جستجوی پیشرفته
بازدید
14875
آخرین بروزرسانی: 1394/09/07
خلاصه پرسش
معنای «اخلاق فلسفی» چیست؟
پرسش
مراد از «اخلاق فلسفی» چیست؟
پاسخ اجمالی
در اخلاق اسلامی رویکردها و مشرب‌های متفاوتی وجود دارد که دستگاه‌ها و نظام‌های اخلاقی گوناگونی را پدید آورده است. یکی از این رویکردها و مشرب‌ها، «اخلاق فلسفی(عقلی)» می‌باشد.
اخلاق فلسفی را گونه‌ای از نظام‌های اخلاقی دانسته‌اند که مبادی، هدف، گفتارها و روش‌هایش را از نوعی فلسفه دریافت می‌کند. ماده این‌گونه اخلاق، یک نظام ارزشی و هنجاری(مثلاً دینی)، و صورت آن، مقولات و گفتارهای فلسفی است. مفهوم محوری این مشرب اخلاقی، سعادت از دیدگاه فلاسفه است.
اخلاق فلسفی مانند خود فلسفه می‌تواند در سه چهره جلوه‌گر شود:
1. مشرب اخلاق فلسفی مشائی، 2. مشرب اخلاق فلسفی اشراقی، 3. مشرب اخلاق فلسفی صدرائی.
ولی اخلاق فلسفی رایج در حوزه فلسفه اسلامی، اخلاق فلسفی ارسطوئی بوده و پیروان فراوان‌تر و نیرومندتری در جهان اسلام داشته است. البته نظام اخلاقی ارسطوئی دیباچه‌ای بر سیاست است و اخلاق فلسفی در جهان اسلام در غایت و هدف؛ یعنی سعادت با سیاست مرتبط است. با اوج‌گیری بحث‌های کلامی، اخلاق به ‌سوی صبغه و سیستم عقلی و نظری گام برداشت.[1]
 

[1]. برای آگاهی بیشتر، ر. ک: روحانی نژاد، حسین، نگرشی به مراحل تطور علم اخلاق اسلامی، مجله: کتاب نقد، بهار 1383، شماره 30؛ همچنین به این کتاب مراجعه شود: طوسی، سید خلیل الرحمان، درآمدی بر اخلاق فلسفی در حکمت متعالیه، قم، پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
<< مرا بکشید
لطفا مقدار کد امنیتی را صحیح وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • با توجه به اینکه در برخی آیات قرآن، خلقت حضرت آدم(ع) از گل سیاه و متغیر دانسته شده آیا ایشان سیاه پوست بوده اند؟
    18338 تفسیر 1385/09/04
    کلام قرآن در مورد خلقت انسان دارای تعبیرات گوناگونی است که نشان می دهد آفرینش انسان دارای مراحل متعددی بوده است که بدین قرار است[1]: 1. خلقت از خاک: «ای مردم! اگر از روز رستاخیز در تردید هستید ما شما را از خاک... آفریدیم»[2] 2. خاک با آب آمیخته ...
  • «عالم مثال» چه نسبتی با «ریاضیات» دارد؟ آیا می‌توان گفت که «ریاضیات» زبان توصیف «عالم مثال» است؟
    1362 عالم مثال 1395/10/18
    «عالم مثال» عالمی است که در «سلسله نزول» ما بین «عالم طبیعت» و «عالم عقل» می‌باشد؛ چنان‌که در «سلسله صعود» نیز حد فاصل میان «دنیا» و «آخرت» است. از دیدگاه فلسفی، «عالم مثال» عالمی است که در آن مادّه‌ای وجود ندارد، ولی برخی از خصوصیات ماده، از جمله ...
  • جنگ بدر در چه تاریخی اتفاق افتاد؟
    11322 تاریخ 1393/05/15
    «بدر» روستای کوچکی میان مکه و مدینه بود که چند غزوه از غزوات پیامبر(ص) را به نام آن روستا خوانده‌‌اند و مهم‌‌ترین آنها جنگ بدر کبرا است. این جنگ در هفده ماه رمضان سال دوم هجری بین مسلمانان و مشرکان مکه در سرزمین بدر رخ داد: « عَن‏ ...
  • حضرت ادریس(ع) به چه زبانی صحبت می‌کردند و چند زبان بلد بودند؟
    6386 تاریخ 1392/12/14
    بر طبق روایاتی که در منابع شیعه و اهل سنت نقل شده؛ زبان اصلی حضرت ادریس(ع)، سُریانی بود. چنان‌چه پیامبر اکرم(ص) به ابوذر فرمود: «اى ابوذر! چهار تن از پیغمبران سریانى بودند: آدم، شیث، نوح و اخنوخ (خنوخ)»[1] که مقصود از اخنوخ، حضرت ادریسِ ...
  • رابطه دین و فرهنگ چیست؟
    31071 چیستی دین 1387/01/18
    "دین" در لغت به معناى انقیاد، پیروى ، تسلیم ، جزا است و اصطلاحاً به "مجموعه عقاید، اخلاق و قوانین" اطلاق مى‏گردد که براى "اداره امور جامعه و پرورش انسان‏ها" است. دین گاهى حق یا باطل گاهى آمیزه‏اى از حق و باطل است. "فرهنگ"، واژه فارسى و ...
  • فرق میان «تعارض» و «تزاحم» چیست؟
    29418 مبانی فقهی و اصولی 1391/03/18
    الف. تعارض: یعنی این که مضمون (مدلول) دو یا چند دلیل لفظى –مانند دو روایت- با یکدیگر تنافی داشته باشند؛ به این معنا که مضمون هریک نفى مدلول و مضمون دیگرى نماید، به‌ گونه ‌اى که عرف، در نگاه اولیه جمع میان آن دو را امکان‌ ...
  • الفاظ عقد موقت چیست؟ شرایط و احکام آن به چه شکل است؟
    60694 Laws and Jurisprudence 1386/10/25
    برای اجرای عقد موقت (متعه) چند چیز شرط است: 1. خواندن صیغه عقد؛ بدین معنا که در عقد موقت تنها راضی بودن زن و مرد کافی نیست، بلکه باید به همراه انشای الفاظ خاص باشد. 2.بنابر احتیاط واجب،صیغه عقد باید به عربی صحیح خوانده شود. اگر خود مرد و زن نتوانند صیغه ...
  • در اندیشه سیاسى اسلام، مرز دولت اسلامى تا کجا است؟
    5890 حکومت دینی در نظام بین الملل 1386/11/23
    امروز، در جغرافیاى سیاسى معاصر، جهان به کشورهاى مختلفى تقسیم می‌شود که مرزهاى قراردادى و پذیرفته شده از سوى دولت‌ها، آنها را از هم جدا می‌کند و در هر کشور، حکومتى برپاست. کسانى که در یک کشور زندگى می‌کنند، بر اساس موازین خاصّى «شهروند»(Citizen) آن کشور محسوب و ...
  • تقسیم بندی بدیهیات از دیدگاه خواجه نصیر چگونه است؟
    6866 صناعات خمس 1392/11/17
    خواجه نصیر طوسی از اندیشمندان کم نظیر و از نوابغ علمی جهان شمرده می‌شود. وی در علوم مختلف دارای آثار با ارزش علمی است. از جمله‌ی علومی که وی در آن سرآمد است، علم منطق است. خواجه طوس در این زمینه آثار علمی مفیدی دارد؛ از جمله شرح ...
  • چگونه تحصیل دروس حوزوی در حوزه های علمیه برای افرادی که سن شان بالا رفته است ممکن است؟
    19880 Laws and Jurisprudence 1386/02/02
    در هیچ سنی و هیچ زمانی تعلیم و تعلم دیر نیست، بقول معروف ماهی را هر وقت از آب بگیرید تازه است، پیامبر عظیم شأن در این رابطه میفرماید:«تحصیل علم بر هر مسلمانی واجب است آگاه باشید که خداوند دانش پژوهان را دوست دارد. »[1] و ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    911173 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    579210 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    515124 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    441410 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    416280 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    377413 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    369211 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    356283 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    331731 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    320078 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...