جستجوی پیشرفته
بازدید
804
تاریخ بروزرسانی 1396/06/12
خلاصه پرسش
چرا هیچ توثیقی برای شیخ صدوق نزد متقدمین وجود ندارد؟
پرسش
چرا هیچ توثیقی برای شیخ صدوق نزد متقدمین وجود ندارد؟ از نظر علم رجالی تکلیف چیست؟
پاسخ اجمالی
«شیخ صدوق»؛ یکی از عالمان بزرگ شیعه و نویسنده یکی از کتاب‌های چهارگانه شیعه (کتب اربعه) یعنی «من لا یحضره الفقیه» است که در بین علمای شیعه جایگاهی بس رفیع دارد.[1] او فرزند یکی از عالمان بزرگ شیعه یعنی «علی بن الحسین ابن بابویه» است. در زندگی‌نامه شیخ صدوق گزارش شده است که ایشان را خداوند به برکت دعای امام عصر(عج) به پدرشان عطا کرده است.[2]
به طور کلی؛ یکی از راه‌های شناخت راویان و اصحاب ائمه و صاحبان کتاب، رجوع به آراء بزرگان و دانشمندان علم رجال است. این دانشمندان معمولاً درباره اغلب کسانی که در سلسله روایات واقع شده‌اند یا دارای کتاب‌های حدیثی هستند اظهار نظر کرده‌اند. آنان در اظهار نظرشان بیشتر به جنبه وثاقت و عدم وثاقت راویان توجه نموده‌اند. البته برای برخی از اصحاب فقط به ذکر نام و برخی از کتاب‌های آنان اکتفا کرده‌اند؛ مانند کاری که نجاشی از بزرگ‌ترین علمای رجال درباره احمد بن محمد بن عیسی اشعری -از بزرگان قم- انجام داده و نام ایشان را اگر چه به بزرگی آورده، اما توثیق صریحی درباره ایشان انجام نداده،[3] ولی در نزد اهل فنّ بسیار واضح است که احمد بن محمد بن عیسی از بزرگان اصحاب ائمه(ع) است. بنابراین، توثیق صریح با الفاظ «ثقه، موثّق و...» تنها وجه توثیق نیست، بلکه عبارات علمای رجال درباره اصحاب نشان دهنده عظمت آنان است به‌گونه‌ای که شاید در نظر ایشان فراتر از توثیق هستند و اصولاً احتیاجی به توثیق آنان نیست.
درباره شیخ صدوق نیز چنین عباراتی در کتاب‌های رجالی آمده است که نشان از بزرگی و جلالت شأن ایشان دارد که او را فراتر از توثیق قرار داده است.
نجاشی درباره شیخ صدوق می‌گوید: «محمد بن علی بن حسین، ابو جعفر قمی، ساکن ری شیخ ما! و فقیه ما و بزرگ طائفه شیعه در خراسان[4] است. او در سال 355 وارد بغداد شد و در حالی که جوان بود اما بزرگان و مشایخ طائفه شیعه از وی حدیث استماع کردند! او کتاب‌های فراوانی دارد از جمله...».[5]
این عبارات بلند نجاشی که برای کمتر کسی از اصحاب آمده است نشان از بزرگی شیخ صدوق در بین شیعیان و علماء شیعه دارد که فراتر از توثیق است.
شیخ طوسی هم در کتاب رجال خود شیخ صدوق را چنین مدح می‌کند: «محمد بن علی بن حسین قمی، ابو جعفر، جلیل القدر، بصیر به فقه و اخبار و رجال. او دارای مصنفات بسیار زیادی است».[6] ایشان در کتاب دیگر خود بعد از آن‌که همین تعاریف بلند را از شیخ صدوق دارد اضافه می‌کند: «در بین قمی‌ها کسی به زیادی حفظ در احادیث و کثرت علم  مانند او دیده نشده است! او حدود 300 تألیف دارد».[7]
بنابراین، آنچه درباره شیخ صدوق(ره) وارد شده بسیار فراتر از توثیق است.
 

[2]. بحر العلوم، سید مهدی، فوائد الرجالیه، ج 3، ص 298، تهران، مکتبه الصادق، 1405ق.
[3]. نجاشی، احمد بن علی، رجال نجاشی، ص 82، قم، دفتر نشر اسلامی، 1407ق.
[4]. خراسان آن زمان، شامل خراسان فعلی و شهرهایی از افغانستان و آسیای میانه و تا شهر ری و تهران امروزی ادامه داشته است. 
[5]. رجال نجاشی، ص 389.
[6]. طوسی، محمد بن حسن، رجال طوسی، ص 439، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1427ق.
[7]. طوسی، محمد بن حسن، الفهرست ، ص 157، نجف اشرف، المکتبة الرضویة، چاپ اول، بی‌تا.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • یک پزشک چگونه می‌تواند در ترویج معارف اسلامی خدمت کند؟
    788 بیشتر بدانید 1395/04/26
    هر فردی در هر موقعیت و منصبی که باشد می‌تواند برای نشر معارف دینی و پیشبرد اهدافش سهیم باشد. زمینه‌ها و موارد متعددی برای خدمت به اسلام از کانال رشته پزشکی متصور است که البته ممکن است برخی از آنها با دیگر رشته‌ها و مشاغل، مشترک باشد: 1. ...
  • «بنای عقلاء» چه جایگاهی در فقه دارد؟
    1755 مبانی فقهی و اصولی 1394/05/31
    یکی از ادله‌ای که اندیشمندان فقه و اصول در استنباط احکام و اثبات قواعد از آن بهره می‌گیرند، «بنای عقلاء» است. تعریف بنای عقلاء بناى عقلاء عبارت است از روش عموم مردم در گفت‌وگو و معاملات و روابط اجتماعى آنان. به گرایش عمومى و عرف عام «بناى عقلاء» ...
  • بهترین راه خواستگاری پسر از دختر چیست؟
    7996 گوناگون 1389/05/30
    راه مناسب خواستگاری این است که شما با صراحت ابتدا خانواده خود را مطلع سازید تا رسماً از خانواده دختر خواستگاری نمایند. البته باید جرأت شنیدن جواب منفی را هم داشته باشید و این را هم بدانید در جامعه دخترهای مؤمن و خوب که متناسب با شما باشند فراوان ...
  • آیا آنچه مداحان هر ساله به مداحی خود اضافه می کنند، اشکالی ندارد؟
    4884 عزاداری و زیارت 1387/10/16
    قیام عاشورا و تاریخ کربلا دو صفحه دارد: صفحه ای سفید و نورانی که حماسه و افتخار است و صفحه ای تاریک و سیاه که در آن فقط جنایت‏ بی نظیر و یا کم نظیر دیده می شود. به همین جهت نباید حوادث و مصیبت های نهضت کربلا ...
  • تاریخ عقد و ازدواج حضرت علی(ع) و فاطمه زهرا(س) و همچنین سن ایشان در هنگام ازدواج چقدر بوده است؟
    105977 تاريخ بزرگان 1391/01/30
    در سن شریف حضرت علی و فاطمه (ع) هنگام ازدواج و همچنین تاریخ عقد و رفتن حضرت فاطمه (ع) به خانه امام علی (ع) اختلاف نظر بسیاری، در میان شیعیان و اهل سنت وجود دارد. این اختلاف از اختلاف در تاریخ ولادت فاطمه (ع) نشأت گرفته است. ...
  • آیا برخی از علماى گذشته نماز جمعه را حرام می‌دانستند؟!
    1534 نماز جمعه 1395/02/19
    بی‌گمان در زمان حضور امام معصوم(ع) [و دیگر شرایط اجتماعی از جمله عدم وجود تقیه] یا وجود نائب خاص امام، نماز جمعه واجب است،[1] اما درباره حکم نماز جمعه در زمان غیبت، اختلاف نظر وجود دارد که در ذیل ذکر می‌شود: 1. اگرچه شیخ ...
  • چگونه می توان حسادت را درمان کرد ؟
    61774 حجاب های نورانی 1386/03/02
    حسد روحیه ی خواری و خود کم بینی است که به دنبال آن فرد آرزو می کند که نعمتی را که فرد دیگر دارد، نداشته باشد. برای درمان این روحیه راهکارها زیر پیشنهاد می شود:1. تفکر در مورد ضررهایی که حسد بر روح و روان، دین و ...
  • تله کینزی، از نظر اسلام چه حکمی دارد؟
    6053 علوم غریبه 1394/01/09
    این‌ قبیل امور، به خودی خود جایز است، مگر اینکه همراه با کار خلاف شرعی – مانند سحر و جادو - بوده و یا موجب ضرری قابل توجه، نسبت به خود فرد یا دیگران باشد. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:
  • آیا اگر پشت سر کسی که نماز نمی خواند حرفی زده شود، غیبت محسوب می شود؟
    14829 بیشتر بدانیم 1387/08/21
    شیخ انصاری (ره) در تعریف غیبت می گوید: از مجموع اخبار و کلمات فقها در تعریف غیبت به دست می آید که غیبت عبارت است از: سخن گفتن پشت سر مردم، به کلامی که غیبت شونده از کلام بدش می آید.[1]غیبت از گناهان ...
  • تفاوت مفهومی و معنای لغوی عقلانی و عقلایی در چیست؟
    7970 کلیات 1393/02/09
    «اصل یا دلیل عقلانی» با «دلیل یا اصل عقلایی» تفاوت‌هایی دارد، هر چند ممکن است گاهی با مسامحه به جای یکدیگر به کار روند. به نظر می‌رسد منشأ اصلی تفاوت عقل و عقلا همان چیزی است که حکیمان گفته‌اند که انسان از دو نیروی عقل نظری و عقل ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    792963 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    490468 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    355137 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    348576 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    341217 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    285420 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    281796 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    279136 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    275649 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    235507 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6521  نفر