جستجوی پیشرفته
بازدید
2372
آخرین بروزرسانی: 1396/04/15
خلاصه پرسش
فرشتگان در عالم بالا از چه چیزی گفت‌وگو می‌کردند که قرآن تصریح کرده که پیامبر(ص) از آن بی‌خبر بود؟!
پرسش
لطفاً مفهوم خصومت در عالم بالا در آیه 69 سوره «ص» را توضیح فرمائید.
پاسخ اجمالی
خدای متعال به پیامبر اسلام(ص) می‌فرماید به کفار و مشرکانی که با دعوت الهی به مخالفت برخاسته، و از سر لجاجت و عناد، رسالت و سخنانت را انکار کرده و می‌گویند این چیزهایی است که از خودت می‌گویی، بگو: «من تنها یک هشدار ‏دهنده‌‏ام و هیچ معبودى جز خداوند یگانه قهّار نیست! پروردگار آسمان‌ها و زمین و آنچه میان آن دو است، پروردگار عزیز و غفّار؛ بگو: این خبرى بزرگ است، که شما از آن روى‌‏گردانید».[1] در ادامه می‌فرماید: «من از ملأ اعلى هنگامى که با هم گفت‌وگو می‌کردند خبر ندارم: «ما کانَ لِی مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلى‏ إِذْ یَخْتَصِمُونَ».[2] «تنها چیزى که به من وحى می‌شود این است که من هشدار دهنده‌ای آشکار هستم».[3]
به عبارت دیگر، یعنی من تنها آن بخش از گفت‌وگوى فرشتگان را می‌دانم که از طریق وحى بدان آگاه شده‌ام.
حال در این‌که منظور از «ملأ اعلى» چیست؟ و مخاصمه و گفت‌وگو در آن‌جا بر سر چه موضوعی بوده که پیامبر(ص) از آن اظهار بی‌اطلاعی می‌کند، ابتدا باید گفت که صریح آیه آن است که خود پیامبر(ص) نیز از تمام گفت‌وگوهایی که رخ داده آگاه نبود، اما برخی از مفسران احتمالاتی را مطرح ساخته‌اند. به عنوان نمونه، گروهی معتقدند که شاید منظور از گفت‌وگو در ملأ اعلی، گفت‌وگوی فرشتگان باشد، هنگامی که خداوند به آنان فرمود: «إِنِّی جاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلِیفَةً»؛[4] من می‌خواهم در روی زمین جانشینی قرار دهم؛ یعنى چون خداوند به ایشان گفت که قرار است در روى زمین جانشین قرار دهم، فرشتگان گفت‌وگو کرده و گفتند: «أَ تَجْعَلُ فِیها مَنْ یُفْسِدُ فِیها وَ یَسْفِکُ الدِّماءَ»؟!؛ [5] آیا در زمین کسى را قرار می‌دهى که فساد کرده و خون‌ریزى کند؟![6]
به این گفت‌وگوها «مخاصمه» اطلاق شده است که البته این یک اطلاق مجازى است؛ چرا که فرشتگان با خداوند جدل و مخاصمه‌ای نداشتند؛[7] به دلیل آن‌که آنها از پروردگارشان که حاکم بر آنها است می‌ترسند و مأموریتشان را انجام می‌دهند.[8] آنها در اطاعت فرمان خدا سرپیچى نمی‌کنند و آنچه را دستور داده شده است، انجام می‌دهند.[9]
برخی این امکان را نیز دور از نظر نداشته‌اند که شاید مراد از آیه، گفت‌وگوی فرشتگان با ابلیس در مورد نپذیرفتن سجده بر آدم(ع) باشد، هنگامی که او ادعای برتری نمود و با امر پروردگار مخالفت کرد؛[10] لذا فرشتگان با وی به جدل و مخاصمه پرداختند که چرا از این فرمان الهی سرپیچی نمودی؟!    
این احتمال نیز وجود دارد که ملأ اعلى مفهوم وسیعى داشته باشد که حتى شیطان را شامل ‏شود؛ چه این‌که آن روز شیطان در زمره فرشتگان بود و به مخاصمه با خدا برخاست و زبان به اعتراض گشود، و به همین دلیل براى همیشه مطرود درگاه حق شد.[11]
همچنین از «ابن عباس» نقل است که مصداقی را برای این آیه بیان کرده و می‌گوید: رسول خدا(ص) به من فرمود: آیا می‌‏دانى مخاصمه و گفت‌وگوى فرشتگان چه بوده است؟ گفتم نمی‌‏دانم. فرمود: آنها در مورد کفارات(کارهایى که گناهان را جبران می‌کند) و درجات(آنچه بر درجات انسان می‌افزاید)، به گفت‌وگو پرداختند. اما کفارات عبارت است از وضوى پر آب در سرماى زمستان گرفتن، و به سوى نماز جماعت گام برداشتن، و انتظار کشیدن برای نماز بعد از نماز دیگر! و درجات عبارت است از بسیار سلام کردن، اطعام نمودن، و نماز شب، هنگامى که مردم در خواب آرمیده‌اند.[12]
 

[1]. صاد، 65- 68.
[2]. همان، 69.
[3]. همان، 70.
[4]. بقره، 30.
[5]. همان.
[6]. حقی بروسوی، اسماعیل، تفسیر روح البیان، ج ‏8، ص 57، بیروت، دارالفکر، بی‌تا.
[7]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏19، ص 332، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.
[8]. نحل، 50.
[9]. تحریم، 6.
[10]. ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمرو، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق، شمس الدین، محمد حسین، ج ‏7، ص 71، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، چاپ اول، 1419ق.
[11]. تفسیر نمونه، ج ‏19، ص 332.
[12]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج ‏8، ص 756، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926868 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    618118 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    549076 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452729 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440891 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388690 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385511 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    377351 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338858 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327434 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...