بازدید
357
آخرین بروزرسانی: 1398/02/14
 
کد سایت ar22676 کد بایگانی 89687 نمایه معنای کشته شدن سلمان توسط ابوذر
خلاصه پرسش
این گزارش که اگر ابوذر می‌فهمید در قلب سلمان چه می‌گذرد، او را می‌کشت!، تا چه اندازه معتبر بوده و توجیه آن چیست؟
پرسش
آیا صحیح است که اگر ابوذر آنچه را سلمان می‌دانست و در قلب خود داشت، می‌فهمید، سلمان را می‌کشت؟ و آیا میتوان متن را اینگونه ترجمه کرد که ضمیر در «لقتله» به علم برگردد؛ یعنی اگر ابوذر آن علم را پیدا می‌کرد، هر آیینه آن علم اباذر را می‌کشت؟
پاسخ اجمالی
در منابع روایی، گزارشی در مورد ناتوانی ابوذر در درک کامل جایگاه مقام علمی سلمان فارسی،[1] وجود دارد:
امام صادق(ع) فرمود: روزى نزد امام سجاد(ع) سخن از تقیه به میان آمد و حضرتشان اظهار داشت: به خدا سوگند، اگر ابوذر آنچه در دل سلمان بود را میدانست، او را میکشت، (یا او را تکفیر میکرد[2]) با آنکه پیامبر خدا(ص) میان آن دو، پیوند برادرى برقرار کرده بود! (وقتی حال ابوذر و سلمان چنین است)، پس درباره مردم دیگر چه گمان دارید؟! همانا (فهم) علم دانایان سخت و دشوار است و تحمل آن در تاب و توان هر فردی نیست جز پیامبر مرسل یا فرشته مقرّب یا بنده باایمانی که خدا قلبش را برای ایمان آزموده باشد، سپس فرمود: سلمان چون از ما اهلبیت است از جمله دانایان ویژه شده است.[3]
اگرچه در برخی بررسیهای رجالی، این روایت را روایت ضعیفی ارزیابی کردهاند،[4] با این وجود، برخی از اندیشمندان دینی، این گزارش را پذیرفته و احتمالات و تفسیرهایی را در مورد آن ارائه کردهاند:
1. مرجع ضمیر هاء در عبارت «... لَقَتَلَهُ‏ ...» جناب سلمان است و منظور از این روایت، آن است که اگر سلمان درجات بالایی از مراتب معرفت خدا، پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) را که در قلب خود داشت، برای ابوذر بازگو میکرد، از سوی او متهم به دروغگویی، ارتداد، استفاده از علوم غریبه و ... شده و یا اینکه آن دانش را برای دیگران آشکار میکرد که در نهایت باعث کشته شدن سلمان میشد.[5]
2. مرجع ضمیر در «قتله» به «فرد مطلع» برگشت میکند، به این معنا که اگر ابوذر بر آنچیزهایی که در قلب سلمان وجود داشت، آگاه میشد و یکسان بودن ظاهر و باطن و شدت اخلاص او برایش بیشتر هویدا میگشت، محبت سلمان در دلش به اندازهای افزایش مییافت که ممکن بود او را از پا درآورد! سید مرتضی چنین تفسیری از روایت را پسندیده و آنرا شایستهتر به مقام این دو صحابی بزرگوار دانسته است که پیامبر اسلام(ص) بین آٔنان پیوند برادری برقرار کرده بود. ایشان در ادامه میگوید که اگر روایت را به گونهای تفسیر کنیم که بر اساس آن ابوذر در صورت آگاهشدن به دانش ویژه سلمان او را به قتل میرساند، ابوذر را فردی منافق و فریبکار تصور کردهایم که هرگز شایسته شخصیت والای او نیست.[6]
3. و یا آنکه کشتن در این روایت به معنای واقعی آن نبوده، بلکه نوعی مبالغه است بدین ترتیب که دانش سلمان،ابوذر را به اندازهای در فکر و حیرت فرو میبرد که او را از زندگی عادی باز میداشت.[7]
به عبارت دیگر، از آنجا که عقل ابوذر توان درک آن علم را نداشت یا آنرا انکار میکرد و یا حتی اگر به درک درستی از آن رسیده و مأمور به کتمان و مخفی کردن آن میشد، نمیتوانست آنرا در دل خود نگهداشته و یا از شدت اضطراب جان میسپرد و یا دانشی که به آن رسیده بود را برای دیگران بازگو میکرد.‏[8]
از اینرو گفته شده است که سینه ابوذر ظرفیت پذیرش اسراری را که در سینه سلمان بود نداشت؛ زیرا مراتب ایمان ده مرحله است و هر کسی که در مرتبه پایین از ایمان قرار دارد، نمیتواند مرحله بالای از ایمان را درک کند. همچنین اباذر عارف به لایههای ظاهری بود، اما سلمان علاوه بر آن، به لایههای باطنی نیز شناخت داشت و ظرفهای ظاهر توان قبول باطن را ندارد.[9]
 

[2]. فیض کاشانی، محمد محسن، الوافی، ج 1، ص 11، اصفهان، کتابخانه امام أمیر المؤمنین علی(ع)، چاپ اول، 1406ق.
[3]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 1، ص 401، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[4]. مجلسی، محمد باقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق، مصحح، رسولی، سید هاشم، ج 4، ص 315، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.
[5]. همان.
[6]. علم الهدی، علی بن حسین، امالی المرتضی (غرر الفوائد و درر القلائد)، محقق، مصحح، ابراهیم، محمد ابوالفضل، ج 2، ص 397، قاهره، دار الفکر العربی، چاپ اول، 1998م.
[7]. همان، ص 396.
[8]. مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، ج‏ 4، ص 315.
[9]. حافظ برسی، رجب بن محمد، مشارق أنوار الیقین فی أسرار أمیر المؤمنین(ع)، محقق، مصحح، عاشور، علی، ص 307، بیروت، أعلمی، چاپ اول، 1422ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    882090 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    544321 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    422739 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    408729 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    385691 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    367797 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    331522 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    312817 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    310389 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    308474 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...