بازدید
1143
آخرین بروزرسانی: 1397/02/08
خلاصه پرسش
روایتی از امام علی(ع) نقل است که پیامبر اسلام(ص) زبانش را در دهانم گذاشت و به دنبال آن، هزار در دانش و از هر دری، هزار در دیگر به روی من گشوده شد». این روایت تا چه اندازه معتبر است؟
پرسش
آیا این حدیث که امیرالمؤمنین علی(ع) فرمود: «پیامبر(ص) آب دهانش را به لبش آورد و من آن‌را خوردم که هزار در علم و از هر در، هزار در دیگری به روی من گشوده شد» از لحاظ منابع و موضوع معتبر می‌باشد؟
پاسخ اجمالی
روایاتی در حد تواتر نقل شده است که پیامبر اسلام(ص) به علی بن ابی‌طالب(ع) هزار باب از علم و دانش آموخت که از هر باب آن، هزار باب دیگر باز می‌شد.[1] چنین محتوایی در برخی منابع اهل‌سنت نیز نقل شده است.[2]
در میان این روایات گسترده، گزارشی نیز وجود دارد که پیامبر اسلام(ص)، این تعلیم را از راه قرار دادن زبانشان در دهان امام علی(ع) انجام دادند:
«قال امیرالمؤمنین علىّ(ع): انّ رسول الله أَدْخَلَ لِسَانَهُ فِی فَمِی‏ فَانْفَتَحَ فِی قَلْبِی‏ أَلْفُ بَابٍ مِنَ الْعِلْم‏ مع کلّ بَابٍ أَلْفَ بَاب‏».[3]
این بخش از روایت، در دیگر منابعی که به این موضوع پرداخته، وجود ندارد.
بنابر تحقیق و جست‌وجو؛ ظاهراً اولین شخصیتی که تعبیر (أَدْخَلَ لِسَانَهُ فِی فَمِی) را آورده، ابوحامد غزالى(م 505ق) باشد، چنان‌که در منابع شیعه، سید ابن طاووس(م 664ق) از او نقل کرده است.[4]‏ همچنین شاید بتوان گفت تعبیر «انکبّ علیه» که در متن این روایت در برخی منابع اهل‌سنت آمده، بیانگر این باشد که رسول خدا(ص) زبان خود را داخل دهان امام علی(ع) کرده باشد.
غزالی، این حدیث را بدون سند آورده، ولی علاوه بر آن‌که به دلیل متواتر بودن روایات مشابه، از جهت محتوایی مشکلی ندارد؛ می‌توان این تعبیر را نوعی مجازگویی نیز دانست؛ یعنی زبان در دهان گذاشتن کنایه از این است که امام(ع) بدون هیچ واسطه‌ای دانش خود را از منبع وحی دریافت کرده است؛ از این‌رو، خود غزالی این حدیث را در راه‌های کسب علوم الهی مطرح کرده و معتقد است که این مرتبه‌ای از علم است که با درس خواندن، و معلّم دیدن دست‌رسى به آن پیدا نخواهد شد، بلکه به واسطه علم لدنّى میسّر است.[5]
 

[1]. ر. ک: صفار، محمد بن حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد(ص)‏، محقق، کوچه باغى، محسن‏، ج 1، ص 302 – 307، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی‏، چاپ دوم، 1404ق‏.
[2]. ر. ک: ابن عساکر، ابوالقاسم على بن حسن، تاریخ مدینة دمشق، ج ‏42، ص 385، بیروت، دار الفکر، 1415ق؛ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ ‏الإسلام، ج ‏11، ص 224 – 225، بیروت، دار الکتاب العربى، چاپ دوم، 1413ق.
[3]. غزالى‏، ابوحامد، مجموعة رسائل الإمام الغزالى‏‏، الرسالة اللدنیة، ص 232 – 233، بیروت، دارالفکر، چاپ اول، 1416ق‏.
[4]. ابن طاووس، على بن موسى‏، سعد السعود للنفوس منضود، ص 284، قم، دار الذخائر، چاپ اول‏، بی‌تا. 
[5]. مجموعة رسائل الإمام الغزالى‏‏، ص 233.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    891582 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    553647 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429464 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418278 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394149 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370748 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    346937 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    328351 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316301 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311690 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...