بازدید
16629
آخرین بروزرسانی: 1389/08/17
خلاصه پرسش
آیا حدیثی از امام رضا (ع) نقل شده که خوردن انگور در شب خوب نیست؟
پرسش
حدیثی از امام علی الرضا (ع) نقل شده است که ایشان فرموده اند: خوردن انگور در شب خوب نیست. خواستم ببینم چرا خوردن انگور در شب بد است؟ آیا به الکل (مشروبات الکل) تبدیل می شود؟ خود من شبها آب میوه انگور می نوشم. و واقعا نمی دانم این قضیه چه معنایی دارد. آیا خود شما این حدیث را دیده یا شنیده اید؟ در آن صورت چگونه چنین چیزی صحت دارد؟
پاسخ اجمالی

با جست و جویی که انجام داده ایم نه تنها چنیین حدیثی را در منابع روایی و حدیثی از امام رضا (ع) نیافتیم، بلکه برعکس به روایاتی دست یافتیم که بیانگر آن است که پیامبر اکرم (ص) و امامان (ع) حتی در شب نیز انگور می خوردند؛ مانند: 1. گفته شده که به امر الاهی پیامبر چهل روز را روزه گرفته، چهل شب را به بیدارى و عبادت خداوند متعال گذرانید، پس از اتمام چهل روز میکائیل فرود آمد و همراه او طبقى بود که با پارچه‏اى پشمى پوشیده شده بود، و آن را در مقابل پیامبر گذارد، و جبرئیل نزدیک آمده و گفت: اى محمّد! خداوند فرمان مى‏دهد که امروز را با این طعام افطار کنى. در این طبق خوشه‏اى از خرما و خوشه‏اى از انگور بود که رسول اکرم به اندازه کافى از آنها خورد و آب کاملى نیز نوشید و... .

2. یکى از کنیزان امام سجاد مقدارى انگور خرید هنگام افطار خدمت امام آورد. آن جناب خوشش آمد. پس از این که در دو شب متوالی سهمش را به گدایی داده بود، باز در شب سوم براى آن جناب انگور آورد. آن شب گدائى نیامد، امام (ع) انگور را میل نموده، فرمود: از دست ما نرفت ... .

اما در باره نوشیدن آب انگور، باید گفت که اگر آب انگور بجوشد تا زمانی که دو سوم آن بخار نشده، و یا تبدیل به سرکه نشود، نوشیدن آن حرام است. بر این اساس ؛ اگر آب انگور نجوشیده باشد یا اگر جوشیده دو سومش بخار شده، نوشیدن آن اشکالی ندارد و از این جهت فرقی بین شب و روز نمی کند.

پاسخ تفصیلی

با جست و جویی که ما انجام داده ایم نه تنها چنیین حدیثی را در منابع روایی و حدیثی از امام رضا (ع) نیافتیم، بلکه برعکس روایاتی در منابع حدیثی و روایی وجود دارد که بیانگر آن است که امامان (ع) و پیامبر اکرم (ص) حتی در شب نیز انگور می خوردند؛ مانند:

1. گفته شده که روزى رسول خدا در جایی نشسته بود و همراه او عمّار بن یاسر، منذر بن‏ ضحضاح، ابو بکر، عمر، على بن ابى طالب، عبّاس بن عبد المطّلب، و حمزة بن عبد المطّلب نشسته بودند که جبرئیل در شکل بزرگ خود فرود آمده و بال هاى خود را در طرفین مشرق و مغرب خود پهن نموده و گفت: اى محمّد! خداوند بلند مرتبه تو را سلام مى‏رساند و امر مى‏کند که چهل روز از خدیجه دورى نمایى. و این کار براى پیامبر بسیار دشوار بود؛ زیرا خدیجه را بسیار دوست مى‏داشت و به وى دلبستگى فراوان داشت. پیامبر برخاست و چهل روز را روزه گرفته، چهل شب را به بیدارى و عبادت خداوند متعال گذرانید، در روزهاى آخرین عمّار بن یاسر را به سوى خدیجه فرستاد و به وى پیغام داد: اى خدیجه! خیال نکنى که دلیل دورى من از تو به سبب غضبى است که نسبت به تو دارم بلکه خداوند متعال این دورى را امر فرموده و من براى امتثال فرمان او چنین مى‏کنم و تو جز خیر، در این مورد هیچ اندیشه دیگرى نداشته باش که خداوند متعال در هر روز چند بار به سبب تو بر ملائکه مباهات مى‏ورزد. هنگام شب پشت درب را محکم کن و به آسودگى بخواب، و بدان که من در این ایّام در منزل مادرم فاطمه بنت اسد- مادر على بن ابى طالب، یعنى در منزل عمویم- هستم. خدیجه در دوران این دورى در هر روزى چند بار محزون و اندیشناک مى‏شد. پس از اتمام چهل روز جبرئیل بر پیامبر فرود آمد و فرمود: اى محمّد! خداوند بر تو درود مى‏فرستد و تو را امر مى‏کند تا از تحفه و هدیه او بهره‏مند گردى. پیامبر فرمود: تحفه پروردگار عالمیان چیست؟ و مژده او کدام است؟ جبرئیل گفت: نمى‏دانم. در این حال میکائیل فرود آمد و همراه او طبقى بود که با پارچه‏اى پشمى پوشیده شده بود، و آن را در مقابل پیامبر گذارد، و جبرئیل نزدیک آمده و گفت: اى محمّد! خداوند فرمان مى‏دهد که امروز را با این طعام افطار کنى. على بن ابى طالب (ع) می گوید: هنگامى که پیامبر اراده افطار مى‏نمود به من امر مى‏کرد که درب خانه را باز کنم تا هر که مایل است داخل شود و از آن طعام استفاده نماید، ولى در این شب پیامبر مرا بر درب خانه قرار داد و فرمود: این طعام خاص، براى غیر من حرام است. سپس پارچه را از روى طبق برداشت و در زیر آن خوشه‏اى از خرما و خوشه‏اى از انگور بود، رسول اکرم به اندازه کافى از آنها خورد و آب کاملى نیز نوشید و... .‏[1]

2. امام صادق (ع) فرمود: امام سجاد انگور را دوست می داشت مقدارى انگور به مدینه آوردند، یکى از کنیزان آن حضرت مقدارى خرید، هنگام افطار خدمت امام (ع) آورد آن جناب خوشش آمد. قبل از این که دست دراز کند گدائى رسید، فرمود تمام انگور را براى او ببر، عرض کرد یک مقدار او را کافى است فرمود نه به خدا همه را ببر، انگور را براى فقیر برد. فردا باز خرید و آورد، آن روز نیز گدائى آمد همه را به گدا داد، باز براى امام خرید. در شب سوم براى آن جناب آورد آن شب گدائى نیامد. امام انگور را میل نمود... .[2]

اما در باره نوشیدن آب انگور، فقها و مراجع در رساله های عملیه بحث کرده اند. آنان می گویند: اگر آب انگور بجوشد – چه این که آن را با آتش بجوشانند، یا خود به خود به سبب حرارت آفتاب به جوش آید – تا زمانی که دو سوم آن بخار نشده، و یا تبدیل به سرکه نشود، نوشیدن آن حرام است،[3] البته آب انگوری را که در بازار وجود دارد، از باب این که در بازار مسلمانان است، حکم به حلیت می شود و نوشیدن آن مانعی ندارد. بنابر این با این شرطی که مراجع در رساله های عملیه بیان کرده اند، نوشیدن آب انگور در روز یا شب تفاوتی نمی کند. هم چنین آب انگور های وارداتی از کشور های غیر مسلمان، اگر بدانیم که با جوشیدن دو سوم آن تبدیل به بخار شده، یا اصلاً جوشیده نیست، نوشیدن آن اشکال ندارد.[4]

از مرحوم آیت الله خوئی درباره آب انگورهایی که در بازار فروخته می شود و بر روی شیشه آنها درج شده است که "با حرارت شدید جوشانده" شده است، با علم به جوشاندن نوشیدنش حرام است، اما آیا با شک به جوشاندن، نوشیدنش جایز است؟ ایشان در جواب گفته است: در فرض سؤال جایز است.[5]



[1] مجلسی، بحار الانوار، 16، ص 79، موسسه الوفاء، بیروت، 1404ق.

[2] حر عاملی، وسائل الشیعة، ج 25، ص 148 – 149، باب 82، آل البیت، قم، 1409ق.

[3] امام خمینی، تحریر الوسیلة، ج2، ص 478، مؤسسة دار العلم - قم المقدسة، الطبعة الأولى. برای آگاهی بیشتر در باره این مسئله مراجعه شود به توضیح المسائل مراجع، ج 1، ص 122- 124.

[4] موسوی خوئی، سید ابوالقاسم، صراط النجاة (مع حواشی التبریزی)، ج 2، ص 39، مکتب نشر المنتخب - قم المقدسة، الطبعة الأولى، 1416 هـ ق.

[5] موسوی خوئی، سید ابوالقاسم، صراط النجاة (مع حواشی التبریزی)، ج ‏3، ص 274 و 275.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    886835 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    548199 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    425797 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    413126 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    389717 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    369316 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    334171 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    319186 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    314531 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    310006 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...