بازدید
5628
آخرین بروزرسانی: 1396/10/10
 
کد سایت fa83436 کد بایگانی 101347 نمایه سنگینی مداومت بر برخی اذکار
طبقه بندی موضوعی حدیث|دستور العمل ها
خلاصه پرسش
آیا مداومت بر زیارت عاشورا و یا برخی اذکار، نوعی سنگینی به وجود آورده و عوارض منفی به دنبال دارد؟
پرسش
آیا صحیح است که مداومت بر یک سری اذکار یا زیارت عاشورا سنگین است؟
پاسخ اجمالی
یکی از دستوراتی که قرآن کریم برای هدایت و رستگاری انسان‌ها بیان کرده، دوام عبادت و همیشه به یاد خدا بودن است: «وَ اذْکُرُوا اللهَ کَثِیراً لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».[1]
در همین راستا، مداومت بر عباداتی که در قرآن به آنها سفارش شده و یا از معصومان به ارث رسیده، دارای آثار زیادی است. البته برای دست‌یابی به برکات بیشتر و سنگین نبودن ذکر برای شخص گوینده، باید به نکاتی توجه کرد:
1. خودداری از افراط و تفریط:
ممکن است انسان در انجام برخی عبادات به افراط و تفریط و انحراف کشیده شود و از ادامه راه بازایستد. امام زین العابدین(ع) در این زمینه می‌فرماید: «إنی لأحب أن أقدم على ربی و عملی مستوی‏‏»؛ «عمل مستوی و مستوفی» را اینگونه تفسیر کرده‌اند:
«لا یزید و لا ینقص‏ على‏ حسب‏ الأزمنة بإفراط و تفریط»؛[2] یعنی در طول زمان با افراط و تفریط کم و زیاد نشود.
همچنین امام باقر(ع) در این زمینه می‌فرماید: خداوند عملی را دوست دارد که مداوم باشد، گرچه از لحاظ مقدار، اندک به شمار آید. [3]
به عبارتی، برخی عبادتها اگر بیش از اندازه انجام شود، ظرفیت فرد پایان یافته، آنها را سنگین ارزیابی کرده و بدین ترتیب دوام عمل تهدید می‌شود.
2. مداومت بر انجام عمل:
یکی از احتمالاتی که در تبیین «عمل مستوفی» در روایت قبل داده شده، این است که  عباداتی مانند ذکر در طول ایام سال مساوی باشد و یا لااقل کمتر از روز قبل صورت نگیرد.[4] لذا در روایات سفارش شده است که مداومت در عبادت داشته باشید. امام صادق(ع) می‌فرماید: «مبادا که عملى بر خود واجب کنى و با وجود این در طول دوازده ماه یکبار آن‌را انجام ندهى».[5]
به عنوان نمونه، اگر انجام برخی مستحبات، قطع و رها شود، اثر مطلوب را نخواهد داشت. پیامبر اکرم(ص) در این زمینه می‌فرماید: «چه زشت و ناگوار است فقر و تهیدستى پس از دوران ثروت و مالدارى، و چه زشت و بد است خطا و گناه پس از سپرى شدن ایام مسکنت و بی‌چیزى‏، و زشت‌تر از این کسى است که مشغول عبادت بوده و سپس آن روش را کنار گذارد و عبادت را رها کند».[6]
3. دل نبستن به دنیا:
لذت بردن از ذکر و عبادت و عدم سنگینی آن در روح انسان، زمانی مهیا می‌شود که قلب انسان از شهوات دنیا و تعلق به علائق آن خالی باشد.[7] از این‌رو، اگر انسان دل خود را از این امور خالی نکرد، گفتن ذکر در روح و روان او ایجاد سنگینی خواهد کرد.
4. داشتن حضور قلب:
شرط بسیار مهمّ تأثیر اذکار و ادعیه این است که صرف لقلقه زبان نه تنها سودى ندارد؛ بلکه مبادا موجب قساوت و سنگینی قلب می‌شود. خواجه نصیر الدین طوسى در شرح فصل هشتم نمط نهم «اشارات» ابن سینا می‌گوید: «فایده همراه بودن ذکر با تفکر این است که عبادت بدن را به طور کل در اختیار نفس قرار می‌دهد. اگر نفس متوجه به سمت خدا باشد، انسان تماماً به سوی حق می‌رود؛ اما اگر عبادت از روی اخلاص نباشد، عبادت موجب شقاوت و سنگینی قلب می‌شود».[8]
به هر حال دوام در عبادت اگر به افراط و تفریط نیانجامد، مطلوب و شایسته است. البته دسته‌ای از بزرگان و عرفا، با توجه به تجربیات خود، برخی دعاها و اذکار را سنگین‌تر از دیگر عبادات دانسته و توصیه می‌کنند که تا آن اندازه بجا آورده شوند که عوارض منفی در پی نداشته باشند که پرداختن به مصادیق آن از وظایف این پایگاه نیست.
 

[1]. انفال، 45.
[2]. فیض کاشانى، محمدمحسن‏، الوافی‏، ج ‏4، ص 358، اصفهان، کتابخانه امام أمیر المؤمنین على(ع)‏، چاپ اول، 1406ق‏.
[3]. کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج ‏2، ص 82، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق‏.
[4]. مجلسى، محمدباقر‏، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول‏، محقق، رسولى محلاتى، هاشم‏، ج ‏8، ص 82، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق‏.
[5]. کافی، ج ‏2، ص 83.
[6]. همان، ص 84.
[7]. مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الکافی(الأصول و الروضة)، محقق، شعرانى، ابوالحسن‏، ج ‏8، ص 249، تهران، المکتبة الإسلامیة، چاپ اول، 1382ق‏.
[8]. طوسى، خواجة نصیر الدین، شرح الاشارات و التنبیهات مع المحاکمات‏، ج ‏3، ص 382، قم، البلاغة، چاپ اول، 1375ش‏.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    882086 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    544313 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    422731 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    408726 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    385684 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    367795 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    331517 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    312807 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    310378 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    308470 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...