‌ی 212 میفرماید کافران مؤمنان را مسخره می‌کنند. سپس می‌فرماید: پرهیزکاران در قیامت بالاتر از آنان هستند. در این آیه بین ایمان و تقوا چه ربطی وجود دارد؟ و چرا در ادامه از الَّذِینَ آمَنُوا استفاده نشده است؟
پاسخ اجمالی

بر اساس تعالیم و آموزه‌های دینی، ایمان تنها زمانی ارزشمند است که همراه باتقوا و عمل صالح باشد ، و فرد بی‌تقوا در واقع مؤمن واقعی نیست.[1] با این مقدمه به بیان آیه اشاره شده در پرسش می‌پردازیم:

«زُینَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا الْحَیاةُ الدُّنْیا وَ یسْخَرُونَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ الَّذِینَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ یوْمَ الْقِیامَةِ ...»؛[2] زندگی دنیا برای کافران زینت داده شده است؛ از این‌رو افراد باایمان را مسخره می‌کنند، در حالی‌که پرهیزکاران در قیامت بالاتر از آنان هستند.

همانگونه که مشاهده شد خداوند در این آیه ابتدا می‌فرماید: «وَ یسْخَرُونَ مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا » کفار، مؤمنان را مسخره می‌کنند، اما در ادامه‌ی آیه به متّقین اشاره می‌کند و می‌فرماید: «وَ الَّذِینَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ یوْمَ الْقِیامَةِ». در مورد علت عدول از «الَّذِینَ آمَنُوا» به «الَّذِینَ اتَّقَوْا» در این آیه، اقوالی وجود دارد:

  1. آیه اشاره به آن دارد که ایمان بدون عملی که انسان را به درجه تقوا نرساند، فایده‌ای ندارد و او را به رضوان خدا نمی‌رساند؛[3] و لذا این آیه، مؤمنان را برای رسیدن به مقام متّقین تشویق می‌کند.[4] به عبارت دیگر، کافران هر فردی که ادعای ایمان می‌کند(چه ایمانش واقعی باشد و چه منافقانه) را مورد تمسخر قرار می‌دادند، اما این تنها مؤمنان باتقوا هستند که در روز قیامت بالاتر از کفار قرار می‌گیرند، وگرنه مدعیان منافق ایمان – حتی اگر مورد تمسخر کافران نیز قرار گرفته باشند - در درجه پایین‌‌تر از کافران و در پایین‌ترین مرتبه جهنم هستند. «إِنَّ الْمُنَافِقِینَ فِی الدَّرْکِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ».[5]
  2. ممکن است «الَّذِینَ اتَّقَوْا» عطف بر «الَّذِینَ آمَنُوا» باشد و آیه «فَوْقَهُمْ یوْمَ الْقِیامَةِ» حال از «الَّذِینَ آمَنُوا» باشد؛ به این معنا که کافران هم مؤمنان و هم پرهیزگاران را مورد تمسخر قرار می‌دهند و اگر در دنیا گاهی مؤمنان و متّقین زیر حکم منافقان باشند، در آخرت، هم از حیث حکم و هم از حیث منزلت و شرافت، مؤمنان و پرهیزکاران بر کافران برتری دارند.[6]

بنابر این تفسیر، عدولی در این آیه وجود ندارد.

  1. برای فصاحت بیشتر و جلوگیری از تکرار کلمه‌ی ایمان، از کلمه‌ی تقوا (که به نوعی مترادف با آن است) استفاده شده است.[7]

 


[1]. «جایگاه پرهیزکاران در قیامت»، 85318؛ «پذیرفتن اعمال پرهیزکاران»، 60706؛ «مورد تمسخر واقع شدن کفار توسط مؤمنان در قیامت»، 111026.

[2]. بقره، 212.

[3]. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 6، ص 369، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق؛ خطیب، عبدالکریم، التفسیر القرآنی للقرآن، ج 1، ص 234، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا.

[4]. اندلسی، ابو حیان محمد بن یوسف، البحر المحیط فی التفسیر، تحقیق، محمد جمیل، صدقی، ج 2، ص 355، بیروت، دار الفکر، 1420ق.

[5]. نساء، 145.

[6]. گنابادی، سلطان محمد، تفسیر بیان السعادة فی مقامات العبادة، ج 1، ص 191، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، 1408ق.

[7]. البحر المحیط فی التفسیر، ج ‏2، ص  355.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922707 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    611207 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    545114 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450439 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434368 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385845 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383462 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372240 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337469 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325177 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...