بازدید
13622
آخرین بروزرسانی: 1391/08/21
خلاصه پرسش
از نگاه آیات و روایات، چگونه می توان خدمات کارکنان را جبران کرد؟
پرسش
من می خواهم که آیات قرانی و احادیث از پیامبر گرامی اسلام (ص) در رابطه به موضوعات ذیل دریافت کنم: 1- جبران خدمت کارکنان 2- صحت و مصونیت کارکنان
پاسخ اجمالی

به طورکلی، خدای متعال در قرآن کریم به کار و کسب دستور داده است و برای سعی و تلاش در امور دنیوی و اخروی، ارزش قائل شده و برای او پاداش زیادی را در نظر گرفته است.

 

شما با انجام وظایف دینی نسبت به کارکنان مانند: پرداخت مزد کارگران، محبت و مهرورزی به آنان و... و اهمیت دادن به جان و مال آنها بهترین جبران را از خدمات آنان نموده اید. پس، در این جهت کوشا باشید.

پاسخ تفصیلی

در ابتدا این را متذکر می شویم که شما احادیثی از پیامبر اکرم (ص) درخواست فرمودید، اما در اینجا هم احادیثی از پیامبر اکرم (ص) و هم امامان معصوم (ع) بیان می شود؛ زیرا کلام ائمه معصومین (ع) همان کلام پیامبر (ص) است.

 

جبران خدمت کارکنان:

 

به طورکلی، خدای متعال در قرآن کریم به کار و کسب دستور داده است و برای سعی و تلاش در امور دنیوی و اخروی، ارزش قائل شده و برای او پاداش زیادی را در نظر گرفته است: «سعى شما مشکور (مورد سپاس و پاداش) است»؛ [1] و «چون نماز گزارده شد، در زمین پراکنده شوید و در پى به دست آوردن نعمت خدا باشید»؛ [2] و «ما شب و روز را دو نشانه توحید و عظمت خود قرار دادیم؛ سپس نشانه شب را محو کرده، و نشانه روز را روشنى‏بخش ساختیم تا(در پرتو آن،) فضل پروردگارتان را بطلبید(و به تلاش زندگى برخیزید)...»؛ [3] و... .

 

کارفرما باید بداند که کارگرانش از چنین منزلت و پاداشی برخوردارند و عملا این ارزش کارکنان را به آنان نشان دهد.

 

سرکارگر نسبت به کارکنان خود وظایفی را دارد که انجام این وظایف خود بهترین جبران خدمات کارگران می باشد. در اینجا به برخی از وظایف مهم، اشاره می شود:

 

1. پرداخت مزد کارکنان:

 

از مهم ترین مصادیق جبران خدمات کارکنان، این است که مزد او را در وقت مقرّر و به همان مقدار که تعیین شده، به آنها پرداخت کند. در روایات سفارش شده است که قبل از خشک شدن عرق کارگر، مزد او را بدهید. [4] همچنین  از امام صادق (ع) روایت شده که یکی از چرکین ترین گناهان، ندادن مزد کارگر است. [5]

 

2. محبت و مهرورزی نسبت به کارکنان:

 

اسلام که یک آیین جاودانى است و بر اساس فطرت و ارضاء تمام خواسته هاى انسانى پایه گذارى شده، به مسئله محبت و هم دوستى توجه فراوانى دارد و دگر دوستى در این آیین ، مقدس شمرده مى شود، و از آنجا که تمام آدمیان آفریده خدا و از یک پدر و مادر هستند، همگان شایسته احترام و دوستى و محبت هستند. امام محمدباقر (ع) فرمودند: شخصی نزد نبی اکرم (ص) آمد و از او وصیتی خواستند که آن حضرت فرمود: «انسان ها را دوست بدار، همگان ترا دوست خواهند داشت». [6] مى بینم که اسلام بشر دوستى را به جایى رسانده است که به پیروان خود دستور می دهد، همچنان که به نیکبختى و پیروزى خود علاقه مند هستید، براى دیگر انسان ها هم همان گونه باشید .

 

هنگامى که پیامبر (ص) از غزوه تبوک بازمى‏گشت، سعد انصارى از او استقبال کرد، پیامبر (ص) پس از مصافحه با او، فرمود: «چرا دستت این قدر زبر شده است؟». گفت: یا رسول اللَّه! بیل مى‏زنم و با این کار خرج عائله‏ام را به دست مى‏آورم. پیامبر خدا دست او را بوسید و فرمود: «این دستى است که آتش دوزخ به آن نمى‏رسد». [7]

 

امام سجاد (ع) درباره حقوق زیر دستان که یکی از مصادیق آنان کارگران هستند،چنین می فرماید:

 

امّا حقّ زیردستان تو این است که بدانى آنها به خاطر ناتوانى خود و توانایى تو رعیّت تو گشته‏اند. پس واجب است که در بین آنان به عدل رفتار کنى و براى آنان چون پدرى مهربان باشى و نادانى آنان را ببخشایى و در کیفر نمودن آنان شتاب نکنى و خداى عزّ و جلّ را بر قدرت و تسلّطى که بر ایشان به تو داده است سپاسگزار باشى. [8]

 

پس، محبت و مهرورزی وظیفه همه انسان ها بوده و مختص به یک نهاد، شرکت و یا افراد خاصّی نیست؛ و کارفرما هم باید نسبت به کارگر خود محبت و دوستی داشته و به او از دید بنده ای از بندگان خدای متعال بنگرد؛ نه به عنوان یک کارگر و نوکر.

 

3. پاسخ نیکی را با نیکی دادن:

 

وقتی یک کارگر کارهای سخت و دشواری را انجام داده و در پیشرفت کار تأثیر بسزایی دارد، - هر چند وظیفه او بوده و در مقابل این کار مُزد می گیرد – ولی از نگاه انسانی، یک کارگر، نسبت به کارفرما و هم به دیگران احسان و نیکی کرده است و موجب پیشرفت شده است. اینجاست که باید احسان و نیکی او را با خوبی پاسخ داد.

 

قرآن کریم می فرماید:«آیا جزاى نیکى جز نیکى است؟!». [9]

 

امام سجاد (ع) فرمودند:«حقّ آن کس که به تو نیکى کرده این است که او را سپاس دارى و نیکى‏اش را یاد کنى و سخنى پسندیده را در باره او [در میان مردم‏] شایع کنى و در خلوت میان خویش و خداى سبحان، خالصانه دعایش کنى؛ چرا که به راستى چون این گونه کردى در نهان و آشکار، سپاسش گزارده‏اى و سپس اگر توان جبران نیکى او را دارى، پس تلافى نما، و گر نه در صدد جبران باش و براى تلافى، خویش را آماده دار». [10]

 

4. سپاسگزاری از خدمات:

 

امام سجاد (ع) می فرماید: روز قیامت خداوند متعال به بعضی از بندگانش می گوید: آیا شکر فلان کس را به جای آوردی عرض می کند: پروردگارا! من شکر تو را به جای آوردم، خداوند می فرماید: چون شکر او را به جا نیاوردی شکر مرا هم به جا نیاورده ای! سپس افزود «اشکر کم الله اشکر کم للناس؛ شکرگزارترین شما در پیشگاه خدا کسی است که از نعمت ها و زحمات مردم بیشترین قدردانی و شکرگزاری را به عمل آورد. [11]

 

5. صحت و مصونیت کارکنان

 

از آنچه در سیره پیامبر اسلام (ص) مشاهده می شود، می توان دریافت کرد که توجه به همه ابعاد شخصیت نیروی کار مورد تاکید دین است. از آنجایی که انسان سالم، محور توسعه در کشور است، باید به کارکردهای کارگر و لزوم توجه به صحت و سلامت او بیشتر دقت شود.

 

یک کارفرما باید به کارگر نگاه انسانی داشته و جان یک انسان برای او مهم باشد و برای همین باید زمینه های سلامت و ایمنی کارکنان را فراهم نماید. در دین اسلام به سلامت و ایمنی جان انسان ها اهمیت داده شده و هرکس اگر بی جهت کوچک ترین آسیب و ضرر مالی و جانی به انسانی برساند، ضامن بوده و مجازات دنیوی و اخروی در پی دارد. در اینجا به برخی از این دلایل اشاره می شود:

 

1. امام صادق (ع) می فرمایند: سه چیز است که همه مردم به آنها نیاز دارند: امنیت، عدالت و فراوانی. [12]

 

در این روایت به «امنیت» که نیاز ذاتی انسان ها در زندگی دنیا بوده، تصریح شده است.

 

2. طبق قاعده «لاضرر» – که پیامبر (ص) فرمود: «در اسلام ضرر و زیان رساندن به خود و دیگران ممنوع است»، [13] – انسان نباید باعث آزار و اذیت دیگران شود و به آنها ضرر برساند.

 

3. پیامبر (ص) فرمود: دو نعمت که مورد غفلت مردم واقع شده است امنیت و سلامتی است. [14]

 

نتیجه: شما با انجام وظایف دینی نسبت به کارکنان و اهمیت دادن به جان و مال آنها بهترین جبران را از خدمات آنان نموده اید. پس، در این جهت کوشا باشید.

 



[1] . انسان، 22.

[2] . جمعه، 10.

[3] . اسراء، 12.

[4] . الحیاة، ج 5، ص 502.

[5] . کمره‏اى، محمد باقر، ‏آسمان و جهان، ترجمه کتاب السماء و العالم بحارالانوار، ج 8، ص 197، نشراسلامیه، تهران، چاپ اول، 1351ش.

[6] . کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 2، ص 642، دار الکتب الإسلامیة تهران، 1365 ش.

[7] . حکیمى، اخوان و آرام، احمد، الحیاة، ج 5، ص 504، دفتر نشر فرهنگ اسلامى‏، تهران، 1380ش.

[8] . افراسیابى، على، ترجمه جهاد النفس وسائل الشیعة، ص 29، نشر نهاوندى‏، قم، چاپ اول، 1380ش.‏

[9] . الرحمن، 60.

[10] . بحرانى‏، ابن شعبه، تحف العقول، ترجمه حسن زاده‏، صادق، ص 464، انتشارات آل على (ع)، قم، چاپ اول، 1382ش. ‏

[11] الکافی، ج 2، ص 99، بَابُ الشُّکْرِ، ح 30؛ اقتباس از سؤال 5816 (سایت: 6031) .

[12] علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج 75، ص 234، مؤسسه الوفاء، بیروت، 1404هـ ق، به نقل از تحف العقول؛ اقتباس از سؤال 7560 (سایت: 7644) .

[13] «لاضرر و لاضرار فی الاسلام»، شیخ صدوق، من لایحضره الفقیه، ج 4، 334؛ اقتباس از سؤال 333 (سایت: 320) .

[14] بحارالأنوار، ج 78، ص 171؛ اقتباس از سؤال 2122 (سایت: 2259) .

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    897133 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559859 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    464690 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422083 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399952 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372499 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    354592 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    336451 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321759 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313744 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...