جستجوی پیشرفته
بازدید
8165
آخرین بروزرسانی: 1391/11/04
خلاصه پرسش
در نهج البلاغه امام علی(ع) می‌فرماید: «واحد لا بعدد»، اما در دعای ۲۷ صحیفه سجادیه آمده است: «لک -یا الهی- وحدانیه العدد»، این تفاوت به چه دلیل است؟
پرسش
با سلام. در نهج البلاغه امام علی(ع) می‌فرماید: «واحد لا بعدد»، اما در دعای ۲۷ صحیفه سجادیه آمده است: «لک -یا الهی- وحدانیة العدد»، این تفاوت به چه دلیل است؟
پاسخ اجمالی
جمله‌ای که از امام علی(ع) نقل شده است که آن‌حضرت فرمود خداوند واحد عددی نیست(واحد لا بعدد)،[1] مطلبی است که حکیمان و اهل معرفت نیز بدان معترف‌اند، و می‌گویند خداوند حقیقت واحد غیر متناهى است که محال است به واسطه عدد شمارش گردد؛ زیرا شمارش شدن چیزی، بیان‌گر محدودیت، کثرت و منفصل بودن از دیگران است. به بیان دیگر، شى‌ء تا محدود نباشد قابل شمارش نیست. بنابر این در باره خداوند متعال نمی‌توان گفت واحد عددی است.
اما این جمله امام سجاد(ع) که در دعای صحیفه سجادیه فرموده است: خدایا فقط برای تو واحد عددی است (لک یا الاهی وحدانیة العدد)[2]، منافات با آن سخن امام علی(ع) ندارد، بلکه منظور امام سجاد(ع) نیز همان سخن امام علی(ع) است؛ زیرا در این جمله وحدانیت عددی را منحصر در خداوند دانسته یعنی تو اله یکتایی. به عبارت دیگر، معنای این جمله این است که خدایا فقط برای تو عددی یگانه است؛ در این صورت معنای این جمله همان وحدت حقه است که چیزی در مقابل آن نیست. البته در تعبیرات برخی از حکیمان گاهی واحد عددی به خداوند نسبت داده شده است که منظور از آن تعیّن وجودی است، نه واحد عددی که مستلزم محدودیت وجود تقابلی با موجودات دیگر باشد.[3]
البته توضیحات دیگری نیز از سوی اندیشمندان اسلامی در مورد این جمله امام سجاد(ع) بیان شده است.[4]
 

[1]. شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، صبحی صالح، خ 185، هجرت، قم، چاپ اول، 1414ق.
[2]. علی بن الحسین علیه السلام (امام چهارم)، الصحیفة السجادیة، دعای 28، دفتر نشر الهادی، قم، چاپ اول، 1376ش.
[3]. ر. ک. حسن زاده آملى، حسن، انه الحق، ص 71 - 73، 1جلد، قیام - قم، 1373.
[4]. ر. ک. مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الکافی-الأصول و الروضة، ج 4، ص 249 و 250، 12جلد، المکتبة الإسلامیة، تهران، چاپ اول، 1382 ق.
 
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا آموختن موسیقی برای خانم ها از استاد مرد جایز است؟
    7324 کلیات
    سؤال شما از دو بخش تشکیل شده است. الف: آموختن موسیقی دارای ضوابط خود است که فتاوای مراجع محترم تقلید را برایتان می آوریم.حکم آموزش و یادگیرى نوازندگى آلات موسیقى چیست؟همه مراجع (به جز آیات عظام بهجت و صافى): آموزش و ...
  • امام علی(ع) چگونه از حضرت فاطمه(س) خواستگاری کرد؟ آیا آنان وسائل زندگی‌شان را با مهریه حضرت زهرا(س) خریدند؟
    10227 زندگی با امیر المؤمنین ع
    امام علی(ع) به جهت شرایط اقتصادی نامناسب و نیز حیای نفس، برای خواستگاری حضرت فاطمه(س) اقدام نمی‌کرد، تا آن‌که با تشویق برخی صحابه به این امر اقدام نمود و خداوند و رسولش نیز رضایتشان را از این ازدواج اعلام داشتند. مهریه حضرت فاطمه(س)، زرهی بود که از فروش ...
  • "اخلاق اسلامی" و "فقه" از لحاظ منطقی چه نوع ارتباطی با هم دارند؟
    8521 معیار شناسی (دین و اخلاق)
    "فقه" در دو معنای عام و خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد که به ترتیب به آنها "فقه اکبر" و "فقه اصغر" گفته می‌شود. رابطه منطقی "اخلاق اسلامی" با "فقه اکبر"، ارتباط "عام و خاص مطلق" و ارتباط آن با "فقه اصغر"، ارتباط "عام و خاص من وجه" است ...
  • آیا نام معاویه با عوعوی سگ ارتباطی دارد و هرکه این نام را دارد، دارای صفت زشتی است؟
    4835 صرف و نحو
    معاویه باب مفاعله از ریشه «عوی» می‌باشد. در کتب لغت معانی مختلفی برای آن بیان شده است؛ مانند «عاوَى و مُعَاوَاةً [عوی‏] الکلابَ»؛ سگ‌‌ها را به صدا درآورد.[1] «عوی»؛ سگى که بسیار زوزه می‌کشد.[2] «عُوَاءً و عَیّاً و عَوَّةً و ...
  • آیا برای انواع استدلال‌هایی که در منطق بدان‌ها اشاره شده، مثال‌های قرآنی وجود دارد؟
    7559 کلیات
    قرآن کریم کتابی آسمانی و برای هدایت عموم بشر در تمام زمان‌ها آمده است؛ از این‌رو روش‌های استدلالی قرآن در بیشتر موارد، متکی بر امور محسوس و عینی است که هیچ عاقلی در آن تردید نمی‌کند، و این روش از استدلال، از روش‌‌های منطقی؛ مانند خطابه، برهان و ...
  • مقصود از «العزّ مع الیأس» در سخن امام معصوم(ع) چیست؟
    3941 فضایل اخلاقی
    این سخن امام علی(ع) که می‌فرماید: «العزّ مع الیأس»؛[1]عزّت با ناامیدى است؛ معنایش این است که هر کس خود را ناامید از خلق خدا کرد و طمع خویش را از ایشان قطع نمود و چشم داشتی به آنان نداشت، این قطع امید باعث ...
  • آیا خوردن لابستر (lobster) و یا صدف های دریایی و هشت پا حرام است؟
    90623 دیگر آبزیان
    خوردن لابستر[1]، صدف های دریایی و هشت پا حرام است. بر اساس منابع دینی، در باره حیوانات حلال گوشت و حرام گوشت ، ضوابط کلی و معیارهای متعددی وجود دارد؛ مثلاً برای حیوانات خشکی، یک سری ضوابط بیان شده، برای موجودات دریایی قانون دیگر ،و برای پرندگان ....
  • تفسیر قرآن به قرآن از چه زمانی آغاز شد؟
    6992 علوم قرآنی
    روش تفسیر قرآن به قرآن ریشه در آغازین روزهاى نزول وحى و پیدایش تفسیر دارد؛ به گونه‌اى که نخستین نمودها و تجلیّات تفسیر و تبیین مفاهیم قرآن که توسّط معصومان(ع) صورت گرفت، در قالب روش تفسیرى «قرآن به قرآن» بوده است. ...
  • احمد بن اسحاق قمی که بود؟
    7829 شخصیت های شیعی
    احمد بن اسحاق اشعرى قمّى؛ از اصحاب امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام عسکرى(ع) است که واسطه بین مردم منطقه خود با این سه امام بزرگوار بود. درباره تاریخ وفات احمد بن اسحاق دو نوع روایت متعارض وجود دارد. بنابر یک روایت؛ در عصر امام عسکرى(ع) پس‏ از ...
  • آیة الکرسی کدام آیه است و تفسیرش چیست؟
    67174 تفسیر
    برای روشن شدن تفسیر آیة الکرسی چند موضوع را در این ارتباط بررسی می‌کنیم. ۱. شأن نزول «آیة الکرسی» در مورد شأن نزول آیة الکرسی امام صادق(ع) می‌فرماید: «یهود معتقد بودند وقتى خداى توانا آسمان‌‌ها و زمین را آفرید در حالى‌که بر فراز کرسى نشسته بود که روى ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    913605 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    583754 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    519041 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    443817 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    420127 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    378434 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    373510 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    359898 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    333140 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    321640 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...