جستجوی پیشرفته
بازدید
5531
تاریخ بروزرسانی 1389/12/28
 
کد سایت fa12737 کد بایگانی 13006 نمایه احیای دین در هر صد سال
طبقه بندی موضوعی درایه الحدیث
خلاصه پرسش
آیا حدیث "ان الله یبعث لهذه الامة علی رأس کل مائه من یجدد لها دینها" سندیت دارد یا خیر؟
پرسش
آیا این حدیث: "ان الله یبعث لهذه الامة علی رأس کل مائه من یجدد لها دینها" سندیت دارد یا خیر؟
پاسخ اجمالی

چنین حدیثی در کتاب های حدیثی شیعه وجود ندارد، اگر چه در برخی از کتاب های علمای شیعه به آن اشاره و استناد شده است. این حدیث از کتاب های حدیثی و اولیه اهل سنت فقط در کتاب سنن ابی داود (از کتاب های حدیثی اهل سنت) آمده است و ظاهراً دیگران از این کتاب نقل کرده اند. شهید آیت الله مطهری درباره این حدیث می گوید: «در دین اسلام مصلح هست، ولى به این صورت که یک اصلاح کلى داریم که به عقیده ما شیعیان متعلق به حضرت حجت (عج) است که مصلح جهانى است. این اصلاح، جهانى و عمومى است و ربطى به بحث ما ندارد. و یک اصلاح خصوصى است که مبارزه کردن با بدعت هاى بالخصوصى است. این، وظیفه همه مردم است و در همه قرن ها هم افراد مصلح (به معناى مذکور) پیدا مى‏شوند. خدا هم شرط نکرده [که ظهور این افراد] هر صد سال به صد سال باشد یا دویست سال به دویست سال یا پانصد سال به پانصد سال یا هزار سال به هزار سال. هیچ کدام از اینها نیست.

پاسخ تفصیلی

سابقه و سند حدیث

چنین حدیثی در کتاب های حدیثی شیعه وجود ندارد، اگر چه در برخی از کتاب های علمای شیعه به آن اشاره و استناد شده است. این حدیث از کتاب های حدیثی و اولیه اهل سنت فقط در کتاب سنن ابی داود (از کتاب های حدیثی اهل سنت) آمده است و ظاهراً دیگران؛ مانند بیهقی و حاکم از این کتاب نقل کرده اند. در کتاب سنن ابی داود نیز این مضمون فقط در ضمن یک روایت (همین روایت) وارد شده است که ابوهریره از پیامبر (ص) نقل کرده است: "خداوند در ابتدای هر صد سال شخصی را برای احیای دین اسلام مبعوث می کند".[1]

اکثر علمای اهل سنت به این خبر واحد با دید مثبت نگاه کرده و در صدد تعیین مصداق برای آن بر آمده اند.[2]

مفهوم شناسی حدیث

درباره معنا و مفهوم این حدیث گفته شده است که در هر صد سال شخصی از علما یا سلاطین یا خلفاء یا اولیا، در راه اصلاح دین قیام می کند و چهره جدیدی به دین می دهد! پس همان طور که مشاهده می شود درباره این که چنین شخصی از چه صنفی است، اختلاف شده است و اختلاف شایع تر و عمیق تر در تعیین مصداق این شخص است. علمای اهل سنت برخی را از خلفا انتخاب کرده و برخی را از سلاطین و برخی دیگر را علما و فقها![3] در این میان مفاد این حدیث به شیعه هم سرایت کرده و عده ای بنا بر ذوق و سلیقه خود کسانی را به عنوان احیا کننده دین در هر صد سال نام برده اند![4]

همچنین اختلاف شده است که چه چیزی توسط این شخص احیا می شود؟ اصل دین؟ احکام؟ عقاید؟ یا ...

اختلاف بعدی این است که آیا یک شخص خاص به عنوان احیا کننده دین در هر صد سال ظهور می کند، یا آن که احیای دین توسط عده ای از عالمان آن زمان محقق می شود.[5]

با توجه به این که این روایت در منابع حدیثی شیعه وارد نشده است و برخی راویان آن نیز مورد تأیید ما مورد نیستند، چنین حدیثی در بین عالمان شیعه مورد قبول واقع نشده است.

در پایان مناسب است نظر شهید مطهری درباره این حدیث را به صورت مختصر بیاوریم. ایشان تحت عنوان "خرافه ای در مسئله احیاى دین‏" به این مسئله پرداخته و می گوید: «وقتى که مى‏خواستم آن سخنرانى «احیاى فکر دینى» را انجام بدهم به این فکر افتادم که این موضوع را پیدا کنم. هرچه جستجو کردم دیدم در اخبار و روایات ما چنین چیزى وجود ندارد و معلوم نیست مدرک این موضوع چیست. اخبار اهل تسنن را گشتم، دیدم در اخبار آنها هم وجود ندارد. فقط در سنن ابى داود یک حدیث بیشتر نیست، آنهم از ابى هریره نقل شده است به این عبارت: انَّ اللَّهَ یَبْعَثُ لِهذِهِ الْامَّةِ عَلى‏ رَأْسِ‏ کُلِ‏ مِائَةٍ مَنْ یُجَدِّدُ لَها دینَها. پیغمبر فرمود: خدا براى این امت در سرِ هر صد سال کسى را مبعوث مى‏کند تا دین این امت را تازه کند. غیر از ابى داود کس دیگرى این روایت را نقل نکرده است. حالا چطور شد که شیعه این را قبول کرده است؟....این روایت از آن روایات خوش شانس و از اهل تسنن است. آنها در این فکر رفته‏اند و راجع به این موضوع در کتابها زیاد بحث کرده‏اند. مثلًا مى‏گویند اینکه پیغمبر گفته است در ابتدای هر صد سال یک نفر مى‏آید که دین را تجدید کند، آیا او براى تمام شئون دینى است یا اینکه براى هر شأنش یک نفر مى‏آید؟ یکى از علما مى‏آید که در کارهاى علمى اصلاح کند، یکى از خلفا یا سلاطین مى‏آید که دین را اصلاح کند؟ مثلًا در اول قرن دوم عمر بن عبد العزیز بود، در اول قرن سوم‏ هارون الرشید بود و ... از قرن هفتم به بعد که چهار مذهبى شدند، گفتند آیا براى هریک از این مذاهب باید یک مجدّد بیاید یا براى هر چهار مذهب یک مجدّد؟

....این فکر به شیعه سرایت کرده است. من کتابها را خیلى گشتم. به نظر من اولین کسى که این فکر را در شیعه وارد کرد شیخ بهایى بود، نه به عنوان اینکه این را یک حقیقت بداند و بگوید که این حدیث درست است، بلکه در رساله کوچکى که در «رجال» دارد وقتى که راجع به شیخ کلینى بحث مى‏کند مى‏گوید شیخ کلینى چقدر مرد باعظمتى است که علماى اهل تسنن او را مجدّد مذهب شیعه دانسته‏اند. شیخ بهایى یک مرد متبحر بود، از حرفهاى اهل تسنن اطلاعاتى داشت، خواست این را به عنوان فضیلتى از شیخ کلینى ذکر کند نه اینکه بگوید این حدیث، حدیث درستى است.

.....در دین اسلام مصلح هست، ولى به این صورت که یک اصلاح کلى داریم که به عقیده ما شیعیان متعلق به حضرت حجت(عج) است که مصلح جهانى است. این اصلاح، جهانى و عمومى است و ربطى به بحث ما ندارد. و یک اصلاح خصوصى است که مبارزه کردن با بدعتهاى بالخصوصى است. این، وظیفه همه مردم است و در همه قرنها هم افراد مصلح (به معنى مذکور) پیدا مى‏شوند. خدا هم شرط نکرده [که ظهور این افراد] هر صد سال به صد سال باشد یا دویست سال به دویست سال یا پانصد سال به پانصد سال یا هزار سال به هزار سال. هیچ کدام از اینها نیست».[6]



[1] سجستانی، سلیمان بن اشعث (ابو داود)، سنن ابی داود، ج4، ص 178، دارالکتاب العربی،بیروت، بی تا.

[2] ابن کثیر، معجزات النبی، ص 378، المکتبة التوفیقیه، بی جا، بی تا.

[3]حاکم نیشابوری، محمدبن عبد الله، المستدرک علی الصحیحین (با تعلیقات ذهبی)، ج4، ص 568، ح 8593، دارالکتب العلمیه، بیروت، 1411ق.

[4]موسوی زنجانی، سید ابراهیم، عقائد الإمامیة الإثنی عشریة، ج‏3، ص 249، موسسه اعلمی، بیروت، 1413ق.

[5] معجزات النبی، ص 378؛ میلانی، سید علی، تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ج‏2، ص 94، مرکز الحقائق الاسلامیة، قم، 1427ق.

[6] مطهری، مرتضی، مجموعه آثار ، ج‏21، ص247 تا 253 با تلخیص، انتشارات صدرا،تهران.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    817934 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    501309 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    368521 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    364866 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    347351 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    292911 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    291292 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    285434 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    281806 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    253471 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

8627  نفر