جستجوی پیشرفته
بازدید
717
تاریخ بروزرسانی 1397/06/14
 
کد سایت fa84363 کد بایگانی 102018 نمایه امام علی(ع) و دروغ مصلحت آمیز نگفتن در شورای شش نفره
طبقه بندی موضوعی امام علی ع|رفتار امام علی ع
خلاصه پرسش
امام علی(ع) در شورای شش نفره با یک دروغ مصلحت آمیز می‌توانست حکومت را به دست بگیرد؟ چرا با مجاز بودن چنین دروغی، این کار را نکرد؟
پرسش
دروغ مصلحتی جایز و به تصریح فقها در مواردی؛ مانند حفظ کیان اسلامی یا حفظ نفس محترمه، واجب است. پس چرا امیر المؤمنین(ع) در شورای شش نفره به دروغ نگفتند که بر اساس سیره دو خلیفه پیشین عمل می‌کنند تا ابو موسی اشعری با او بیعت کرده و خلافت را در دست گیرند و سپس آن‌گونه که می‌خواهند عمل کنند؟ اگر حفظ مقام ولایت بالاتر از جان انسان است و به همین دلیل در صورتی که در خطر بیافتد باید جان را فدا نمود، پس چرا با دروغی مصلحتی آن‌را از واگذاری به خلیفه سوم حفظ ننمودند؟
پاسخ اجمالی
دروغ مصلحت‌آمیز هما‌ن‌گونه که از نامش پیدا است، در صورتی جایز است که بتوان به واسطه آن از مفسده بزرگ‌تری جلوگیری و ممانعت کرد؛ بنابراین، علاوه بر شناخت مصلحت و مفسده و اهم و مهم، اطلاع کامل از شرایط و موقعیت زمانی و مکانی لازم است؛ یعنی باید به این درجه از درک و شناخت رسید که چنین دروغی می‌تواند جلوی مفسده بزرگ‌تری را بگیرد. روشن است که اوضاع و احوال و شرایط شورای شش نفره به‌گونه‌ای بود که اظهار دروغین تعهدی که امام علی(ع) نمی‌خواست خود را ملتزم به آن بداند، نه تنها نفعی برای حضرتشان نداشت بلکه کاملاً به ضرر ایشان تمام ‌می‌شد؛ زیرا اگر به تعهدش عمل می‌کرد که با عقیده‌اش همخوان نبود و اگر عمل نمی‌کرد، از سوی خواص – و در مرحله بعد، عوام – مورد توبیخ و نکوهش قرار می‌گرفت.
توضیح این مطلب با در نظر داشتن چند نکته روشن می‌شود:
1. به گواهی تاریخ، ورود امام علی(ع) به عرصه سیاست و پذیرش حکومت به مفهوم ریاست‌طلبی و سلطه‌جویی نبود، حکومت و سیاست‌مداری از نظر امام علی(ع) فرصتی است برای برقراری عدالت اجتماعی. همان عدالتی که قرآن از آن به قسط تعبیر کرده و آن‌را یکی از عمده‌ترین اهداف بعثت تمام پیامبران برشمرده است. از نظر امام علی(ع) حکومت آن زمان دارای ارزش است که شخص حاکم و زمام‌دار به کمک این ابزار سیاسی بتواند، احقاق حقّی کرده و یا از باطلی جلوگیری نماید و کرامت انسانی را که در طول قرون و اعصار به وسیله قدرت‌مندان و ظالمان از بین رفته، به جوامع انسانی بازگرداند.[1]
2. کیفیت ابتدا و آغاز هر کاری نقش و تأثیر اساسی در ادامه آن دارد؛ زیرا پایه و ریشه برای کارهای بعدی است؛ بویژه این‌که دروغ گفتن و دغل‌کاری امری است که منفور خدا و خلق می‌باشد.[2]
بنابراین، اگر امام علی(ع) پایه حکومت خود را بر دروغ - گرچه مصلحت‌آمیز - بنا می‌گذاشت چگونه می‌توانست با فساد و ظلم مبارزه کند. به‌خصوص این‌که جامعه در آن زمان دچار انواع انحرافات شده بود که عاملان اصلی آن نیز خواص بودند؛ یعنی کسانی که نه تنها مدعی دین و تقوا بودند، بلکه خود را متولیان دین و فرهنگ جامعه می‌خواندند و برای هر نوع فساد، توجیه و تفسیر دینی می‌تراشیدند و یا دروغی را می‌تراشیدند؛ در چنین اوضاع و احوال، وظیفه اصلی مصلحان واقعی ریشه کن نمودن ظلم و فساد است؛ حال آیا این پذیرفتنی که در چنین شرایط با استمداد و کمک گرفتن دروغ بتوان ریشه ظلم و فساد را خشکاند و از بین برد. آری! دروغ مصلحت‌آمیز مجاز است، اگر مصلحت برتری پیامد آن باشد.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    874300 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    537276 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    417699 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    403543 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    365102 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    326675 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    308832 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    305462 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    302078 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    297193 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

3647  نفر