جستجوی پیشرفته
بازدید
546
آخرین بروزرسانی: 1398/09/11
خلاصه پرسش
اسلام نسبت به «اپرتونیزم»‌ یا اصل «فرصت طلبی» چه دیدگاهی دارد؟
پرسش
فلسفه یا ایدئولوژی «آپرتونیزم» (opportunism) که معنای مصطلح آن «تبدیل تهدید به فرصت» است را نقد و تحلیل نمایید و تبیین نمایید که در اسلام، در مقابل آن و ما به ازای آن معتقد به چه چیزی هستیم؟
پاسخ اجمالی

اگر «اپورتونیزم» را این‌گونه معنا کنیم که باید فرصت طلب و ابن الوقت بود و به هیچ اصولی پایبند نباشیم و هرگاه   لازم باشد تغییر جهت داده و منافع خود را همواره بر منافع دیگران و جامعه ترجیح دهیم، و از هر موقعیتی استفاده کرده و حتی تهدیدات پیش روی جامعه را به نفع شخصی خود تبدیل کرده و هیچ ارزشی جز سودطلبی را در نظر نگیریم، واضح است که چنین چیزی مورد تأیید اسلام نبوده و مورد نکوهش قرار گرفته است.[1]

 اما در مقابل، اسلام بدون آن‌که سود و منفعت را تنها سود و منفعت مادی بداند، این موضوع ‌را می‌پذیرد که بدون ضرر رساندن به دیگران و نیز به جامعه، زندگی خود را به گونه‌ای تنظیم کنیم که تهدیدها را کمتر و فرصت‌ها را بیشتر کنیم. و به عبارتی بیشترین استفاده از فرصت‌ها را ببریم.[2]

در همین زمینه، پیامبر(ص) فرمود: «فرصت را پیش از آن‌که (از دست رود) و به غصه تبدیل شود، دریابید‏ ...».[3]

هم‌چنین حضرتشان فرمود: «از تأخیر کار خیر بپرهیزید و در اولین فرصت انجامش دهید».[4]

امام علی(ع) نیز موضوع استفاده از فرصت‌ها را این‌گونه بیان می‌فرماید:

هراسیدن مساوی با شکست است و خجالت از انجام یک کار به خسارت منجر می‌شود و فرصت‌ها مانند ابرهای در حال حرکت از ما دور می‌شوند. پس از فرصت‌های مناسب بهره لازم را ببرید.[5]

 

[1]. «زیان دنیا طلبی»، 14583؛ «جدایی آخرت جویان از دنیاطلبان در قرآن»، 26371.

[2]. «تلاش برای دنیا یا آخرت»، 1821؛ «برقراری تعادل بین دنیا و آخرت»، 97016.

[3]. ابن شعبه حرانی، حسن بن علی، تحف العقول عن آل الرسول ص، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 80، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1404ق.

[4]. همان، ص 122.

[5]. سید رضی، نهج البلاغة، ص 471، ح 21، قم، هجرت، 1414ق.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    904429 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    568575 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    499351 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    428135 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    407690 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374789 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    361799 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    347608 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    326700 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    316680 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...