بازدید
7891
آخرین بروزرسانی: 1394/08/03
 
کد سایت fa59000 کد بایگانی 72589 نمایه حدیث قدسی «انا ابعدنا ابلیس...»
خلاصه پرسش
«إِنَّمَا أبعدنا إِبْلِیس لِأَجلِک لِأَنَّهُ لم یسْجد لَک فالعجب مِنْک کَیفَ صالحته و هجرتنا»؛ شیطان را به خاطر تو از خود دور کردیم. عجیب است که تو با او آشتی کرده و ما را ترک کردی! آیا این عبارت، حدیثی قدسی بوده و در منابع روایی وجود دارد؟
پرسش
این حدیث قدسی «یا بنی آدم إِنَّمَا أبعدنا إِبْلِیس لِأَجلِک لِأَنَّهُ لم یسْجد لَک فالعجب مِنْک کَیفَ صالحته و هجرتنا» در کدام مرجع روایی یافت می‌شود؟
پاسخ اجمالی
اگرچه در کتب روایی مرسوم و مشهور چنین عبارتی مشاهده نمی‌شود، اما این روایت را می‌توان در برخی تألیفات کهن اخلاقی و عرفانی مشاهده کرد. این روایت به عنوان حدیثی قدسی و خطاب به انسان است که متن عربی آن – با اختلاف در صدر حدیث - چنین است:
«وَیحک لَو عرفت قدر نَفسک مَا أهنتها بِالْمَعَاصِی إِنَّمَا أبعدنا إِبْلِیس لِأَجلِک لِأَنَّهُ لم یسْجد لَک فالعجب مِنْک کَیفَ صالحته و هجرتنا»؛[1] وای بر تو ای انسان! که اگر ارزش نفس خود را می‌شناختی آن را با گناهانت پست و خوار نمی‌کردی! ما ابلیس را به این دلیل از خود دور ساختیم که به تو سجده نکرد، شگفتا! که چگونه اکنون تو با او سازش کرده‌ای و از ما دوری جسته‌ای!
در برخی دیگر از کتاب‌ها؛ در اول این حدیث چنین آمده است: «یا مُطْلقاً فِی وصالنا، ارْجِعْ. وَ یا محلفا علی هجرنا، کفر...»؛[2] ای کسی که پیوند با ما را رها کرده‌ای، بازگرد. ای کسی که بر دوری از ما سوگند خورده‌ای، کفاره این سوگند را بده.
این عبارت از جهت محتوایی دارای چند پیام است:
1. خداوند مهربان در این حدیث؛ بندگانش را به توبه و بازگشت به سوی خود فرا می‌خواند.
2. این حدیث بیانگر توجّه انسان به مقام انسانیّتِ خویش است. انسانى که مسجود فرشتگان است باید هشیار باشد که با گناهان از ارزش خویشتن نکاهد؛ زیرا ارزش آدمى به جسم و صفات ظاهرى وى نیست، بلکه بسته به روح و روحیات پاک اوست.
3. یکى از عوامل بازدارنده گناه این است که انسان شخصیت خود را بشناسد و به آن توجه داشته باشد؛ چرا که بخشى از گناهان بر اثر آن است که انسان به ارزش خود پى نبرده است.
به هر حال، این عبارت – چه آن‌را روایت بدانیم یا نه – هشداری مهم است که می‌توان آن‌را با عباراتی دیگر، به وفور در قرآن و روایات یافت.
 
[1]. ابوالفرج جوزی (م 597ق)، عبد الرحمن بن علی، المدهش، ص 340، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ دوم، 1405ق؛ ابن قیم جوزی (م 751ق)، محمد بن أبی بکر، بدائع الفوائد، ج 3، ص 214، بیروت، دار الکتاب العربی، بی‌تا.
[2]. عبد الصمد همدانى‏(م 1216ق)، بحر المعارف، ج ‏2، ص 350، تهران، حکمت‏، چاپ اول‏، 1387ش؛ نراقى (م 1245ق)، ملا احمد، خزائن، ص 313، قم، کنگره بزرگداشت محققان نراقى‏، چاپ اول، 1380ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    881697 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    543942 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    422490 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    408259 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    385375 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    367645 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    331304 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    312621 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    309722 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    308348 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...