جستجوی پیشرفته
بازدید
1819
آخرین بروزرسانی: 1397/06/25
خلاصه پرسش
نظرتان در مورد «دعای جبرئیل» که در «مهج الدعوات» نقل شده، چیست؟ و آیا خواندن آن نیاز به اجازه استاد دارد؟
پرسش
آیا دعای جبرئیل که در کتاب «مهج الدعوات» سید بن طاووس نقل شده معتبر است، و هرکس آن‌را بخواند بیماری‌اش خوب شده و حاجتش برآورده می‌گردد و پیامبر(ص) را در خواب می‌بیند؟ آیا خواندن آن احتیاج به اجازه استاد ندارد؟
پاسخ اجمالی
سید بن طاووس(م 664ق) در کتاب مهج الدعوات و منهج العبادات[1] ‏به طور مرسل[2] از امام على(ع) از پیامبر خدا(ص) چنین نقل کرده است: «در پشت مقام ابراهیم(ع) نماز می‌گزاردم که جبرئیل نازل شد. پس از نماز، از خدا براى امّتم طلب آمرزش نمودم». جبرئیل گفت: «اى محمّد! با آن‌که خدا دلسوز بندگان است، اما مشاهده می‌کنم که در مورد امّت خود بسیار نگرانی!». پیامبر به جبرئیل فرمود: «برادرم! تو دوست من و امّت من هستى، مرا دعائى بیاموز که بعد از من به سبب آن دعا امّتم مرا یاد کنند». جبرئیل گفت: «اى محمّد! سفارش می‌کنم که به امّت خود توصیه نمایى که سه روز ایّام البیض[3] را روزه بگیرند که سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم هر ماه باشد، و در این سه روز این دعاى شریف را بخوانند... ». در ادامه، جبرئیل(ع) ثواب‌های زیادی را که برای این دعا است برمی‌شمرد.[4] دعا با این جملات آغاز می‌شود: «سُبْحَانَ اللهِ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ (سه مرتبه) سُبْحَانَهُ مِنْ إِلَهٍ مَا أَمْلَکَهُ وَ سُبْحَانَهُ مِنْ مَلِیکٍ مَا أَقْدَرَهُ...».[5]
در باره این روایت به چند نکته اشاره می‌شود:
بیشتر محتوای این دعا، تسبیح الهی است و از جهت محتوا و مضمون، اشکالی عقیدتی در آن دیده نمی‌شود.
سید بن طاووس بعد از این‌که ثواب این دعا را ذکر می‌کند، نظر حسن بصری و سفیان ثوری را درباره این دعا می‌آورد که؛ حسن بصرى گفت: «در فضیلت این دعا چیزهایى را شنیده‌ام که قادر به توصیف آنها نیستم و اگر کسى آن‌را بخواند و پاى خود را به زمین بزند، زمین حرکت خواهد کرد!» سفیان ثورى گفته: «واى بر کسى که حقّ این دعا را نشناسد. هرکس حقّ و حرمت این دعا را بشناسد، خداى تعالى او را از هر سختى نگاه می‌دارد، اگر مدیونی آن‌را بخواند خداوند وامش را پرداخت نماید، براى او همه چیزها را آسان می‌گرداند، او را از هر مکروهى نگاه می‌دارد، از او هر بدى را برطرف می‌نماید، او را از هر بیمارى و علّتى نجات می‌دهد و همّ و غمّ را از او زایل می‌گرداند. پس این دعا را یاد بگیرید و یاد بدهید، که در این دعا خیر بسیار است».[6]
حسن بصرى و سفیان ثورى از بزرگان اهل‌سنّت و منش صوفی‌گری داشتند؛ اندیشمندان شیعی دیدگاه‌های متفاوتی درباره «حسن بصری» دارند؛ فیض کاشانی و مجلسی دوم به روایاتی استناد کرده و او را فردی مثبت ارزیابی نمی‌کنند.[7] سفیان ثوری نیز در زمان امام صادق(ع) و امام کاظم(ع)، زندگی می‌کرد و بارها با آن بزرگواران به گفت‌وگو و مجادله پرداخت.[8]
به هر حال؛ چون در محتوای دعا اشکالی دیده نمی‌شود، از باب قاعده «تسامح در ادله سنن» یا «اخبار من بلغ» خواندن آن اشکالی ندارد. و به خواست خدا به بهترین پاداش‌ها خواهد رسید و نیز خواندن آن نیازی به اجازه استاد ندارد.

[2].  این روایت را سید ابن طاووس به طور «رُوِی» آورده است، که از جهت حدیث‌شناسی مرسل می‌باشد. ر. ک: «تقسیمات حدیث»، 28261.
[3]. از آن‌جا که نور ماه در شب‌های سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم، از شب‌های دیگر بیشتر است، مطابق رسم عرب بدین نام خوانده شده‌اند. ر. ک: «علت نام‌گذاری ایام البیض به این نام»، 56703.
[4]. ابن طاووس، على بن موسى، مهج الدعوات و منهج العبادات، ص 79 - 82، قم، دار الذخائر، چاپ اول، 1411ق.
[5]. همان، ص 82 – 84.
[6]. همان، ص 81 – 82.
[8]. ر. ک: کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج ‏1، ص 403 – 404، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم‏، 1407ق؛ صدوق، محمد بن على‏، التوحید، ص 179 – 180، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ اول‏، 1398ق؛ ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول(ص)، ص 348، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1404ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926458 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    617470 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548794 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452544 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440352 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388440 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385300 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376953 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338713 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327235 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...