جستجوی پیشرفته
بازدید
12854
آخرین بروزرسانی: 1396/10/10
خلاصه پرسش
آیا مداومت بر زیارت عاشورا و یا برخی اذکار، نوعی سنگینی به وجود آورده و عوارض منفی به دنبال دارد؟
پرسش
آیا صحیح است که مداومت بر یک سری اذکار یا زیارت عاشورا سنگین است؟
پاسخ اجمالی
یکی از دستوراتی که قرآن کریم برای هدایت و رستگاری انسان‌ها بیان کرده، دوام عبادت و همیشه به یاد خدا بودن است: «وَ اذْکُرُوا اللهَ کَثِیراً لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ».[1]
در همین راستا، مداومت بر عباداتی که در قرآن به آنها سفارش شده و یا از معصومان به ارث رسیده، دارای آثار زیادی است. البته برای دست‌یابی به برکات بیشتر و سنگین نبودن ذکر برای شخص گوینده، باید به نکاتی توجه کرد:
1. خودداری از افراط و تفریط:
ممکن است انسان در انجام برخی عبادات به افراط و تفریط و انحراف کشیده شود و از ادامه راه بازایستد. امام زین العابدین(ع) در این زمینه می‌فرماید: «إنی لأحب أن أقدم على ربی و عملی مستوی‏‏»؛ «عمل مستوی و مستوفی» را اینگونه تفسیر کرده‌اند:
«لا یزید و لا ینقص‏ على‏ حسب‏ الأزمنة بإفراط و تفریط»؛[2] یعنی در طول زمان با افراط و تفریط کم و زیاد نشود.
همچنین امام باقر(ع) در این زمینه می‌فرماید: خداوند عملی را دوست دارد که مداوم باشد، گرچه از لحاظ مقدار، اندک به شمار آید. [3]
به عبارتی، برخی عبادتها اگر بیش از اندازه انجام شود، ظرفیت فرد پایان یافته، آنها را سنگین ارزیابی کرده و بدین ترتیب دوام عمل تهدید می‌شود.
2. مداومت بر انجام عمل:
یکی از احتمالاتی که در تبیین «عمل مستوفی» در روایت قبل داده شده، این است که  عباداتی مانند ذکر در طول ایام سال مساوی باشد و یا لااقل کمتر از روز قبل صورت نگیرد.[4] لذا در روایات سفارش شده است که مداومت در عبادت داشته باشید. امام صادق(ع) می‌فرماید: «مبادا که عملى بر خود واجب کنى و با وجود این در طول دوازده ماه یکبار آن‌را انجام ندهى».[5]
به عنوان نمونه، اگر انجام برخی مستحبات، قطع و رها شود، اثر مطلوب را نخواهد داشت. پیامبر اکرم(ص) در این زمینه می‌فرماید: «چه زشت و ناگوار است فقر و تهیدستى پس از دوران ثروت و مالدارى، و چه زشت و بد است خطا و گناه پس از سپرى شدن ایام مسکنت و بی‌چیزى‏، و زشت‌تر از این کسى است که مشغول عبادت بوده و سپس آن روش را کنار گذارد و عبادت را رها کند».[6]
3. دل نبستن به دنیا:
لذت بردن از ذکر و عبادت و عدم سنگینی آن در روح انسان، زمانی مهیا می‌شود که قلب انسان از شهوات دنیا و تعلق به علائق آن خالی باشد.[7] از این‌رو، اگر انسان دل خود را از این امور خالی نکرد، گفتن ذکر در روح و روان او ایجاد سنگینی خواهد کرد.
4. داشتن حضور قلب:
شرط بسیار مهمّ تأثیر اذکار و ادعیه این است که صرف لقلقه زبان نه تنها سودى ندارد؛ بلکه مبادا موجب قساوت و سنگینی قلب می‌شود. خواجه نصیر الدین طوسى در شرح فصل هشتم نمط نهم «اشارات» ابن سینا می‌گوید: «فایده همراه بودن ذکر با تفکر این است که عبادت بدن را به طور کل در اختیار نفس قرار می‌دهد. اگر نفس متوجه به سمت خدا باشد، انسان تماماً به سوی حق می‌رود؛ اما اگر عبادت از روی اخلاص نباشد، عبادت موجب شقاوت و سنگینی قلب می‌شود».[8]
به هر حال دوام در عبادت اگر به افراط و تفریط نیانجامد، مطلوب و شایسته است. البته دسته‌ای از بزرگان و عرفا، با توجه به تجربیات خود، برخی دعاها و اذکار را سنگین‌تر از دیگر عبادات دانسته و توصیه می‌کنند که تا آن اندازه بجا آورده شوند که عوارض منفی در پی نداشته باشند که پرداختن به مصادیق آن از وظایف این پایگاه نیست.
 

[1]. انفال، 45.
[2]. فیض کاشانى، محمدمحسن‏، الوافی‏، ج ‏4، ص 358، اصفهان، کتابخانه امام أمیر المؤمنین على(ع)‏، چاپ اول، 1406ق‏.
[3]. کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج ‏2، ص 82، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق‏.
[4]. مجلسى، محمدباقر‏، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول‏، محقق، رسولى محلاتى، هاشم‏، ج ‏8، ص 82، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق‏.
[5]. کافی، ج ‏2، ص 83.
[6]. همان، ص 84.
[7]. مازندرانى، محمد صالح بن احمد، شرح الکافی(الأصول و الروضة)، محقق، شعرانى، ابوالحسن‏، ج ‏8، ص 249، تهران، المکتبة الإسلامیة، چاپ اول، 1382ق‏.
[8]. طوسى، خواجة نصیر الدین، شرح الاشارات و التنبیهات مع المحاکمات‏، ج ‏3، ص 382، قم، البلاغة، چاپ اول، 1375ش‏.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922911 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    611569 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    545657 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450580 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434735 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385995 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383541 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372503 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337557 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325301 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...