جستجوی پیشرفته
بازدید
11217
آخرین بروزرسانی: 1399/05/26
خلاصه پرسش
آیا افرادی؛ مانند عبدالله بن عباس، عبد الله بن جعفر، و دیگران با همراهی نکردن امام حسین(ع) در سفر کربلا واقعاً از آن‌حضرت سرپیچی کردند؟
پرسش
آیا افرادی؛ مانند عبدالله بن عباس، عبد الله بن جعفر، جابر بن عبدالله انصاری و دیگران با همراهی نکردن امام حسین(ع) در سفر کربلا واقعاً از آن‌حضرت سرپیچی کردند؟ اگر سرپیچی کرده‌اند، علتش چه بودہ؟ و چرا آنان به کربلا نرفتند؟
پاسخ اجمالی

اگرچه کسانی که امام حسین(ع) را یاری کردند و همراه او در مبارزه با ظلم و ستم یزید به شهادت رسیدند، دارای مقام و جایگاه ویژه‌ای در پیش‌گاه خداوند هستند و هرگز کسی به آن مقام و جایگاه نمی‌رسد. اما در ارتباط با افرادی که پیرو آن امام بزرگوار بودند، اما به دلایلی توفیق شهادت در رکاب آن‌حضرت را نداشتند، نمی‌توان قضاوت یکسانی داشت؛ زیرا:

اولاً: امام حسین(ع) نه تنها آنان را تکلیف و اجبار به همراهی خود در این سفر ننمود، بلکه حتی بیعت خود را از برخی همسفرانی که تا کربلا نیز همراهشان بودند برداشتند.[1]

ثانیاً: با آن‌که شهادت امام حسین(ع) به دلیل روایت پیامبر(ص) و امام علی(ع)[2] نزد پیروانشان مسلّم بود، اما این‌که ایشان در ابتدای همین سفر و قبل از رسیدن به کوفه و به دست گرفتن حکومت به شهادت خواهند رسید، نه تنها موضوعی قطعی نبود، بلکه با توجه به بیعت هزاران تن از کوفیان به ظاهر دور از نظر به شمار می‌آمد.

ثالثاً: بیعت نکردن امام حسین با یزید ابتدا و شروع یک مبارزه بود، و برای تمام بزرگان هنوز مسجّل نشده بود که این حرکت منجر به کشته شدن امام و یارانش خواهد شد.

رابعاً: امام حسین(ع) زمانی که از مدینه خارج و وارد مکه شد، از سوی مردم کوفه، برای رهبری شیعیان آن منطقه دعوت شد؛ بدین منظور قبل از حرکت به آن دیار، مسلم بن عقیل را به عنوان نماینده خود به کوفه فرستاد؛ مردم کوفه با او بیعت کردند، و مسلم برای امام نامه فرستاد که مردم کوفه برای استقبال از شما آماده‌اند؛ این‌جا بود که عبد الله بن عباس[3] به امام پیشنهاد داد، اگر به هر صورت تصمیم به خروج از مکه را داری، به یمن برو که پدر بزرگوارت شیعیان زیادی آن‌جا دارد و از کوفه بپرهیز که مردمش بی‌وفا هستند.[4] به هر صورت، امام حسین(ع) تصمیم گرفت که عازم کوفه شود و پس از گذشتن از مناطق «تنعیم»،[5] و «وادی عتیق»[6] شتابان به حرکت خویش ادامه داد تا به «ذات عرق» رسید[7] و آن‏گاه در «حاجِر (یا حاجز)» از بَطن الرُّمّه فرود آمد و نامه‌اى را توسط «قیس» نزد مسلم فرستاد تا مردم کوفه را از آمدنش آگاه سازد و سپس حرکت نمود[8] تا به «ثعلبیه» رسید، و در آنجا از شهادت مسلم و هانى، اطلاع حاصل کرد[9] و به راه خود ادامه داد تا به منطقه «زُبالَه» رسید.[10] در آن سامان در جریان شهادت عبداللّه بن یقطر قرار گرفت و با یارانش سخن گفت و ماجراى شهادت مسلم و هانى و قیس و عبد اللّه را به اطلاع آنان رساند و به آنها اجازه برگشت داد.[11] مردم از هر سو، از پیرامون وى پراکنده شدند و جز خاندان او و یاران برگزیده‌اش کسى با او باقى نماند. سپس به حرکت خویش ادامه داد تا به پهن دشت «عقبه» رسید[12] و در «شراف» فرود آمد و شب را در آن‌جا به سر برد.[13] بامدادان وقتى حرکت کرد سپاهى از دور نمایان گشت، که در این‌جا لشکر ابن زیاد از ورود امام حسین(ع) به شهر ممانعت کرده، ایشان مسیر خود را کج کرده و از مسیر عذیب و قادسیه حرکت کرد، در این‌جا فرمانى از عبید اللّه مبنى بر سخت‌گیرى در مورد امام حسین به حرّ بن یزید ریاحی رسید و بدینسان، امام حسین(ع) دوم ماه محرم سال 61 به کربلا رسید و در آنجا سراپرده زد.[14] این‌جا بود که برای امام(ع) مسلّم شد که این سرزمین میعادگاه او و یارانش است.

امام حسین(ع) در مسیر راه مکه به کربلا بود که برخی از بزرگان ساکن اطراف را دعوت به همراهی کرد و فرمود یا به من بپیوندید و یا از کاروان من فاصله بگیرید و دور شوید؛ چون اگر در روز عاشورا صدای «هل من ناصر» مرا بشنوید و به کمک و یاری من نیایید، گناه‌کار خواهید بود. علاوه بر این حتی شب عاشورا آن‌حضرت به یاران و همراهان خود فرمود شما می‌توانید از این فرصت استفاده کنید، برگردید و به سراغ زندگی خود بروید؛ لذا اگر کسانی در آن زمان هم با امام خداحافظی می‌کردند و به سراغ زندگی خود می‌رفتند گناهی مرتکب نمی‌شدند. تنها از روز عاشورا اگر کسی صدای کمک خواهی و یاری امام را شنید و او را یاری نکرد گناه‌کار خواهد بود، و به طور طبیعی ابن عباس و عبد الله بن جعفر در این محدوده نبودند. تا صدای هل من ناصر امام را بشنوند.[15]


[1]. ر. ک: شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج 2، ص 91، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.

[2]. شیخ صدوق، الأمالی، ص 134، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، 1400ق. 

[3]. « زندگی‌نامه عبدالله بن عباس»، 73721؛ « ابن عباس از شاگردان امام علی(ع)»، 25676.

[4]. طبری، أبو جعفر محمد بن جریر، تاریخ الامم و الملوک(تاریخ طبری)، تحقیق، ابراهیم، محمد أبو الفضل، ج ‏5، ص 383، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق؛ مسعودی، ابو الحسن علی بن الحسین، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق، داغر، اسعد، ج ‏3، ص 54، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، 1409ق.

[5]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2.

[6]. سید بن طاوس، اللهوف فی قتلی الطفوف، ص 69، تهران، نشر جهان، چاپ اول، 1348ش.

[7]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 69؛ اللهوف فی قتلی الطفوف، ص 69.

[8]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 70؛ ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب(ع)، ج ‏4، ص 95، قم، علامه، قم، چاپ اول، 1379ق.

[9]. طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ‏1، ص 447، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1417ق.

[10]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 75؛ بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج ‏3، ص 168، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417ق.

[11]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 75 – 76؛ أنساب الأشراف، ج ‏3، ص 168 – 169.

[12]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 76؛ اعلام الوری بأعلام الهدی، ج ‏1، ص 447.

[13]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 76؛ أنساب الأشراف، ج ‏3، ص 169.

[14]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‏2، ص 80 – 83. 

[15]. «همراهی نکردن عبدالله بن جعفر از امام حسین»، 15064.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    931532 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    626804 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    556525 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    455389 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    449212 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    400509 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388159 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    383694 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    340852 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    332094 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...