بازدید
1308
آخرین بروزرسانی: 1398/05/01
خلاصه پرسش
آیا بر اساس توصیه امام علی(ع) نباید به هیچ فرد غیر شیعی حتی لبخندی بزنیم و در غیر این صورت، عبادات چهل سال ما مورد قبول واقع نخواهد شد؟!
پرسش
در مورد سند و دلالت حدیث امام علی(ع) که فرمود: «کسی که به چهـره دشـمنان ما؛ نظـیر نواصـب، معـتزله، خوارج، قَدَریه و مخالفان مذهب امامیه لبخند بزند، خداونـد عبادت چهل سال او را، قبول قرار نمیکند»، توضیح دهید؟
پاسخ اجمالی
در برخی از منابع حدیثی شیعه روایتی در این زمینه نقل شده است:
عن الأصبغ بن نباتة رضى اللّه عنه، قال: سمعت مولای أمیر المؤمنین یقول: من ضحک فی وجه عدوّ لنا من النواصب و المعتزلة و الخارجیّة و القدریّة و مخالفی مذهب الإمامیّة و من یتولّاهم لا یقبل اللّه عزّ و جلّ طاعته أربعین سنة. [1]
اصبغ بن نباته نقل میکند؛ از مولایم امام علی(ع) شنیدم که فرمود: «هرکس به چهـره دشـمنان ما؛ نظـیر نواصـب، معـتزله، خوارج، قَدَریه و هرکس که مخالف مذهب امامیه است، لبخندی بزند، خداونـد حاصل چهل سال عـبادت او را قبول نمیکند».
در ارتباط با تحلیل و بررسی این روایت، ابتدا باید به دو نکته اشاره کرد:
1. بر اساس آموزههای دینی که در قرآن نیز بدان تصریح شده است، باید با آنانی که همکیش ما نیستند، برخورد مناسبی داشته باشیم، البته تا زمانی که آنان برخورد نامناسبی نداشته باشند. [2] بحث و گفتوگو با آنان نیز باید با بهترین روش باشد. [3]
2. از سوی دیگر توصیه شده تا در مقابل افرادی که در حال انجام منکر هستند - حتی اگر همکیش ما باشند - رو درهم کشیده و به آنان لبخند نزنیم.[4]
اکنون به روایت برمیگردیم:
از میان منبع کهن، این روایت را تنها در «کتاب عتیق» و یا «المناقب(للعلوی)» یافتیم که در اصل پذیرش اینگونه گزارشها، وجود آن در چنین منابعی کافی است.
اما در بررسی محتوا باید گفت که با توجه به دو نکته اشاره شده در ابتدای پاسخ، نمیتوان این توصیه را توصیهای فراگیر و در همه شرایط دانسته و باید آنرا به مواردی منحصر کرد که افراد یاد شده در روایت در حال انجام منکری بوده و یا آنکه به صورت نمادی ضد شیعه درآمده و لبخند به روی آنان به نوعی تأیید دیدگاههایشان به شمار آید.
از سوی دیگر برخی به محتوای این روایت اشکال کردهاند که افرادی چون معتزله بعد از امام علی(ع) ظهور کردند و چگونه میشود که امام به همنشیننشدن با آنان توصیه میکند؟!
که پاسخهایی برای این انتقاد نیز ارائه شده است، از جمله:
1. آنکه ظهور برخی افراد این فرقه مانند «واصل بن عطاء» در اواخر عمر امام علی(ع) بود.[5]
2. اینکه مراد از معتزله آن افرادی نیستند که به این مذهب شهرت یافتهاند، بلکه مراد کسانی هستند که مانند «سعد بن وقاص»، «عبدالله بن عمر»، «زید بن ثابت» و ... از بیعت با امام علی(ع) سرباز زده و با معاویه نیز بیعت نکردند و در کنج اعتزال آرمیدند و میدانیم که این افراد در زمان امام علی(ع) بودند.[6]
3. علاوه بر اینکه احتمال دارد اخبار آنحضرت(ع) از باب معجزه بوده باشد.[7]
به هرحال با فرض پذیرش این روایت و با توجه به روایات دیگری که در این زمینه وجود دارد، هدف از آن، نکوهش افرادی است که با دشمنان اهلبیت(ع) طرح دوستی ریخته و از همنشینی با آنان رضایت داشته باشند.[8]
 
 

[1]. علوی، محمد بن علی بن الحسین، المناقب (الکتاب العتیق)، محقق، مصحح، موسوی بروجردی، حسین، ص 83، قم، دلیل ما، چاپ اول، 1428ق.
[2]. ممتحنه،-9.
[3]. نحل، 125؛ عنکبوت، 46.
[5]. افندى، عبدالله بن عیسى‏بیگ‏، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، محقق، حسینى اشکورى، احمد، ج 4، ص 375، بیروت، ناشر، مؤسسة التاریخ العربی‏، چاپ اول، 1431ه.
[6]. محدث نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 12، ص 322 – 323، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1408ق؛ «گروه های معتزلی»، 8739؛ «شکل گیری معتزله»، 8740؛ «اصول اعتقادات معتزله»، 8864.
[7]. ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، ج ‏4، ص 375.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    902553 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    566276 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    492948 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    425745 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    405620 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374157 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    360462 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    345336 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    325610 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    315906 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...