بازدید
4803
آخرین بروزرسانی: 1391/08/21
خلاصه پرسش
شرط صحیح بهره گیری از طبیعت چگونه می تواند باشد؟
پرسش
شرط صحیح بهره گیری از طبیعت چگونه می تواند باشد؟
پاسخ اجمالی

بر خلاف بسیاری از مکاتب که یک سویه به نیازهای بشر نگاه کرده و فقط به نیازهای مادی یا معنوی توجه کرده اند، اسلام راه میانه را انتخاب نموده است. استفاده از نعمت های الاهی به صورت صحیح، نه تنها منافاتی با مسائل معنوی و جهان آخرت ندارد، بلکه مسیر رشد و سعادت انسان را هموارتر می کند.

پاسخ تفصیلی

ادیان و مذاهب و مکتب هاى فکرى حاکم بر جامعه بشرى، براى تأمین نیازهاى انسان و تضمین سعادت او دستور العمل‏هایى دارند و نسخه‏هایى تجویز مى‏کنند.

 

مکتب هاى مادى به طور کلى نیازهاى معنوى را نادیده مى‏گیرند و یا اساساً اعتقادى به آن ندارند، و سعادت بشر را در بهره جویى هر چه بیشتر از لذایذ مادى مى‏دانند. در مقابل آن بعضى از مکتب ها و مذاهب دیگر، اساس کار را بر تقویت و پرورش روح و جان انسان قرار داده‏اند و نه تنها توجهى به تأمین نیازهاى مادى ندارند، بلکه سعادت بشر را در پرهیز و دورى از لذایذ و مظاهر مادى مى‏دانند و انسان را همواره به ترک دنیا و رهایى از تعلق‏ها، تشخص‏ها و مادیات فرا مى خوانند. البته چنین برداشت هایى از مفهوم سعادت بشرى بستگى به جهان بینى مکتب و تفسیر او از جهان و انسان دارد.

 

در این باره، مى توان گفت که توجه بیش از حد به مظاهر مادى و استفاده بى‏قید و شرط از لذایذ گوناگون و بى‏بند و بارى در اعمال غرایز و شهوت ها که در جهان مادى امروز به خصوص در جوامع غربى متداول شده، واکنش تندى در برابر محدودیت‏هایى است که تاکنون به نام مذهب در استفاده از لذایذ مادى اعمال شده است.

 

اسلام توجه به مسائل معنوی را جدا از دنیا و استفاده از موهبت های الاهی نمی داند؛ از این رو در آموزه های دینی رهبانیت و استفاده نکردن از نعمت های خدا منع شده است، امام صادق (ع) می فرماید: "خداى متعال به محمد (ص)، شریعت هاى نوح و ابراهیم و موسى و عیسى (ع) را بخشید... آیین فطرى آسانگیر، که نه رهبانیّت است و نه سیاحت (بیابانگردى صوفیانه)، بلکه در این دین پاکیزه‏ها را حلال کرد و پلیدها را حرام، و بار و زنجیرهایى که بر دوش مردمان بود برداشت"‏. [1]

 

رسول گرامی (ص) و پیشوایان دین، دوری از رهبانیت را به امت خود گوشزد می کردند از جمله:

 

یکی از یاران امیر مومنان (ع) خدمت آن حضرت رسید و از برادرش که از دنیا گریزان شده بود -و از نعمت های خداوند از قبیل گوشت، لباس مناسب، مسائل زناشویی، ... استفاده نمی کرد- شکایت کرد؛ امام فرمود: او را حاضر کنید. هنگامى که عاصم آمد حضرت با چهره عبوس و ناراحت با او مواجه شد و فرمود: واى بر تو اى عاصم چنین تصور می کنى که خداوند لذایذ و نعمت ها را بر تو مباح کرده، ولى دوست ندارد که تو از آنها بهره‏مند شوى؟ تو در نظر خدا کوچک تر از این هستى (که از خود چنین رأى دهى)، آیا به زن و فرزندت رحم نمى‏کنى؟ آیا مى ‏پندارى خدایى که چیزهاى پاکیزه را بر تو حلال کرده، بیزار است که تو از آن بهره‏مند گردى"؟ [2]

 

البته نکته ای که نباید از آن غفلت کرد، آنچه از دنیا مذمت شده است دلبستگی شدید به آن است، به گونه ای که انسان را غافل از وظایفی که نسبت به مخلوقات و خداوند دارد کند و سبب غرور، فراموشی آخرت، تفاخر به دیگران، اسراف، ناسپاسی و... شود. در غیر این صورت اگر دنیا را پلی برای سرای آخرت و رسیدن به قرب الاهی بدانیم مذموم نیست و روایات زیادی در این زمینه از پیشوایان دین رسیده است، از باب نمونه به دو روایت که با بحث مرتبط است اشاره می کنیم:

 

1. در محضر امیر مؤمنان (ع) شخصی دنیا را نکوهش مى‏ کرد، حضرت در توبیخ او  فرمود: دنیا سراى راستى براى راست‏گویان، خانه تندرستى براى دنیا شناسان و خانه بى‏نیازى براى توشه‏گیران و خانه پند براى پند آموزان است. دنیا سجده‏گاه دوستان خدا، مصلّاى فرشتگان الاهى، فرودگاه وحى و جایگاه تجارت دوستان خداست که در آن رحمت خدا را به دست آورند و بهشت را سود برند. [3]

 

2. ابن ابى یعفور گوید: به امام صادق (ع) عرض کردم ما دنیا را دوست مى‏داریم، به من فرمودند هدفت از دنیا چیست؟، گفتم: مى‏خواهم ازدواج کنم و حج به جا بیاورم و به خانواده‏ام کمک کنم و به برادران خود بخشش کنم و صدقه بدهم، امام فرمودند: اینها از مسائل دنیا نیستند، این گونه اعمال مربوط به آخرت مى‏باشند.

 

نمایه های مرتبط:

 

رفاه و آسایش در دنیا و آخرت، 2902 (سایت: 3112).

 

تلاش برای دنیا یا آخرت، 1821 (سایت: 2130) .

 



[1] کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج 8، ص 22، ح1، دار الکتب الاسلامیة، تهران، 1365ش.

[2] همان، ج1، ص410.

[3] نهج البلاغة، ص492، حکمت 131، دار الهجرة، قم.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    892158 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    554377 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429800 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418642 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394725 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370913 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    348577 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    329364 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316508 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311908 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...