جستجوی پیشرفته
بازدید
8952
تاریخ بروزرسانی 1387/08/27
خلاصه پرسش
چرا شیعیان دوازده امامی، روایات فرقه هایی از شیعه را که همه امامان را قبول ندارند می پذیرند، اما روایات صحابه را قبول نمی کنند؟
پرسش
شیعه روایت کسی که امامی از ائمه شان را قبول نداشته باشد رد می کنند و روایات اصحاب را به همین خاطر قبول نمى کنند، اما با پیشینیان شیعه شان که امامت بعضی از ائمه را قبول نکرده اند اینگونه رفتار نمى کنند! و شیخ شیعه حرّ عاملی می گوید که شیعه امامیه به روایات فطحیه و روایات واقفیه و روایات ناووسیه عمل می کنند، و همه این سه گروه امامت بعضی از ائمه شیعه اثناعشری را قبول ندارند اما با وجود این شیعه راویانشان را ثقه و مورد اعتماد قرار مى دهند اما با اصحاب پیامبر -صلى الله علیه وآله وسلم- چنین نمى کنند!
پاسخ اجمالی

از نظر علمای شیعه رد و قبول احادیث بر اساس معیارهای مشخصی است که از مهم ترین و کلیدی ترین آنها وثاقت و راستگویی و عدالت راوی است.

همچنین بعضی از علمای شیعه ایمان راوی (امامی بودن) را شرط قبول می دانند و اگر به روایات فطحیه یا واقفیه عمل می کنند به آن دسته از روایاتی است که آنان در زمان استقامت شان (قبل از انحراف عقیدتی و یا بعد از هدایت شدن) نقل کرده اند.

اما از نظر بعضی دیگر ، عادل و ثقه (راستین و مورد اطمینان) بودن راوی در قبول روایت او کافی است و اهل سنت بودن یا واقفی یا فطحی بودن او تنها روایت را از درجه صحیحه به درجه موثقه تنزل می دهد که باز هم قابل استناد است. به همین دلیل به روایات معتبری از راویان مورد وثوقی از مذاهب اهل سنت (مانند حسین بن علوان و...) استناد می کنند. پس فقهای شیعه در قبول و عمل به روایت صحابه ای که مورد وثوق باشند تردیدی ندارند، همان طور که حتی بین شیعیان امامیّه کسانی را که عادل نباشند تضعیف کرده و روایاتشان را قبول نمی کند. تا چه رسد به بعضی از فطحی ها و یا واقفی ها که به دلیل عدم وثاقت، جرح شده و روایتشان مورد قبول نمی باشد.

پاسخ تفصیلی

از نظر علمای شیعه رد و قبول اخبار و احادیث دارای معیارهایی در راوی و در متن حدیث و... است، همچنین دارای روش های خاصی برای تمییز انواع مختلف روایات (صحیح، حسن، موثقه، ضعیف و...) است که از آن دو در علم رجال و درایه -به خصوص- بحث می شود. از مهم ترین و کلیدی ترین معیارهایی که علمای رجال شیعه به آن توجه دارند وثاقت و راستگویی و عدالت راوی است. همچنین بعضی از علمای شیعه ایمان راوی (امامی بودن) را شرط قبول می دانند [1] و اگر به روایات فطحیه یا واقفیه عمل می کنند به آن دسته از روایاتی است که آنان در زمان استقامت شان (قبل از انحراف عقیدتی و یا بعد از هدایت شدن) نقل کرده اند.

اما بعضی، امامی بودن راوی را شرط نمی دانند. از نظر این گروه اگر راوی عادل و ثقه (راستگو و مورد اطمینان) باشد روایت او معتبر است و اهل سنت بودن یا واقفی یا فطحی بودن او تنها روایت را از درجه صحیحه به درجه موثقه تنزل می دهد (که باز هم قابل استناد است) و می توان در فتاوای خود به آنها استناد کرد. اینان به روایات معتبری از راویان مورد وثوقی از مذاهب اهل سنت (مانند حسین بن علوان و...) استناد می کنند. نام بعضی از این افراد در کتب فهرست و رجال شیعه به عنوان "ثقه" وارد شده است. [2]  

همچنین فقهای شیعه در قبول و عمل به روایت صحابه ای که مورد وثوق باشند بین آنان فرق نمی گذارند، همان طور که حتی بین شیعیان دوازده امامی، کسانی را که ثقه نباشند تضعیف کرده و روایاتشان را قبول نمی کنند. تا چه رسد به بعضی از فطحی ها و یا واقفی ها که به دلیل عدم وثاقت، جرح شده و روایتشان مورد قبول نمی باشد.  

بر این اساس در استناد و عدم استناد به روایات تنها واقفی یا فطحی یا اهل سنت بودن راوی آن تأثیری ندارد، بلکه آن چه مهم است ثقه و راستگو بودن است، به همین خاطر شخصی مانند شیخ حر عاملی از آوردن روایات در کتابش به صرف فطحی یا واقفی بودن امتناع نمی کند.  

بله بعضی از فطحیان و یا واقفی ها به دلیل عدم وثاقت، جرح شده و روایتشان مورد قبول نیست؛ که این ربطی به مذهب شان ندارد.

از میان راویان اخبار نیز، به تعدادی از اهل سنت می توان برخورد کرد که روایاتشان در کتب اصحاب وارد شده است و از آن اعراض نکرده اند .

در باره اصحاب رسول خدا (ص) باید بگوئیم که مسلماً بسیاری از آنان از برترین اولیاء خدا بودند که سلمان،ابوذر، عمار و... از این گروه اند.

مرحوم نجاشی کتاب رجال خود را با ذکر یکی از صحابه پیامبر آغاز کرده است و زبان به مدح او گشوده است.

پس شیعه در قبول و عمل به روایت صحابه بین آنان فرق می گذارد، همان طور که حتی بین شیعیان امامیّه کسانی را تضعیف کرده و روایاتشان را قبول نمی کند، [3] روایات عده ای از اصحاب را نیز قبول نمی کند. [4]

برای آگاهی بیشتر به نمایه:  عدالت اصحاب و فطحیه و واقفیه سوال 3023 (سایت: 3422) مراجعه فرمائید.



[1] نک: سبحانی، جعفر، حدیث شناسی، ترجمه محسن احمدوند، ص 216، چاپ اول، نصر، قم، 1382.

[2] نجاشی، رجال،ص 38،مکتبه داوری، درترجمه حسین بن علوان که تصریح به عامی بودن ایشان شده است.

[3] مانند عبدالعزیز العبدی که از یاران امام ششم (ع) است و یا معلی بن خنیس که خادم ایشان بود ولی نجاشی هردو را ضعیف بر می شمارد. رجال نجاشی ذیل اسامی ذکر شده.

[4] نک: 2929 (سایت: 3188).

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آیا حدیثی به این مضمون که امام علی(ع) فرمود: «بارالها! همان طور که خلفای راشدین و هدایت یافته را اصلاح گردانیدی ما را هم اصلاح بگردان»، صحت دارد؟
    5509 شیعه و خلفا 1391/10/18
    کتاب «الشافی فی الامامة» اثر سید مرتضی در پاسخ به کتابی است به نام «المغنی» اثر قاضی عبد الجبار. می‌دانیم که در بین علمای قدیم چنین رسم بود که در رد یک کتاب، عین مطالب آن کتاب را آورده و سپس نقد می‌کردند. روایتی که از کتاب الشافی ...
  • رابطه بین «حکمت عملی و نظری» در فلسفه با «ایمان و عمل صالح» در قرآن چیست؟
    8279 فرق عرفان عملی و نظری 1391/10/26
    وقتی با دیدگاه فلسفه ارسطوئی با معارف قرآن مواجه شویم، طبیعی است که باید ابتدا از طریق فلسفه (حکمت نظری) به اعتقادات و ایمان خود بپردازیم و بعد با تکیه بر این زیربنا با پرداختن به حکمت عملی سعی در تحصیل عمل صالح نماییم. اما وقتی ...
  • چه وجه تشابهی بین کوئست و سایت شما وجود دارد؟
    3566 بیشتر بدانید 1389/03/12
    واژه یا کلمه انگلیسی Quest به معنای: جستجو، تلاش‌، جویش‌، طلب‌، بازجویی‌، تحقیق‌، جستجو کردن‌ می باشد. و استفاده این کلمه در عنوان سایت: Islam quest به معنای جستجوی سؤالات اسلامی است که این سایت در سراسر دنیا با آن مواجه بوده و یکی از مراجع پاسخگویی تخصصی از ...
  • مسح پا را از روی احادیث ثابت کنید.
    8206 بیشتر بدانیم 1388/12/15
    با توجه به احادیثی که از ائمه (ع) در کتب معتبر شیعه نظیر وسائل شیعه نقل شده مسح کردن بر قسمت جلوی سر و پاها در وضو واجب است و همچنین از احادیث استفاده می شود مسح پا از نوک انگشتان تا برآمدگی آن به ترتیب از پای ...
  • وظایف مسلمانان در مقابل یک‌دیگر چیست؟
    13316 گناه و رذائل اخلاقی 1391/08/17
    در منابع روایی ما سر فصل هایی با عنوان «حق مؤمن بر برادر مؤمن» وجود دارد که در آن حقوق برادران دینی نسبت به یک‌دیگر بیان شده است: برطرف کردن مشکلات، برآوردن حوائج زندگی، پوشاندن عیوب، پرداخت بدهکاری، عیادت هنگام بیماری، پرهیز از خشم نسبت ...
  • کلمه‌ی قلب در قرآن چند بار و در چه سوره‌هایی آمده، و معانی آن چیست؟
    31734 تفسیر 1391/11/01
    با بررسی تمام مواردی که در قرآن، مفهوم قلب و معانی مشابه آن به کار رفته است، چنین به دست می‌آید که بی‌تردید مفهوم «قلب»، در برخی آیات، در مورد قلب روحانی و معنوی، یعنی «روح و نفس» انسان استعمال شده است. اما در مورد آیات دیگری که ...
  • آیا انجام عمل حج با غسل مستحب جایز است؟
    5011 کیفیت و احکام غسل 1388/08/03
    در ابتدا باید متذکر شد؛ هر طهارتی (وضو، تیمم، غسل مستحب،..) که برای نماز کفایت کند، برای اعمالی از حج که باید همراه طهارت باشد کفایت می کند. بنابراین ابتداءً باید چند بحث را مطرح کرد: 1- آیا با غسل واجب می توان اعمالی مانند نماز یا اعمال حج ...
  • آیا تاثیر گذاری دعا منوط به خواندن عربی آن است؟
    9796 زبان عربی 1386/02/23
    دعاها هر چند ، لازم نیست به عربى خوانده شوند؛ حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است، ولی بهتر است دعاهایى که از ائمه‏(ع) صادر شده‏اند با عنایت و توجه به معانى آنها، به زبان عربى خوانده شود. مطلب زیر دلیل این امر را براى ما واضح ...
  • فیلسوفان چه دلایلی برای اثبات وجود محمولی بیان کرده‌اند؟
    3013 کلیات 1393/07/02
    به نظر می‌رسد از چند طریق می‌توان موجود مستقل محمولی را اثبات کرد: 1. توجه به بداهت و روشن بودن وجود موجود مستقل محمولی. 2. راه دیگر برای اثبات وجود مستقل محمولی، ابطال سخن سوفسطائیان است. 3. راه سومی که می‌توان از آن طریق موجود مستقل محمولی را ...
  • مصحف فاطمه(س) چیست؟ آیا پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) از آن اطلاع داشته‌اند؟
    20433 گوناگون 1391/02/13
    مصحف فاطمه نام کتابی است که در زمان فاطمه زهرا (س) و به دست علی (ع) نوشته شد و مطالب این کتاب به وسیله فرشته مخصوص یا جبرئیل به حضرت فاطمه القا شد. این کتاب مشتمل بر حوادث غیبی و اسرار آل محمد (ص) است و از نشانه ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    804093 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    494924 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    361007 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    355816 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    344019 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    288352 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    287169 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    281939 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    278299 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    243828 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

8557  نفر