بازدید
846
آخرین بروزرسانی: 1397/11/10
خلاصه پرسش
مراد از «فدیه با قربانی بزرگ» در آیه «فدیناه بذبح عظیم» چیست؟
پرسش
مراد از «ذبح عظیم» در آیه «فدیناه بذبح عظیم» چیست؟
پاسخ اجمالی
«فداء» به چیزى میگویند که به جاى چیزی دیگر قرار داده میشود تا ضرر از چیز اول برطرف شود.[1] واژه «ذبح» در آیه «وَ فَدَیناهُ بِذِبْحٍ عَظِیمٍ»؛[2](ما ذبح عظیمى را فداى او کردیم)،[3] به معناى مذبوح(قربانی شده) است.[4] لذا مقصود این است که ما یک قربانی را به جاى حضرت اسماعیل(ع) قرار دادیم تا باعث فدیه و آزادی او شود.[5]
در مورد این آیه چند مسئله شایان توجه است:
1. درباره حیوانی که به جای اسماعیل(ع) ذبح شد، مفسران احتمالاتی را مطرح کردهاند:
1-1. آن قربانی، قوچى بود[6] که از بهشت آورده شد.[7]
1- 2. قربانی، همان قوچى بود که «هابیل» آنرا به قربانگاه آورد و در بهشت نگهداری میشد.[8]
2. همچنین درباره اینکه چرا به آن قربانی، «ذبح عظیم» و یا «قربانی بزرگ» گفته شده است، نظراتی از سوی مفسران ارائه شده است:
1- 2. چون مورد قبول خداوند واقع شد.[9]
2- 2. چون اندازه آن بزرگتر از قوچهاى دیگر بوده است.[10]
2- 3. چون آن قوچ، چهل پائیز در بهشت چرا کرده است.[11]
2- 4. چون خداوند آنرا بدون پدر و مادر به وجود آورده بود.[12]
2- 5. چون فدای بندهای بزرگ شد.[13]
مانعى ندارد که تمام این جهات در «ذبح عظیم» جمع، و از دیدگاههاى مختلف داراى عظمت باشد.[14]
3. آنچه گفته شد در ارتباط با تفسیر ظاهر آیه بود که خدا حیوانی را فرستاد تا فدای اسماعیل شود، اما روایات دیگری وجود دارند که با فرض پذیرش باید آنها را تفسیری باطنی آیه قلمداد کرد. این روایات ناظر به آن هستند که اسماعیل زنده ماند تا از نسلش پیامبر آخر الزمان به وجود آید، اما از نسل آن پیامبر، فرزندی به وجود خواهد آمد که او به شهادت خواهد رسید و او همان قربانی بزرگ است، مانند این روایت:
اى ابراهیم گروهی میپندارند که از امّت محمدند، اما پس از وى، همانگونه که قوچی را سر مى‏برند، فرزندش حسین‏ را از روى ستم و دشمنى مى‏کشند و با این کارشان مرا خشمگین میکنند. ابراهیم با شنیدن این سخن، بسیار اندوهگین شده، قلبش به درد آمد و آغاز به گریستن کرد، بعد از آن بود که به او وحى شد که اى ابراهیم! پاداش اندوه تو برای شهادت حسین را برابر با پاداش اندوه تو برای فرزندت اسماعیل قرار میدهم، اگر او را قربانی میکردی! و با این اندوه تو را به بالاترین پاداش مصیبتزدگان مى‏رسانم و این است معناى سخن خداوند که فرمود: «وَ فَدَیْناهُ بِذِبْحٍ‏ عَظِیم‏‏».[15]
البته پذیرش این روایت، با قربانی کردن یک گوسفند به عنوان یک نماد منافاتی ندارد.
 
[1]. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات الفاظ القرآن‏، ص 627، بیروت، دار القلم‏، چاپ اول، 1412ق.
[2]. صافات 107.
[4]. همان، ص 326.
[5]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 8، ص 708، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
[6]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 2، ص 231، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق؛ مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج‏ 8، ص 708.
[7]. فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 26، ص 351، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق.
[8]. مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج ‏8، ص 708؛ مفاتیح الغیب، ج ‏26، ص 351.
[9]. مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج ‏8، ص 708.
[10]. همان.
[11]. همان؛ مفاتیح الغیب، ج ‏26، ص 351.
[12]. مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ج ‏8، ص 708.
[13]. همان؛ مفاتیح الغیب، ج ‏26، ص 351.
[14]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 19، ص 116، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.
[15]. شیخ صدوق، الخصال، ج 1، ص 59، قم، انتشارات جامعه مدرسین، 1362 ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    891972 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    554140 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429670 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418523 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394522 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370851 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    347756 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    328985 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316435 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311823 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...