جستجوی پیشرفته
بازدید
3022
تاریخ بروزرسانی 1394/05/04
 
کد سایت fa55591 کد بایگانی 68358 نمایه ازدواج عایشه و حفصه با پیامبر اسلام(ص)
طبقه بندی موضوعی درایه الحدیث|زندگی خصوصی
خلاصه پرسش
روایتی از امام صادق(ع) که به زراره اعلام می‌دارد، برخی همسران و نیز دامادهای پیامبر(ص) با ایشان به هیچ وجه هم‌طراز نبودند، آیا از لحاظ سندی قابل پذیرش است؟
پرسش
معنا و منظور امام صادق(ع) در روایت زیر در مورد عایشه و حفصه چیست؟ آیا این روایت از نظر سند اعتبار دارد؟ «مُحَمَّدُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ الْکَشِّیُّ فِی کِتَابِ الرِّجَالِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قُولَوَیْهِ عَنْ سَعْدِ بْنِ عَبْدِ الله عَنْ أَحْمَدَ بْنِ هِلَالٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ قَالَ دَخَلَ زُرَارَةُ عَلَى أَبِی عَبْدِ الله فَقَالَ یَا زُرَارَةُ مُتَأَهِّلٌ أَنْتَ قَالَ لَا قَالَ وَ مَا یَمْنَعُکَ مِنْ ذَلِکَ قَالَ لِأَنِّی لَا أَعْلَمُ تَطِیبُ مُنَاکَحَةُ هَؤُلَاءِ أَمْ لَا فَقَالَ فَکَیْفَ تَصْبِرُ وَ أَنْتَ شَابٌّ قَالَ أَشْتَرِی الْإِمَاءَ قَالَ وَ مِنْ أَیْنَ طَابَ لَکَ نِکَاحُ الْإِمَاءِ قَالَ لِأَنَّ الْأَمَةَ إِنْ رَابَنِی مِنْ أَمْرِهَا شَیْ‏ءٌ بِعْتُهَا قَالَ لَمْ أَسْأَلْکَ عَنْ هَذَا وَ لَکِنْ سَأَلْتُکَ مِنْ أَیْنَ طَابَ لَکَ فَرْجُهَا قَالَ لَهُ فَتَأْمُرُنِی أَنْ أَتَزَوَّجَ فَقَالَ لَهُ ذَلِکَ إِلَیْکَ قَالَ فَقَالَ لَهُ زُرَارَةُ هَذَا الْکَلَامُ یَنْصَرِفُ عَلَى ضَرْبَیْنِ إِمَّا أَنْ لَا تُبَالِیَ أَنْ أَعْصِیَ الله إِذْ لَمْ تَأْمُرْنِی بِذَلِکَ وَ الْوَجْهُ الْآخَرُ أَنْ یَکُونَ مُطْلَقاً لِی قَالَ فَقَالَ لِی عَلَیْکَ بِالْبَلْهَاءِ قَالَ فَقُلْتُ مِثْلُ الَّذِی یَکُونُ عَلَى رَأْیِ الْحَکَمِ بْنِ عُتَیْبَةَ وَ سَالِمِ بْنِ أَبِی حَفْصَةَ قَالَ لَا الَّتِی لَا تَعْرِفُ مَا أَنْتُمْ عَلَیْهِ وَ لَا تَنْصِبُ قَدْ زَوَّجَ رَسُولُ الله أَبَا الْعَاصِ بْنَ الرَّبِیعِ وَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ وَ تَزَوَّجَ عَائِشَةَ وَ حَفْصَةَ وَ غَیْرَهُمَا قُلْتُ لَسْتُ أَنَا بِمَنْزِلَةِ النَّبِیِّ ص الَّذِی کَانَ یَجْرِی عَلَیْهِمْ حُکْمُهُ وَ مَا هُوَ إِلَّا مُؤْمِنٌ أَوْ کَافِرٌ قَالَ الله عَزَّ وَ جَلَّ فَمِنْکُمْ کافِرٌ وَ مِنْکُمْ مُؤْمِنٌ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ الله فَأَیْنَ أَصْحَابُ الْأَعْرَافِ وَ أَیْنَ الْمُؤَلَّفَةُ قُلُوبُهُمْ وَ أَیْنَ الَّذِینَ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحاً وَ آخَرَ سَیِّئاً وَ أَیْنَ الَّذِینَ لَمْ یَدْخُلُوهَا وَ هُمْ یَطْمَعُونَ...».
پاسخ اجمالی
یکی از ملاک‌ها­ی ازدواج کفو بودن زوجین است. ایمان و اسلام باعث می‌شود که مرد و زن در زمینه اعتقادی با یکدیگر کفو باشند، پس اسلام و ایمان باعث هم‌طراز شدن زوجین می‌شود.
در روایت ذکر شده؛ امام صادق(ع) از زراره درباره وضعیت تأهلش می‌پرسد و می‌فرماید: «ای زراره! آیا متأهلی یا مجرّد؟» گفت: مجرّدم. آن‌حضرت فرمود: «چه باعث شده است که ازدواج نکنی؟» گفت: آن‌که را می‌خواهم نمی‌یابم و نمی‌دانم آیا ازدواج با دیگران جایز است یا نه؟ امام(ع) فرمود: «چگونه صبر می‌کنی با آن‌که تو جوان هستی؟» گفت: کنیزی می‌خرم. فرمود: «از کجا پاک‌دامنی و اعتقاد نیک کنیزان را می‌دانی؟» گفت: کنیز را اگر نخواسته باشم و مطابق میل و اعتقادم نباشد؛ می‌فروشم ... آن‌حضرت فرمود: «می‌توانی با کسانی [از زنان آزاد] ازدواج کنی که هم‌عقیده‌ات نبوده اما ناصبی هم نیست، همانا پیامبر خدا(ص)، دخترانش را به ابوالعاص بن ربیع و عثمان بن عفان داد، همان‌طور که خودش نیز با عائشه و حفصه ازدواج کرد...».[1]
همان‌طور که در این روایت امام(ع) توضیح داده‌اند، جوانان مؤمن (دختر یا پسر) اگر همسری که در امور اعتقادی هم‌طرازشان باشد دست نیافتند، می‌توانند با کسانی ازدواج کنند که با آنان از جهت اعتقادی کاملاً هم‌طراز نیستند. لذا در این روایت، امام صادق(ع) به عملکرد رسول خدا(ص) استناد می‌کنند که از طرفی برخی دخترانشان را به ازدواج افرادی در آوردند که در رتبه ایشان و خانواده ایشان نبودند و یا مشرک بودند و از طرف دیگر؛ خود حضرت با کسانی ازدواج کردند که در رتبه و شأن ایشان نبودند. بنابراین، ذکر دو همسر از همسران رسول خدا(ص) در این روایت بدین سبب است که حضرت امام صادق(ع) می‌خواستند نمونه‌هایی از سنت رسول خدا(ص) را بیان کنند که با توجه به عدم هم‌طرازی اعتقادی، ازدواج به امر و رضایت رسول خدا(ص) تحقق یافته است. این عبارت لزوما به معنای کفر و شرک دامادها و همسران پیامبر(ص) نیست، بلکه به معنای آن است که آنان در برخی امور، بر اساس توصیه‌های پیامبر(ص) عمل نمی‌کردند که نمونه‌ای از آن را در جنگ عایشه با جانشین حضرتشان مشاهده می‌کنیم.
درباره سند روایت باید گفت:
قدیمی‌ترین منبع شیعی که این روایت را آورده؛ رجال کشی «اختیار معرفه الرجال»(قرن 4 ق‏) است. تمام افراد موجود در سند از افراد ثقه و برخی از اجلاء و بزرگان اصحاب‌اند. تنها شخصی که مورد تردید است «احمد بن هلال کرخی عبرتائی» است که درباره او گفته شده است: «وی غالی و دین و مذهب فاسد داشته است».[2] ولی نجاشی با این‌که او را صالح الروایة دانسته، اما گفته است: برخی از روایاتش پذیرفته می‌شود و برخی از آنها قابل پذیرش نیست و امام حسن عسکری(ع) او را زیاد مورد مذمت و نکوهش قرار داده است.[3]
بنابراین، چنین به دست می‌اید که هیچ‌کدام از علمای رجال و حدیث به صورت مطلق، روایات احمد بن هلال کرخی را نمی‌پذیرند؛ لذا نمی‌توان این روایت را از نظر سندی قبول کرد.
 

[1]. کشى، محمد بن عمر، إختیار معرفة الرجال(رجال الکشی)، ص 141 – 142، مشهد، مؤسسه نشر دانشگاه مشهد، چاپ اول‏، 1409ق‏؛ شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 20، ص 560، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1409ق.
[2]. شیخ طوسی، الفهرست، محقق: آل بحر العلوم، سید محمد صادق، ص 83، نجف، المکتبة المرتضویه، چاپ اول، بی‌تا.
[3]. «صالح الروایة، یعرف منها و ینکر، و قد روى فیه ذموم من سیدنا أبی محمد العسکری(ع)»؛ نجاشی، احمد بن علی، فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال نجاشی)، ص 83، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ ششم، 1365ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    735884 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    468397 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    327512 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    319436 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    307927 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    273742 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    260188 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    259132 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    256257 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    199994 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7451  نفر