جستجوی پیشرفته
بازدید
19270
تاریخ بروزرسانی 1394/07/29
خلاصه پرسش
آیا خضوع با خشوع فرق دارد؟
پرسش
سلام؛ تفاوت خضوع و خشوع چیست؟
پاسخ اجمالی
واژگان‌های «خضوع» و «خشوع» هر دو به معناى تذلل و انکسار آمده‌اند.[1]
با آن‌که این دو واژه تا حد زیادی مترادف با یکدیگر به نظر می‌آیند، اما برخی اندیشمندان، تفاوت‌هایی را نیز میان آنها در نظر گرفته‌اند که بدون قضاوت در مورد آنها، تنها به نقل برخی از نقاط اختلاف اعلام‌شده بسنده می‌کنیم:
خضوع مختص جوارح و اعضاى بدن آدمى است، ولى خشوع مختص قلب است.[2] به بیان دیگر، خضوع در بدن و صورت و چشم ظاهر می‌گردد، اما محل خشوع قلب است. اگر قلب از هیبت و عظمت الهى خاشع گردید، قهراً بدن نیز خاضع می‌گردد. [3]
برخی نیز گفته‌اند: خشوع یعنى آرامى و آسودگى و تواضع با اعضاء و ترس در دل. فرق خشوع و خضوع آن است که خشوع با اعضا است و خضوع با دل. خشوع با چشم است و خضوع با دیگر اعضا.[4]
امّا در برخی از روایات خشوع برای قلب و اعضا و جوارح هر دو به کار برده شده است.[5]
نقل شده است پیامبر اسلام(ص) مردى را دید در نماز با ریش خود بازى می‌کند. حضرت فرمود: اگر قلب وى خاشع بود جوارح و بدن او نیز خاشع می‌گردید.[6]
این حدیث دلالت دارد بر این‌که خشوع در نماز، در قلب و جوارح است، اما در قلب، اعراض از ماسواى حضرت احدیت و توجه تام به درگاه معبود به حق است. و اما خشوع به جوارح، پوشیدن چشم و ترک التفات و فعل عبث می‌باشد.[7] نیز از این روایت فهمیده می‌شود که خشوع در اعضا تابع خشوع در قلب است.
 

[1]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ‏8، ص 71 و 72، بیروت، دار صادر، چاپ سوم، 1414ق؛ فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج ‏1، ص 112 و 113، قم، هجرت، چاپ دوم، 1410ق.
[2]. طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه، موسوی همدانی، محمد باقر، ج ‏1، ص 229، قم، دفتر انتشارات اسلامى، چاپ پنجم، 1374ش.
[3]. امین بانوى اصفهانى، سیده نصرت، مخزن العرفان در تفسیر قرآن، ج ‏15، ص 116، تهران، نهضت زنان مسلمان، 1361ش.
[4]. عاملى، ابراهیم، تفسیر عاملی، محقق، غفاری، على اکبر، ج ‏1، ص 74، تهران، صدوق، 1360ش.
[5]. این معنا با توجه به معنای لغوی خشوع است که به معنای تذلل و انکسار آمده است.
[6]. «وَ رُوِیَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص رَأَى رَجُلًا یَعْبَثُ فِی صَلَاتِهِ بِلِحْیَتِهِ فَقَالَ لَوْ خَشَعَ قَلْبُهُ لَخَشَعَتْ جَوَارِحُه». دیلمی، حسن، إرشاد القلوب إلى الصواب، ج ‏1، ص 115، قم، شریف رضى‏، چاپ اول، 1412ق‏.‏
[7]. حسینى شاه عبدالعظیمى، حسین بن احمد، تفسیر اثنا عشری، ج ‏1، ص 136 و 137، تهران، میقات، چاپ اول، 1363ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • آیا طبق فتوای مقام معظم رهبری خونریزی بدن (اعضای وضو یا غیراعضای آن) و یا استفراغ کردن باعث بطلان وضو می شود؟
    26405 مبطلات وضو 1387/03/29
    خونریزی ونجاست اعضا وضو و سایر اعضاء بدن و یا استفراغ کردن بعد از وضو یا در حال وضو به اتفاق تمام علماء از جمله مقام معظم رهبری موجب باطل شدن وضو نمی باشد . مبطلات وضو هفت چیز است (بول، غائط، باد معده و روده که از مخرج غائط ...
  • آداب اسلام در مورد مستراح رفتن چیست؟
    29701 دستور العمل ها 1393/02/22
    دفع ادرار و مدفوع، براساس طبیعت ذاتی بدن بوده و هر بدن مادی، نیاز به آن دارد. اما علاوه بر این، می‌توان جنبه‌های دیگری را در نظر گرفت که ورای بحث مادی می‌باشد. از امام باقر(ع) در مورد پديد آمدن مدفوع در انسان و علت آن سؤال شد؟ ...
  • ثواب قرائت کدام یک از سوره های قرآن بیشتر است؟
    98608 علوم قرآنی 1386/02/26
    قرآن کتاب عمل است. از نظر اسلام باید به قرآن مجید به عنوان کتاب زندگی و یک مجموع کامل درس های انسان سازی نگاه کرد .کسانی که به دنبال قرائت و تلاوت صرف سوره یا سوره هایی که ثواب بیشتری دارند ، از برکات سوره های دیگر محروم می شوند.باید ...
  • وظیفه ما در قبال گداهای خیابانی چیست؟
    10907 دستور العمل ها 1387/03/09
    کمک به هر در خواست کننده ای حتی غیر فقیر نیکو است، اما به دلیل محدودیت منابع مالی باید به اولویت ها توجه کرد. در زمان کنونی که مؤسسه هایی عهده دار شناسایی و رسیدگی به فقرا هستند کمک به آنها از کمک به افرادی که فقیر بودنشان معلوم نیست ...
  • آیا انسان بر تاریخ حاکم است یا تاریخ بر انسان؟
    4647 فلسفه تاریخ 1391/08/16
    تاریخ چنان‌که اهل لغت می‌گویند سرگذشت‌ها و حوادث پیشینیان است.[1] علم به وقایع و حوادث سپری شده و اوضاع و احوال گذشتگان. زندگی‌نامه‌‌‏ها، فتح نامه‌‌ها، سیره‌‏ها که در میان همه ملل تألیف شده و می‌‏شود از این مقوله است. طبق این تعریف ...
  • مفهوم یعنی چه؟ و تعریف مفهوم چیست؟
    35964 مبانی فقهی و اصولی 1391/05/14
    واژه‌ی مفهوم در سه معنا به کار می‌رود: ۱. مفهوم یعنی، معنا و مدلولی که لفظ بر آن دلالت می کند و از لفظ فهمیده می‌شود. به عبارت دیگر، مفهوم با معنا، مدلول و مراد، مساوی است، چه این‌که مفهوم به معنای مدلول و معنا، ...
  • آیا قبل از غسل جنابت، باید چربی کرم بهداشتی و عطری ، از روی بدن برطرف کرد؟
    10996 موانع رسیدن آب 1386/01/19
    در غسل لازم است که موانع رسیدن آب به بدن، برطرف شود.‏ مراجع عظام در این باره می فرمایند: "چیزى را که مانع رسیدن آب به بدن است، باید برطرف کند و اگر پیش از آن که یقین کند برطرف شده، غسل نماید، غسل او باطل است."[1] در نتیجه؛ اگر ...
  • ارکان چهارگانه کعبه کدام‌اند، و چه آدابی دارند؟
    910 طواف 1396/12/02
    کعبه(خانه خدا) مکعب شکل است، و هر زاویه آن تقریباً محاذى با یکى از جهات چهارگانه(شرق، غرب، شمال و جنوب) است. به هر زاویه، رکن گفته می‌شود. و مجموع این چهار گوشه را «ارکان اربعه»، یا زوایاى چهارگانه می‌گویند. بر این اساس، کعبه چهار رکن شرقی، شمالی، غربی ...
  • خصلت‌ها و فضایلی که امام سجاد(ع) بر فراز منبر شام برای اهل بیت(ع) بیان کرد، چه بود؟
    3558 شرایط و صفات امام 1393/10/30
    امام سجاد(ع) پیام رسان قیام عاشورا، در مجلس یزید بر فراز منبر رفت و با هوشیاری و درایت وصف ناپذیرش پس از ستایش خدا، سخن جاودانه و تاریخى بیان کرد. در قسمتی از سخنانش در معرفی خود و اهل بیت(ع) چنین فرمود: «أیّها الناس، اعطینا ستّا، ...
  • وظایف مسلمانان در مقابل یک‌دیگر چیست؟
    15755 گناه و رذائل اخلاقی 1391/08/17
    در منابع روایی ما سر فصل هایی با عنوان «حق مؤمن بر برادر مؤمن» وجود دارد که در آن حقوق برادران دینی نسبت به یک‌دیگر بیان شده است: برطرف کردن مشکلات، برآوردن حوائج زندگی، پوشاندن عیوب، پرداخت بدهکاری، عیادت هنگام بیماری، پرهیز از خشم نسبت ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    866900 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    528399 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    410900 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    399782 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    363384 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    323989 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    304981 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    303336 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    296296 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    295379 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6150  نفر