جستجوی پیشرفته
بازدید
2979
آخرین بروزرسانی: 1398/01/24
خلاصه پرسش
«مصلحت سلوکیه» چیست؟
پرسش
مصلحت سلوکیه چیست؟
پاسخ اجمالی
از جمله مباحثی که در سرفصل «امارات» مطرح میشود، آن است که آیا حجیّت امارات به جهت طریقیت است، یا به جهت سببیت؟ به عبارت دیگر، آیا یک اماره، سبب میشود تا یک حکم واقعی ایجاد شود و یا آنکه اماره هیچ حکم واقعی را ایجاد نکرده، بلکه تنها راهی برای رسیدن به واقعیت است که ممکن است به سرانجام هم نرسد؟!
در این زمینه، شیخ انصاری منکر سببیت محض بوده؛ زیرا لازمه پذیرش آن، پذیرفتن تصویب (یا انطباق همیشگی فتوای مجتهد با حکم واقعی) است و بطلان «تصویب» از نظر امامیه اتفاقی و اجماعی است - و طریقیت محض را نیز نمیپذیرد؛ بر این اساس، نظر میانهای را برگزیده و معتقد است، اگرچه یک اماره، همواره انسان را به حکم واقعی هدایت نمیکند، اما عمل به امارات به خودی خود دارای مصلحت است، و لو با واقع تطبیق نکند. این مصلحتی که در عمل به امارات - صرف نظر از انطباق آن با واقع - وجود دارد، «مصلحت سلوکیه» نامیده میشود.
به عبارت دیگر، اگر اماره به چیزی اقامه شد و مکلف بر طبق آن اماره عمل کرد، از دو حال خارج نیست. یا عمل او مطابق با واقع است، در نتیجه به حکم واقعی عمل کرده است. و یا آن عمل مخالف واقع خواهد بود، در آن صورت بدون آنکه تغییری در واقع ایجاد شود، یا بر آن عمل که به وسیله مکلف صورت گرفته مصلحتی بار گردد، تنها به جهت عمل بر طبق اماره، آن مصلحت فوت شده تدارک شده و جبران میگردد.[1]
 

[1]. ولایی، عیسی‏، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول‏، ص 320، تهران، نشر نی‏، چاپ ششم، 1387ش‏؛ ر. ک: مظفر، محمد رضا، اصول الفقه، ص 38، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، 1303ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    632174 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    465802 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    461289 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    412232 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    392821 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390175 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    349327 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    335350 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    319449 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309181 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...