جستجوی پیشرفته
بازدید
8717
آخرین بروزرسانی: 1392/06/16
خلاصه پرسش
«رَبّ مطلق» و «رَبّ مضاف» چیست؟
پرسش
«رَبّ مطلق» و «رَبّ مضاف» چیست؟
پاسخ اجمالی
«ربّ مطلق» (اصطلاحی عرفانی و فلسفی)، به واجب الوجود بالذات و معبود مطلق گویند که تنها ذات اقدس خدای تبارک و تعالى است که هیچ‌کس شریک او نیست.[1] از آن‌جا که خدا مالک همه هستى‏ است، در نتیجه تدبیر همه عالم از او خواهد بود، پس او «ربّ» تمامى ما سواى خویش است. با آن‌که تمام موجودات عالم، مظهرى از مظاهر حق‌اند، ولی برای این مظاهر اصول و اساسی وجود دارد؛ یکی از آنها مرتبه ربوبیّت است که اوّلین تنزّلات و تجلّیات ذات حقّ قیّوم مطلق است.
اما «ربّ مضاف»، هم بر حقّ تعالى اطلاق می‌شود؛ مانند «الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ»[2] و هم بر غیر او؛ مانند «ربّ الدّار» [صاحبِ خانه] و «ربّ القوم» [صاحب یک گروه] .[3]
همچنین «رَبّ مضاف»، اشاره به ظهور صفت «رَب» در وجود خود انسان و استعدادهاى آماده براى تربیتش دارد، و ربّ مضاف، شعاعى از ربّ مطلق است.[4] از این‌رو، انسان کامل که نمودار مجموع عالم جسمانى و عالم مثالى و نور است، می‌تواند مثال عالم ربوبیّت باشد و به همین جهت گفته‌اند که انسان کامل مظهر اسم اللّه و ربوبیت الهی است.[5]
قلوب روشن و غیر محجوب، تجلّى ربّ را در وجود خود مشاهده می‌نمایند و هر چه قلب با معارف ایمانى روشن‌تر گردد ظهور و تجلّى ربّ در آن نمایان‌تر شود، چنان‌که صورت خیالى هر چه در ذهن روشن‌تر بشود انعکاس آن در اعصاب باصره بیشتر می‌گردد، تا آن‌که مانند صورت محسوس دیده می‌شود. این‌گونه شهود ربّ مضاف، براى هر عارف و سالک به سوی خدا میسّر است.[6]
 

[1]. خوارزمى، تاج الدین حسین، شرح فصوص الحکم، محقق و مصحح: علامه حسن زاده آملى،‏ ص 1046، بوستان کتاب، قم، چاپ دوم، 1379ش؛ گنابادی، سلطان محمد، تفسیر بیان السعادة فی مقامات العبادة، ج ‏1، ص 63، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت، چاپ دوم، 1408ق.
[2]. فاتحه، 2.
[3]. خوارزمى، تاج الدین حسین، شرح فصوص الحکم، محقق و مصحح: علامه حسن زاده آملى،‏ ص 1046، بوستان کتاب، قم، چاپ دوم، 1379ش.
[4]. طالقانی، سید محمود، پرتوی از قرآن،  ج ‏3، ص 250، شرکت سهامی انتشار، تهران، چاپ چهارم، 1362ش؛ سجادی، سید جعفر، فرهنگ معارف اسلامی،  ج ‏2، ص 902، انتشارات دانشگاه تهران‏، چاپ سوم، 1373ش.
[6]. پرتوی از قرآن،  ج ‏3، ص 250.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • «اسود عَنسى» چه کسى بود؟
    6915 تاریخ
    در تاریخ اسلام، افرادى به معارضه با قرآن پرداخته‌اند، ولى تنها کارى که توانستند بکنند، اثبات عجز و کوچکى خود است. عده‌اى از آنها خواسته‌اند قرآن را کارى بشرى جلوه دهند که تاریخ از عده‌ای از آنان نام می‌برد. از سوی دیگر؛ افراد بسیارى به ادعاى پیامبرى برخاسته ...
  • مصرف مشروبات الکلی به دستور پزشک چه حکمی دارد؟
    15216 شراب
    شراب و کلیه مسکرات، از محرمات است و مصرف آن از گناهان کبیره مى‌باشد، بله چنانچه طبق تشخیص پزشک متخصص و مورد اطمینان (از نظر تعهد و تدیّن)، یقین یا اطمینان حاصل شود که معالجه بیمار منحصر به آشامیدن آن است و جایگزین نداشته باشد
  • در صورت وقف یک واحد آپارتمانی، آیا مشاعات مربوط به آن داخل وقف است؟
    3988 احکام مجتمع ها و آپارتمان ها
    بیشتر مراجع تقلید در این زمینه معتقدند آنچه عرفاً ملحق به آن واحد است، تحت وقف قرار می‌گیرد، ولی برخی از فقها[1]از اساس، ملک مشاع را قابل وقف نمی‌دانند. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[2]
  • فلسفه‌ی حجاب چیست؟ چرا اسلام فقط زنان را محدود می‌کند؟
    91552 پاک چشمی، پاکدامنی و حجاب
    زن و مرد از جهاتی؛ مانند خلقت از یک ذات و گوهر و بهره‌مندی از حقوق اجتماعی؛ مانند تحصیل علم، آزادی قلم و بیان و...، مساوی هستند.اما از لحاظ فیزیکی و روحی تفاوت‌های فراوانی با هم دارند که همین تفاوت‌ها باعث می‌شود تا احکامی، نظیر حفظ ...
  • برای شناخت هر موضوعی شناسنده باید خارج از شناخته شده باشد، پس برای شناخت من یا نفس، من چگونه می تواند نفس خود را بشناسد؟
    8822 عرفان و شناخت نفس
    قبل از هر سخنی باید در مورد شناخت متذکر شویم که شناخت مراتبی دارد و خودشناسی نیز دارای درجات و مراتبی است و در همه مراتبِ شناخت لازم نیست که شناسنده غیر از موضوع شناخته شده باشد؛ مثلاً علم اجمالی که انسان نسبت به خودش دارد شناختی ...
  • منظور از «عتل زنیم» در آیه 13 سوره قلم چیست؟
    12957 تفسیر
    قرآن کریم در بیان اوصاف منافقان و تکذیب کنندگان رسالت پیامبر اکرم(ص)، پس از آن‌که از صفات عیب‌جویی، سخن‌چینى، مانع کار خیر بودن، تجاوز و گناه‌کاری آنان یاد می‌کند، در توصیفی برای این تبهکاران می‌فرماید: «عُتُلٍّ بَعْدَ ذلِکَ زَنِیمٍ»؛[1] و پس از آن (همه ...
  • آیا حضرت علی(ع) گروهی را با آتش سوزاندند؟ چرا؟
    10034 درایه الحدیث
    گزارش‌هایی در این زمینه وجود دارد که امام علی(ع)، افرادی را به دلیل ادعای خدایی برای بشر، ادعای پیامبری و یا ارتداد در آتش سوزاند؛ یکی از این افراد، عبدالله بن سبأ[1] بود که در حق امیرالمؤمنین(ع) غلوّ کرد و ادعای ربوبیت و الوهیت ...
  • ترور چیست؟ آیا شما راه کاری برای آنها دارید؟
    7803 جامعیت اسلام
    معمولاً مستکبرین و دنیا پرستان برای ضربه زدن به حق و نابود کردن صاحبان حق ابتدا آنان را متهم به اموری؛ مانند ترور و ... می نمایند، آن گاه آنها را شکنجه مى‏دهند، و می کشند که در این صورت نه تنها هیچ کس اعتراضی ...
  • آیا در ارتباط با نحوه برگزاری مراسم شب‌های قدر، در منابع دینی توصیه‌ای وارد شده است؟
    4051 دستور العمل ها
    در منابع روایی، روایتی وجود ندارد که شب قدر را باید به صورت عمومی برگزار کرد، هر چند منعی از آن هم وجود ندارد که در این زمینه می‌توانید به پاسخ 8963 مراجعه فرمایید. اگر چه در برخی موارد دعاهای گروهی و دست جمعی اثر بیشتری دارد. ...
  • آیا صهیونیست‌ها و داعش، اجراکننده فرمان الهی و زمینه‌ساز ظهور هستند؟!
    2574 بیشتر بدانید
    نمی‌توان به صورت قطعی این گروه‌ها را از زمینه‌سازان ظهور قلمداد کرده و آنچه اکنون در برخی مناطق و کشورها اتفاق می‌افتد را از حوادث متصل به ظهور دانست، اما همواره این امکان وجود دارد که گناهان برخی افراد و گروه‌ها، مقدمه‌ای برای برخی گشایش‌ها برای دیگر افراد ...

پربازدیدترین ها