جستجوی پیشرفته
بازدید
19668
تاریخ بروزرسانی 1393/03/03
کد سایت fa16653 کد بایگانی 14742 نمایه زندگی نامه و شخصیت اویس قرنی
خلاصه پرسش
زندگی نامه و شخصیت اویس قرنی را بیان کنید؛ و آیا این ماجرا که ایشان بعد از شکسته شدن دندان مبارک پیامبر (ص)، دندان خود را شکستند، صحّت دارد؟
پرسش
در جامعه ما در خصوص اویس قرنی چنین می گویند که هنگامی که شنید پیامبر (ص) دندان خود را شکستند وی نیز دندان خود را شکست. آیا چنین مسئله ای صحت دارد؟ آیا پیامبر (ص) به خاطر این کار وی را ستود؟
پاسخ اجمالی

اویس بن عامر مرادی قرنی، کنیه اش «ابو عمرو» از بزرگان تابعین و از زهّاد مشهور بود، به طوری که زهد، تقوا و مکارم اخلاق وی، زبانزد خاص و عام بود.

 

او در زمان پیامبر اسلام (ص) ایمان آورد، اما موفّق به زیارت آن حضرت نشد. به خاطر اطاعت از فرمان مادرش از مدینه بازگشت. وی در اصل اهل یمن بود، اما در زمان خلافت عمر در کوفه سکنا گزید. او در زمره یاران با وفای امیرالمؤمنین (ع) بود و با حضرت بیعت کرد که تا پای جان از ولایت امام (ع) دفاع کند و در یارى دادن او هرگز پشت به جنگ نکند.

 

البته صحت جریان شکستن دندان که به او نسبت داده شده جای تردید بوده و جز معدودی از مورخان میانی، کسی بدان اشاره نکرده است.

 

پاسخ تفصیلی

پیش از آن که به درستی یا نادرستی مطلب گفته شده بپردازیم، نگاهی کوتاه به زندگی نامه و شخصیت اویس قرنی در چند بخش داشته باشیم:

 

الف: اویس بن عامر مرادی قرنی، کنیه اش «ابو عمرو»،[1] از بزرگان تابعین[2] و از زهّاد مشهور بود.[3] به طوری که زهد، تقوا و مکارم اخلاق وی، زبانزد خاص و عام بود.

 

او در زمان پیامبر اسلام (ص) ایمان آورد، اما موفّق به زیارت آن حضرت نشد. به خاطر اطاعت از فرمان مادرش از مدینه بازگشت.[4] وی در اصل اهل یمن بود، اما در زمان خلافت عمر در کوفه سکنا گزید.[5]

 

او در زمره یاران با وفای امیرالمؤمنین (ع) بود و با حضرت بیعت کرد که تا پای جان از ولایت امام (ع) دفاع کند و در یارى دادن او هرگز پشت به جنگ نکند.[6]

 

نقل شده است هنگامی که امیر المؤمنین علی (ع) برای اولین بار وی را دید، از سیمای نورانیش او را شناخت و فرمود: تو باید اویس باشی؟ عرض کرد: بلی، من اُویسم. فرمود: باید قرنی باشی؟ گفت: آری، من اُویس قرنی ام.[7]

با تحقیق و جست‌وجویی که در منابع تاریخی شیعه و سنی انجام گرفت؛ درباره ازدواج و یا فرزند داشتن اویس قرنی چیزی یافت نشد.

ب: درباره مقام و منزلت معنوی اویس نزد پیامبر (ص) به چند حدیث بسنده می شود:

 

1. رسول خدا (ص) مشتاق بود تا وی را ملاقات کند و می‏فرمود: از جانب «قرن» بادهای بهشت می‏وزد، چه بسیار مشتاق توأم ای اویس قرنی، آگاه باشید، هر کسی که او را ملاقات می‏کند، سلام مرا به وی برساند.[8]

 

2. شخصی پرسید: اویس قرن کیست؟حضرت رسول اکرم(ص) فرمود: وی شخص گم‏نامی است که اگر از شما غایب است، در مقام یافتنش نیستید و اگر نزد شما بود به حسابش نمی‏آورید، امّا بدانید که با شفاعت وی به تعداد دو قبیله (پر جمعیت)«رَبیعَة» و«مُضَر» داخل بهشت می‏شوند، او مرا نمی‏بیند، ولی به من ایمان آورده است و عاقبت در رکاب خلیفه و جانشین شایسته من [علی بن ابی طالب (ع)]در صفّین به شهادت خواهد رسید.[9]

 

3. در نقل دیگری امیرالمؤمنین علی(ع) می ‏فرماید: رسول خدا (ص) من خبر داد: مردی از امّتش را ملاقات خواهم کرد که به او «اویس قرنی» گفته می‏شود. او از گروه حزب اللَّه و رسول او است که مرگ او شهادت در راه خدا است و در شفاعت او به تعداد افراد دو قبیله «ربیعه» و «مضر» وارد بهشت می ‏شوند.[10]

 

ج: اویس، دارای زهد و تقوای مثال زدنی ‏بوده و یکی از اصحاب برگزیده امیر المؤمنین علی (ع) در ردیف بالاتری بود؛ همان طور که فضل بن شاذان او را بالاتر از برخی زهاد دیگر دانسته است.[11]

 

پیامبر خدا (ص) در باره زهد اویس فرمودند: «در میان امت من افرادی هستند که به خاطر نداشتن لباس نمی‏توانند، برای نماز در مسجد حاضر شوند و ایمان آنان مانع از آن است که از مردم نیز کمک بخواهند، از جمله این افراد، اویس قرنی است».[12]

 

او، اهل شب زنده داری و اهل عبادت زیاد بود.[13]

 

مشهور میان مورّخان[14] این است که، اویس قرنی در همراهی با امام علی (ع) در جنگ صفّین به شهادت رسید.[15]

 

اما از ماجرای شکستن دندان خود هنگامی که دندان مبارک پیامبر توسط کفّار شکسته شد، که به اویس نسبت داده شده، در بیشتر منابع سخنی به میان نیامده و آنچه در برخی تواریخ بدان اشاره شده که "وقتى که بشنید کافران دندان مبارک حضرت رسول (ص) را بشکستند، او نیز موافقت کرد و تمامت دندانهاى خود بشکست تا با آن یکى که از رسول (ص) شکسته بودند موافقت کرده باشد".[16] از لحاظ سند و محتوا جای تردید وجود دارد.

 

 

[1]. ذهبى، شمس الدین محمد بن احمد، ‏تاریخ الاسلام، تحقیق: تدمرى، عمر عبد السلام، ج 3، ص 555، دار الکتاب العربى، بیروت، ط الثانیة، 1413ق؛ ابن اثیر الجزری، عز الدین بن الأثیر أبو الحسن على بن محمد، اسد الغابة، ج 1، ص 179، دار الفکر، بیروت، 1409ق؛ تاریخ طبرى‏، أبو جعفر محمد بن جریر، الطبری، تحقیق: محمد أبو الفضل ابراهیم،  ج 11، ص 662، دار التراث، بیروت، ط الثانیة، 1387ق.

[2]. ابن اعثم‏ الکوفى، أبو محمد أحمد بن اعثم، ‏الفتوح، تحقیق: شیرى، على، ج 2، ص 544 و 545، دارالأضواء، بیروت، ط الأولى، 1411ق؛ تاریخ الاسلام، ج 3، ص 555؛ سیرة اعلام النبلاء، ج 5، ص 34 به نقل از ناظم زاده قمی، سید اصغر، اصحاب امام علی (ع)، ج 1، اویس قرنی؛ اسد الغابة، ج 1، ص 179.

[3]. تاریخ الاسلام، ج 3، ص 555؛ اسد الغابة، ج 1، ص 179.

[4]. ابن حجر العسقلانی، احمد بن علی، الاصابة، تحقیق: عبد الموجود، عادل احمد و معوض، على محمد، ج 1، ص 359، دارالکتب العلمیة، بیروت، ط الأولى، 1415ق؛ اصحاب امام علی (ع)، ج 1.

[5]. اسد الغابة، ج 1، 179؛ تاریخ الاسلام، ج 3، ص 556؛ الاصابة، ج 1، ص 359؛ زرکلى‏، خیر الدین‏، الاعلام، ج 2، ص 32، دار العلم للملایین، بیروت، ط الثامنة، 1989م؛ سیرة اعلام النبلاء، ج 5، ص 70 به نقل از کتاب اصحاب امام علی (ع)، ج 1.

[6]. ر.ک: شیخ مفید، نبرد جمل، ترجمه مهدوی دامغلنی، محمود، ص 59، نشر نی، تهران، چاپ دوم، 1383ش.

[7]. کشی، ابوعمرو، محمد بن عمر بن عبدالعزیز، رجال کشی، محقق/مصحح: دکتر مصطفوی، حسن، ص 98، ح 156، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، 1490ق.

[8]. ابن شاذان قمى، أبو الفضل شاذان بن جبرئیل‏، الفضائل، ص 107، نشر رضی، قم، چاپ دوم، 1363ش؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج 42، ص 155، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403ق؛ شیخ حرّ عاملى، محمد بن حسن‏، إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج 3، ص 46، ‏نشر اعلمی، بیروت، چاپ اول، 1425ق.

[9]. الفضائل، ص 107؛ بحارالانوار، ج 42، ص 155.

[10]. مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج 1، ص 316، کنگره شیخ مفید، قم، چاپ اول، 1413ق؛ طبرسى، فضل بن حسن‏، إعلام الورى بأعلام الهدى (ط - القدیمة)، ‏ص 170، نشر اسلامیة، تهران، چاپ سوم، 1390ق؛ بحارالانوار، ج 42، ص 147.

[11]. رجال الکشی، ص 98؛ اصحاب امام علی (ع)، ج 1.

[12]. الاصابة، ج 1، ص 361؛ حلیة الاولیاء، ج 2، ص 84 و سیر اعلام النبلاء، ج 5، ص 76 به نقل از اصحاب امام علی (ع)، ج 1.

[13]. حلیة الاولیاء، ج 2، ص 87 و سیر اعلام النبلاء، ج 5، ص 77.

[14]. نظریه غیر مشهور این است که، او در جنگ دیلم شهید شد. و مرقد او در کوه اعلى ‏تر قزوین است (مستوفى قزوینی‏، حمد الله بن ابى بکر بن احمد، تاریخ گزیده،تحقیق: نوایى، عبد الحسین ،‏ ص 630، امیر کبیر، تهران، چاپ سوم، 1364ش).

[15]. الاصابة، ج 1، ص 359؛ اسد الغابة، ج 1، ص 180؛ تاریخ الاسلام، ج 3، ص 556؛ تاریخ الطبری، ج 11، ص 662؛ تاریخ گزیده، ص 631؛ المنقری، نصر بن مزاحم‏، وقعة صفین، تحقیق: هارون، عبد السلام محمد، ص 324، المؤسسة العربیة الحدیثة، القاهرة، الطبعة الثانیة، 1382، افست قم، منشورات مکتبة المرعشى النجفى، 1404ق؛ التمیمی السمعانى، أبو سعید عبد الکریم بن محمد بن منصور‏، الانساب، تحقیق: المعلمى الیمانى، عبد الرحمن بن یحیى، ج 10، ص 392، مجلس دائرة المعارف العثمانیة، حیدر آباد، ط الأولى، 1382ق؛ سبط بن جوزی، شرح حال و فضائل خاندان نبوت، ترجمه عطائی، محمد رضا، ص 115، نشر آستان قدس رضوی، مشهد، چاپ اول، 1379ش.

[16] . تاریخ گزیده، ص 630.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • طی الارض چیست؟
    4154 عرفان نظری 1385/12/24
    درباره­ی حقیقت طی الارض نظریات گوناگونی ارائه شده است که یکی از آنها نظریه­ی «اعدام و ایجاد» ابن عربی است. طبق این نظریه، شخص خود را در مکان مبدأ «اعدام» و در مکان مورد نظر «ایجاد» می نماید. طبق نظریه ی دیگر، طی الارض، نقل و انتقال سریع بدن است ...
  • آیا برداشتن ابرو برای مردان جایز است؟
    6744 حقوق و احکام 1389/06/30
    دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی):اگر تشبّه مرد به زن محسوب شود و یا مفسده انگیز باشد و یا ترویج فرهنگ مبتذل غرب به حساب آید جایز نیست.دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مد ظله العالی):جایز نیست مردان خود را شبیه زنان کنند، ولی اصلاح ...
  • آیا اگر کمربند، جوراب یا انگشتر نمازگزار نجس باشد نمازش صحیح است؟
    1259 طهارت 1392/09/10
    در شش صورت اگر بدن یا لباس نمازگزار نجس باشد، نماز او صحیح است: 1. در جایى که به واسطۀ زخم یا جراحت یا دمل، لباس یا بدن به خون آلوده شده باشد. 2. در جایى که خون موجود در لباس کمتر از درهم باشد (درهم تقریباً به اندازۀ یک بند انگشتِ ...
  • لطفا دعایی را برای یافتن همسر باتقوا و مناسب، ذکرکنید.
    11605 دستور العمل ها 1385/12/24
    خداوند متعال برای هر کاری اسبابی قرار داده ­­است که برای به نتیجه رسیدن آن، باید از طریق اسباب آن عمل کرد. راه پیدا کردن همسر مناسب، تحقیق و شناسایی دقیق است، البته در این راه باید از خداوند هم کمک خواست تا ما را در شناخت صحیح هدایت کند ...
  • چرا امام حسین (ع) در زمان معاویه قیام نکرد؟
    8088 معصومین 1388/10/04
    در پاسخ به علت قیام نکردن امام حسین (ع) در زمان معاویه، به مواردى مى‏توان اشاره نمود:1. احترام امام (ع) به پیمانى که برادر و امامش، امام حسن مجتبى (ع) در زمان حیات خود با معاویه بسته بود و معاویه تظاهر به احترام به آن پیمان مى‏کرد.2. فرار معاویه از ...
  • تاریخ عقد و ازدواج حضرت علی(ع) و فاطمه زهرا(س) و همچنین سن ایشان در هنگام ازدواج چقدر بوده است؟
    29574 تاريخ بزرگان 1391/01/30
    در سن شریف حضرت علی و فاطمه (ع) هنگام ازدواج و همچنین تاریخ عقد و رفتن حضرت فاطمه (ع) به خانه امام علی (ع) اختلاف نظر بسیاری، در میان شیعیان و اهل سنت وجود دارد. این اختلاف از اختلاف در تاریخ ولادت فاطمه (ع) نشأت گرفته است. بنابر نظر برخی ...
  • آیا روایتی مبنی بر خوراندن تربت امام حسین(ع) و آب فرات به نوزاد تازه متولد شده داریم؟
    695 حدیث 1393/01/19
    روایاتی در مورد تحنیک نوزاد از تربت امام حسین(ع) و آب فرات داریم. البته «تحنیک» به معنای خوراندن نیست، بلکه به معنای کام برگرفتن و مالیدن آن به زبان است؛ یعنی کمی زبان نوزاد را با آن آغشته کنیم. در روایتی از امام باقر(ع) آمده است: «حَنِّکُوا أَوْلَادَکُمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ وَ ...
  • آیا می شود قربانی حج را در غیر منی انجام داد؟
    2179 حقوق و احکام 1387/09/18
    پاسخ مراجع عظام تقلید:حضرت آیت الله العظمی فاضل لنکرانی (مدظله العالی):خیر، قربانی گوسفند از واجبات حج است و درمنی یا جاهایی که امروز ذبح می‌کنند و در ایام حج،  باید ذبح شود.حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):ما قبلا این فتوی را داده ایم که حجاج مخیرند گوسفند قربانی ...
  • آیا کسی که از نظر مالی واجب الحج است ولی در‌‌ حال حاضر امکان ثبت نام و تشرف برایش مهیا نیست، می‌تواند از طرف میت حج بجای آورد؟
    1275 شرایط استطاعت 1391/10/20
    1. زنى که مهریه‌اش براى مخارج حج کافى است، و آن‌را از شوهر خود طلبکار است، اگر شوهرش قدرت بر اداى آن ندارد، زن حق مطالبه ندارد و مستطیع نیست؛ و اگر قدرت دارد و مطالبۀ آن براى زن مفسده‌اى ندارد، با فرض این‌که شوهر، نفقه و مخارج زندگى زن ...
  • علل وقوع جنگ صفین و نهروان چه بوده است؟
    7752 تاريخ کلام 1390/04/16
    مهمترین علت وقوع جنگ صفین سر پیچی معاویه از بیعت با حضرت علی (ع) به بهانه شرکت حضرت در قتل عثمان بوده است که در آستانه پیروزی کامل امیر مؤمنان (ع)، با حیله عمرو عاص جنگ پایان پذیرفت و با جریان حکمین، امام از برخی خواسته های خویش موقتا و ...

پربازدیدترین‌ها

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5291  نفر