جستجوی پیشرفته
بازدید
694
آخرین بروزرسانی: 1398/11/30
خلاصه پرسش
همان‌گونه که ازدواج با همسران پیامبر(ص)‌ بعد از رحلت حضرتشان حرام بود، آیا ازدواج با همسران ائمه(ع) نیز عملی حرام به شمار می‌آمد؟
پرسش
آیا همسر امامان بعد از شهادت امام(ع) ازدواج می‌کردند؟ و یا حکم آنها مانند حکم زنان پیامبر(ص) بود؟
پاسخ اجمالی

بر اساس قاعده اولیه، هر زنی می‌تواند در صورت نداشتن شوهر، با مرد دلخواه خود ازدواج نماید، اما همسران پیامبر اسلام(ص) که مادران مؤمنان به شمار می‌آیند،[1] از این قاعده مستثنا شده، و نباید بعد از وفات آن‌حضرت(ص) با دیگران ازدواج می‌کردند؛[2] لذا این حکم از ویژگی‌های همسران پیامبر(ص) بود و شامل دیگران - حتی امامان معصوم(ع) - نمی‌شود.[3]

بنابر این و با توجه به مجاز بودن اصل ازدواج، بر اساس گزارش‌های تاریخی، برخی از همسران ائمه(ع) بعد از شهادت آن‌حضرات(ع) با افراد دیگر ازدواج نمودند:

  1. لیلى بنت مسعود بن خالد: لیلی همسر امام علی(ع) بود و برای امام(ع) دو فرزند به نام عبیدالله و ابوبکر به دنیا آورد. او بعد از شهادت امام(ع) با برادرزاده حضرتشان عبدالله بن جعفر ازدواج نمود.[4]
  2. امامه: امام على(ع) طبق وصـیـّت حضرت زهرا(س) بـا امـامـه (نوه پیامبر ص) ازدواج کـرد. امام(ع) به مغیره بن نوفل بن حارث بن عبدالمطلب سفارش کرد که بعد از او با امامه ازدواج کند؛ زیرا از آن می‌ترسید که معاویه با امامه ازدواج نماید. ثمره ازدواج امامه با مغیره فرزندی به نام یحیی بن مغیره شد.[5]

البته طبق نقل روایتی، مـغـیـرة بـن نـوفـل و ابـوالهـیـاج بـن ابوسفیان از امامه خواستگارى کـردنـد، ولى امـامـه بـه آنـان جـواب ردّ داد و از امـام عـلى(ع) نـقـل کـرد کـه جـایـز نـیـسـت همسران پیامبر(ص) و وصى او بعد از آنان، با دیگرى ازدواج کنند.[6]

گزارش اخیر ناظر به ممنوعیت ازدواج با همسران ائمه(ع) است، اما از آن‌جا که خبر واحد و مرسل است، نمی‌تواند به تنهایی این موضوع را اثبات کند.

  1. جعده بنت اشعث: هم‌چنین گزارش‌ شده است که «جعده دختر اشعث»،[7] پس از شهادت امام حسن مجتبی(ع) به ازدواج یعقوب بن طلحه درآمد و برای او سه فرزند به نام اسماعیل، اسحاق و ابوبکر به دنیا آورد.[8] او سپس با عباس بن عبدالله بن عباس ازدواج کرد و برای او پسری به نام محمد و دختری به نام قریبه به دنیا آورد.[9]
  2. ام‌اسحاق بنت طلحه بن عبیدالله تیمی: ام‌ اسحاق همسر امام حسن مجتبی(ع) بود و برای امام(ع) فرزندی به نام طلحه به دنیا آورد.[10] او پس از شهادت امام(ع)، با امام حسین(ع) ازدواج کرد و برای آن‌حضرت(ع) فرزندی به نام فاطمه به دنیا آورد.[11] و پس از شهادت امام حسین(ع) با عبدالله بن محمد بن عبدالرحمن نیز ازدواج نمود.[12]

با این وجود، گزارشی که ناظر به ازدواج همسرانی از ائمه(ع) که یکی از فرزندانشان نیز امام معصوم بودند، نیافتیم.

 

 


[1]. «اصطلاح ام المؤمنین»، 433؛ «لقب ام المؤمنین همسران پیامبر اکرم (ص)»، 9408؛ «همسران پیامبر(ص) در حکم مادران مؤمنان»، 66879.

[2]. «حرمت ازدواج با زنان پیامبر»، 6036.

[3]. ابن ادریس شافعی، محمد، احکام القرآن، ج 1، ص 167، بیروت، دارالکتب العلمیة، 1421ق؛ ابن العربی، محمد بن عبدالله بن ابوبکر، احکام القرآن، ج 3، ص 1508، بی نا، بی جا، بی تا.

[4]. بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، تحقیق، زکار، سهیل، زرکلی، ج 12، ص 124، ریاض، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417ق.

[5]. ابن عبدالبر، یوسف بن عبد الله‏، الاستیعاب فی معرفة الأصحاب، تحقیق، البجاوی، علی محمد، ج 4، ص 1789، بیروت، دار الجیل، چاپ اول، 1412ق.

[6]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب ع، ج 3، ص 305، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق.

[7]. « امام حسن (ع) و جعده»، 4733؛ «همسران و فرزندان امام حسن(ع)»، 111236؛ «خطاب زن شوهر کُش به جعده»، 65922.

[8]. انساب الاشراف، ج 3، ص 15.

[9]. ابن سعد کاتب واقدی، محمد بن سعد‏، الطبقات الکبری‏، تحقیق، عطا، محمد عبد القادر، ج 5، ص 241، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1410ق.

[10]. أنساب‏الأشراف، ج ‏10، ص 130.

[11]. همان.

[12]. ابن حبیب، محمد بن حبیب‏، المحبر، محقق، شتیتر، ایلزه لیختن‏، ص 66، بیروت، دار الآفاق الجدیدة، چاپ اول، بی‌تا.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا هر دو آیه 33 و 55 سوره نجم در مورد یک نفر نازل شده است؟
    1502 تفسیر
    1. در ارتباط با شأن نزول آیه 33 سوره نجم(أَ فَرَأَیْتَ الَّذی تَوَلَّى؛ آیا دیدى آن‌کس را که روى گردان شد)، جمعی از مفسران؛ مانند ابن عباس، سدى و کلبى معتقدند؛ هفت آیه که از «أَ فَرَأَیْتَ الَّذِی تَوَلَّى» شروع می‌شود، در باره گفت‌وگوی عثمان بن عفان با ...
  • امام باقر(ع) یک دختر داشت یا دو دختر؟
    1563 امام باقر ع
    بنابر گفته بیشتر مورّخان اسلامی؛ امام باقر(ع)، دو دختر به نام‌های زینب و امّ سلمه داشت.[1] برخی نیز گزارش کرده‌اند که شوهر ام سلمه، محمّد ارقط بن عبدالله باهر بوده و آن دو فرزندی به نام اسماعیل داشتند.[2] برخی دیگر ...
  • شأن نزول و پیام مهم آیات ۴۴و ۴۵ سوره قمر چیست؟
    8476 تفسیر
    برای روشن موضوع مورد پرسش، به عنوان مقدمه باید گفت: 1. برای آیات مورد پرسش(44 و 45 سوره قمر) به خصوصه شأن نزولی ذکر نشده است. اما سوره قمر که آیات مورد پرسش در آن قرار گرفته، از سوره‌های مکی است و در مکه نازل شده است. ...
  • اگر زنی خواهر و برادر خود را شیر دهد، چه حکمی ‌دارد؟
    12310 محارم رضاعی
    مراجع تقلید در این‌باره می‌گویند، اگر زنی از شیر شوهر خود، افراد زیر را شیر دهد، شوهرش بر او حرام نمى‌شود، اگر چه بهتر آن است که احتیاط کرده و از شیر دادن به این افراد پرهیز کند: 1. برادر و خواهر خود را؛ 2. عمو و عمه ...
  • آیا این روایت که می‌گوید امام علی(ع) فرزند خورشید است، صحیح است؟
    5557 خصوصیات و مناقب
    با جست‌وجویی که در منابع حدیثی انجام پذیرفت؛ چنین روایتی یافت نشد، اما بر فرض وجود حدیث، این از باب کنایه و مجاز است؛ مانند شعری که در مورد امام حسین(ع) سروده شده است: فَأَبِی‏ شَمْسٌ‏ وَ أُمِّی قَمَرٌ فَأَنَا الْکَوْکَبُ وَ ابْنُ الْقَمَرَیْن؛‏[1]
  • آیا همسر پیامبر اسلام(ص) ام حبیبه، دختر ابوسفیان است؟
    15769 همسران و فرزندان پیامبر ص
    اُمّ حبیبه دختر ابوسفیان، نام اصلى‌اش «رَملة»، هفده سال قبل از بعثت پیامبر(ص) به دنیا آمد.[1] وی پیش از این‌که با پیامبر اسلام(ص) ازدواج کند، همسر عبید اللَّه بن جحش اسدى بود. ام حبیبه به اتفاق شوهرش عبید اللَّه به حبشه مهاجرت کردند، و ...
  • آیا در قرآن کریم صراحتا به گران فروشی اشاره شده است؟
    30378 تفسیر
    اگر چه در قرآن کریم گران فروشی به صراحت با این واژه نیامده، اما مسائل مرتبط با آن که با گران فروشی در ارتباط است و نتیجه اش همان گران فروشی است؛ یعنی کم فروشی و احتکار به صراحت ذکر شده است. به عبارت دیگر؛ ادله منع احتکار و ...
  • آن دسته از داستان‌سرایی‌های دینی که در آن از شخصیت‌ها و حوادث خیالی استفاده می‌شود، چه حکمی دارد؟
    1558 گوناگون
    بسیار می‌بینیم که نویسندگان در داستان‌سرایی‌های خود برای ارسال یک پیام از مطالبی خیالی و زاییده ذهن، بهره می‌جویند. در طرف مقابل، مخاطبان این داستانها با آنکه پیام‌های نویسنده را به خوبی دریافت می‌کنند، اما به این موضوع نیز توجه دارند که تمام آنچه در داستان آمده، خبری ...
  • عمل زیبایی بینی از دیدگاه اسلام چه حکمی دارد؟
    8766 برخی احکام
    این کار به خودی خود اشکالی ندارد، ولی چنانچه مستلزم حرامی (مانند لمس و نگاه حرام از سوی پزشک) باشد، تنها در صورت ضرورت جایز است.ضمائم:پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1]حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):فی نفسه اشکال ندارد.حضرت آیت الله العظمی ...
  • دلیل برآمدگی روی گنبدخضراء، چیست؟
    19121 شیعه آماج تهمتها
    یکی از دشمنان اصلی مکتب اهل بیت (ع) گروه منحرف وهابیت هستند.علماء و دانشمندان شیعه ادله بسیار محکم و متینی برای رد این مذهب ساختگی و انحرافی ارائه کرده اند که مورد استقبال اندیشمندان و متفکران قرار گرفته است. متقابلاً وهابیون و پیروان محمد بن عبدالوهاب ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    929253 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    622219 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    551326 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    454068 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    444775 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    391024 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    386763 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    381072 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    339608 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    328828 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...