جستجوی پیشرفته
بازدید
272
تاریخ بروزرسانی 1395/10/10
 
کد سایت fa75994 کد بایگانی 92863 نمایه بررسی روایات مربوط به ناسزاگویی پیامبر(ص) به دیگران
طبقه بندی موضوعی درایه الحدیث|رفتار با پیروان
خلاصه پرسش
اگر پیامبر(ص) فرد مسلمانی را لعن و نفرین کند، آیا بر اساس روایات، نفرین حضرتشان در نهایت به حسنه و پاداشی برای لعن‌شوندگان تبدیل خواهد شد؟!
پرسش
در منابع اصلی اهل‌سنت روایاتی با این مضمون وجود دارد: «اللَّهُمَّ فَأَیُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ، فَاجْعَلْ ذَلِکَ لَهُ قُرْبَةً إِلَیْکَ یَوْمَ القِیَامَةِ»؛ این نوع روایات در چه مقامی گفته شده و آیا قابل پذیرش هستند؟
پاسخ اجمالی
در برخی منابع اهل‌سنت، روایاتی در این زمینه وجود دارد که به دلایلی نمی‌تواند مورد پذیرش باشد:
1. رسول خدا(ص): «اللَّهُمَّ فَأَیُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ، فَاجْعَلْ ذَلِکَ لَهُ قُرْبَةً إِلَیْکَ یَوْمَ القِیَامَةِ»؛[1] خدایا! هر مؤمنی را که ناسزایش گفتم؛ کاری کن که این ناسزایم در روز قیامت، او را به تو نزدیک کند!
2. ام سلیم، فرزند یتیمی داشت. پیامبر چون آن فرزند را دید، فرمود: «ءأنْتِ هِیَهْ؟ لَقَدْ کَبِرْتِ، لَا کَبِرَ سِنُّکِ؛ تو همانی! بزرگ شدی! دیگر سنّ تو زیاد نشود!» کودک گریه‌کنان پیش مادرش بازگشت. ام سلیم گفت: چه شده؟ کودک گفت: پیامبر دعا کرد که سنم زیاد نشود. دیگر بزرگ نخواهم شد! ام سلیم با عجله لباس پوشید و پیش پیامبر رفت و گفت: ای پیامبر خدا! یتیم مرا نفرین کردی! پیامبر: «ام سلیم! چه شده؟!». ام سلیم: فرزندم می‌پندارد که نفرینش کردی تا بزرگ نشود! پیامبر خندید و فرمود: «ای ام سلیم! آیا نمی‌دانی که من به پروردگارم گفتم: من نیز مانند دیگران، یک انسان هستم، مانند آنان گاه خشنود می‌شوم و گاه غضبناک! پس هرکه را نفرین کردم و او شایسته‌اش نبود؛ آن‌را برایش مایه پاکی و پاکیزگی و نزدیکی به خودت قرار بده».[2]
3. حذیفه در مدائن برای مردم از سخنانی می‌گفت که پیامبر(ص) هنگام خشم، پیروانش را با آنها مورد خطاب قرار می‌داد. گروهی از مردم، آنچه از حذیفه شنیده بودند را برای سلمان فارسی نقل کردند. سلمان گفت: حذیفه داناست که چه می‌گوید! آنان پیش حذیفه رفته و به او گفتند که سخنانت را به سلمان گفتیم و او نه تصدیقشان کرد و نه تکذیب!
حذیفه نزد سلمان رفت و گفت: چرا آنچه از پیامبر(ص) شنیده و نقل کردم را تصدیق نکردی؟! سلمان: پیامبر(ص) گاه خشمناک شده و به برخی اصحاب، چیزهایی می‌گفت. گاه نیز در خوشحالی چیزهای دیگری می‌فرمود! چرا (با نقل این مطالب) مردم را نسبت به برخی اصحاب، خوشبین و نسبت به برخی دیگر بدبین می‌کنی و اختلاف را در آنها شکل می‌دهی؟! مگر نمی‌دانی که پیامبر(ص) فرمودند: «من از فرزندان آدم هستم و مانند دیگر فرزندان آدم خشمناک می‌شوم ولی خداوند مرا برای رحمت به سمت بندگانش فرستاده است. پس هر فردی از امتم را که در حالت خشم، ناسزایش گفته و یا لعنتش کرده باشم؛ آنها را برایشان به منزله دعا قرار بده».[3]
مشابه این روایات در منابع دیگر اهل‌سنت نیز وجود دارد.[4]
اما صرف نظر از این‌که به نظر می‌رسد که این روایات، ساخته و پرداخته افرادی است که مانند بنو امیه مورد لعن و نفرین پیامبر(ص) قرار گرفته بودند، باید گفت که دلایلی عقلی و نقلی وجود دارد که تمامشان نشانگر آن است که هیچ‌کدام از روایات فوق قابل پذیرش نیست:
1. در این روایات گزارش شده که پیامبر(ص) فرموده من چون از فرزندان آدم هستم، پس اشتباه می‌کنم! با چنین استدلالی، آیا نمی‌توان گفت که شاید چنین اشتباهی از پیامبر(ص) در مورد نفرین بر غیر مسلمانان نیز رخ داده باشد؟! آیا چون پیامبر(ص) مرتکب اشتباهی شده، پس به جبران چنین اشتباهی، آن نفرین‌ها نیز باید به پاداش تبدیل شوند؟! آیا اندیشمندان اهل‌سنت به این موضوع معتقدند؟!
2. منابع اولیه اهل سنت روایاتی را از پیامبر(ص) نقل کرده‌اند که مستقیم یا غیر مستقیم در تضاد با روایات فوق هستند.
«هر شخصی که مؤمنی را لعن کند؛ مانند این است که آن شخص را به قتل رسانیده است».[5]
«زمانی که شخصی، دیگری را لعنت کند؛ اگر آن شخص سزاوار لعنت بود؛ که به او خواهد رسید و در غیر این صورت؛ این لعنت به همان فردی که نفرین کرده؛ بر می‌گردد».[6]
«ناسزا گفتن به مسلمان یا مؤمن، فسق است».[7]
تمام این روایات از منابع اصلی اهل‌سنت نقل شده است که بر اساس آن باید معتقد باشیم که اگر پیامبر(ص) در حال خشم، مسلمانی را لعنت کند، گویا او را کشته است، لعنتش به خودش برخواهد گشت و در نهایت – نعوذ بالله – فاسق خواهد شد!
آیا هیچ فردی می‌تواند ادعای مسلمانی کرده و در مورد پیامبرش چنین باوری داشته باشد؟!
3. در نهایت، آنچه شیعیان بدان معتقدند آن است که پیامبر(ص) معصوم بوده و هرگز شخصی را به ناحق نفرین نکرده و آنانی که مورد نفرینش قرار گرفتند - حتی اگر ادعای مسلمانی هم داشتند - اما در حقیقت از ایمان و اسلام خارج شده بودند.
در ضمن اگر برخی از اندیشمندان شیعی، «سهو النبی» را در امور عادی – مانند گم کردن یک وسیله و یا از یاد بردن یک نام – قابل پذیرش می‌دانستند،[8] اما هیچ‌گاه اشتباهاتی از این دست را از پیامبر(ص) که با ناسزاگویی و نفرین به دیگران بیانجامد را باور نداشته و ندارند.
 

[1]. بخاری، محمد بن اسماعیل، الجامع المسند الصحیح المختصر من أمور رسول الله(ص) و سننه و أیامه(صحیح بخاری)، محقق، الناصر، محمد زهیر بن ناصر، ج 8، ص77، بیروت،دار طوق النجاة، چاپ اول، 1422ق؛ أبوبکر بیهقی، أحمد بن الحسین بن علی، سنن کبرى، محقق،عبدالقادر عطا،محمد، ج 7، ص 97، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ سوم، 1424ق.
[2]. قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج، المسند الصحیح المختصر بنقل العدل عن العدل إلی رسول الله(ص)(صحیح مسلم)، محقق،‌ عبدالباقی، محمد فؤاد، ج 4، ص 2009، بیروت،دارالاحیاء التراث العربی، بی‌تا.
[3]. بخاری، محمد بن اسماعیل، الأدب المفرد، محقق،عبدالباقی،محمد فؤاد، ج 1، ص 91، بیروت، دارالبشائر الإسلامیة، چاپ سوم، 1409ق؛ سجستانی، أبوداود سلیمان بن أشعث، سنن ابی داود، محقق، عبدالحمید، محمد محیی الدین، ج 4، ص 215، بیروت،المکتبة العصریة، بی‌تا.
[4]. ر. ک: أبوسعید بن الأعرابی، أحمد بن محمد بن زیاد، معجم ابن الأعرابی، تحقیق، حسینی،عبد المحسن بن إبراهیم بن أحمد، ج 1، ص 288، عربستان سعودی، دار ابن‌الجوزی، 1418ق؛ الخرائطی السامری، أبوبکر محمد بن جعفر، المنتقى من کتاب مکارم الأخلاق ومعالیها ومحمود طرائقها، انتفاء، تحقیق، محمد مطیع الحافظ، وغزوة بدیر، ج 1، ص 87، دمشق، دارالفکر، 1406ق.
[5]. بخاری، ج 8، ص 15.
[6]. أبوبکر بیهقی، أحمد بن حسین، شعب الایمان، ج 7، ص 149، ریاض، مکتبة الرشد للنشر و التوزیع، چاپ اول، 1423ق؛ با اندکی تفاوت در: أبوالقاسم الطبرانی، سلیمان بن أحمد، الدعاء، محقق،عبدالقادر عطا،مصطفى، ج 1، ص 575، بیروت، دارالکتب العلمیة، 1413ق.
[7]. شیبانی، أحمد بن محمد بن حنبل، السنة، محقق، القحطانی،محمد سعید سالم، ج 1، ص 364، الدمام، دار ابن‌القیم، 1406ق.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    727661 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    464333 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    325677 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    315617 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    302611 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    272000 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    257594 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    256203 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    252879 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    195352 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

11501  نفر