جستجوی پیشرفته
بازدید
26793
آخرین بروزرسانی: 1399/08/12
خلاصه پرسش
فلسفۀ وجودی امام مهدی(عج) در عصر غیبت چیست؟
پرسش
فلسفۀ وجودی امام مهدی(عج) در عصر غیبت چیست؟
پاسخ اجمالی

اگرچه حضور امام معصوم(ع) دارای برکات بسیار زیادی است، اما وجود امام معصوم در حال غیبت نیز دارای برکات زیادی است که به طور اجمال بیان می‌شود:

  1. واسطۀ فیض الاهی بودن، 2. استفاده مردم از وجود ایشان، 3. افاضات علمی و عنایات ربانی ایشان که به مؤمنان اختصاص دارد، 4. حجت الاهی بودن که برای خدا با برهان روشن قیام می‌کند.

از این‌رو و به جهت صدها آثاری وجودی دیگر است که در روایات آمده است: زمین هیچ‌گاه از حجت خداوند، خالی نمی‌ماند.

پاسخ تفصیلی

وجود امامان معصوم(ع) دارای برکات بسیار زیادی است. تعدادی از این فواید مربوط به حضور و ظهور آنها در میان مردم است، اما چنین نیست که اگر یکی از آنها از نظرها غایب شود، دیگر وجود مبارکش برای مردم و کل عالم هستی فایده‌ای نداشته باشد. در زیر با الهام از احادیث و کلام بزرگان دین، بعضی از برکات وجود امام مهدی(عج) - در حال غیبت - شمرده می‌شود:

  1. قیام به براهین واضحه: امامان چه ظاهر باشند چه غایب، خود حجت‌های خداوند بر روی زمین و براهین آشکار الاهی‌اند، و برای خدا با برهان روشن قیام می‌کنند.

کمیل از یاران نزدیک امام علی(ع) در روایتی می‌گوید: با حضرت علی(ع) به صحرا رفتیم؛ آه سردى بر آورد و پس از سخنانی فرمود: «زمین از حجّتى که با دلیل و برهانش براى خدا قیام کرده باشد، خالى نمی‌ماند، آن حجّت یا ظاهر معلوم است و یا ترسان و پنهان تا حجّت‌هاى خدا و دلیل‌هاى روشنش باطل نشود».[1]

به این مضمون از دیگر امامان معصوم(ع) نیز روایاتی رسیده است که تأکید دارد زمین هیچ‌گاه از حجت خدا خالی نیست.[2]

  1. واسطۀ فیض الاهی بودن: امام سجاد(ع) می‌فرماید: ما (امامان)، امان اهل زمین هستیم؛ به واسطۀ ما است که آسمان بر زمین فرود نمی‌آید؛ به واسطۀ ما باران رحمت حق نازل و برکات زمین خارج می‌شود. ما اگر روی زمین نبودیم زمین اهلش را فرو می‌برد... تا به حال هیچ وقت زمین از حجت خالی نبود، ولی آن حجت گاهی ظاهر و گاهی غایب است.[3]

در زیارت جامعۀ کبیر هم به بعضی از این آثار اشاره شده است: خداوند به واسطه‌ی شما باران می‌فرستد و به خاطر شما است که آسمان بر زمین نمی‌افتد و به خاطر شما غم‌ها و ضررها برداشته می‌شود.[4]

به وسیلۀ ایشان نعمت‌های خاص و عام خداوند بر مردم و شیعیان نازل می‌شود.[5]

  1. استفادۀ مردم از وجود ایشان: از امام صادق‌(ع) سؤال شد، مردم چگونه از امام غایب استفاده می‌کنند؟ فرمود: همان‌گونه که از خورشید پشت ابر استفاده می‌کنند.[6]

همان‌طور که خورشید پشت ابر نور افشانی می‌کند، نور ولایت آن‌حضرت نیز پرتو افشانی کرده و مردم (آگاه یا ناخودآگاه) از برکات این روشنایی استفاده می‌کنند.[7]

محقق طوسی می‌گوید: وجود امام(ع) لطف است و تصرفش لطف دیگری است. این‌که ایشان حضور ندارد به دلیل اعمال ما است؛[8] یعنی برای همگان این وجود لطف است و وجودش دارای برکات و آثار است، اگر چه حضور امام در اجتماع لطف دیگری است و برکات بسیاری را در پی دارد که ما از آن محرومیم و عامل این محرومیت هم اعمال ناشایشت ما است.

علاوه بر این، اعتقاد به این‌که امام اگر چه غایب است، ولی از گفتار و رفتار مردم آگاه است و اصولاً غیبت او به این صورت که در میان مردم زندگی می‌کند، ولی کسی او را نمی‌شناسد، می‌تواند نقش مؤثری در گرایش انسان‌ها به سوی فضیلت و معنویت و دوری از معصیت داشته باشد.

  1. افاضات علمی و عنایات ربانی ایشان که به مؤمنان اختصاص دارد:[9]

امام مهدی به مؤمنان و شیعیان خود توجه کامل دارند و به واسطه‌ی ایشان بلاها از شیعیان برداشته می‌شود و به کمالات معنوی می‌رسند. آن‌حضرت می‌فرماید: ما ذکر شما را فراموش نمی‌کنیم و به وسیله ما است که خداوند بلا را از اهل و شیعیانم برطرف می‌کند.[10]


[1]. نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبة، ص 136، تهران، مکتبة الصدوق، 1397ق.

[2]. ر. ک: کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 1، ص 179، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[3]. طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی أهل اللجاج، محقق، مصحح، خرسان، محمد باقر، ج 2، ص 317، مشهد، نشر مرتضی، چاپ اول، 1403ق.

[4]. قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، زیارت جامعۀ کبیره.

[5]. برای آگاهی بیشتر، ر. ک: «مبانی فلسفی مهدویت»، 221.

[6]. شیخ صدوق، امالی، ص 186، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، 1400ق.

[7]. ربانی گلپایگانی، مجله تخصصی انتظار، ش 5، ص 130.

[8]. «انحصار اللطف فیه معلوم للعقلاء و وجوده لطف و تصرفه آخر و عدمه منا»، علامه حلی، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، تصحیح، مقدمه، تحقیق و تعلیقات، حسن زاده آملی، حسن، ‏ص 362، قم، مؤسسه نشر اسلامی، چاپ چهارم، 1413ق. برای آگاهی بیشتر، ر. ک: «مبانی کلامی مهدویت»، 220.

[9]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 67، ص 368، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[10]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبد اللّٰه، الخرائج و الجرائح، ج 2، ص 902 – 903، قم، مؤسسه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه، چاپ اول، 1409ق. «إِنَّا غَیْرُ مُهْمَلِینَ لِمُرَاعَاتِکُمْ‏ وَ لَا نَاسِینَ‏ لِذِکْرِکُمْ‏ وَ لَوْ لَا ذَلِکَ لَنَزَلَ بِکُمُ اللَّأْوَاء». برای آگاهی بیشتر، ر. ک: «فلسفه‏ی عمر طولانی امام زمان(عج)»، 209؛ «حضور امام زمان (عج) میان غیر مسلمانان»، 1405؛ «دلایل عقلی زنده بودن امام زمان»، 534.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها