جستجوی پیشرفته
بازدید
8926
آخرین بروزرسانی: 1397/09/27
خلاصه پرسش
زمانی که حال و نشاط انجام امور مستحبی؛ مانند دعاها، نمازهای نافله، زیارات و ... را نداریم، آیا بهتر است که آن‌‌را ترک کنیم؟
پرسش
گفته شده است، هر کس حال دعا یا زیارت را ندارد، بهتر است که نخواند.(نداشتن حس و حال دعا نه به معنای تنبلی بلکه حال روحی و روانی). آیا این مطلب صحت دارد؟
پاسخ اجمالی
اگر چه انجام اعمال مستحبی؛ مانند نمازهای مستحب(نوافل) یومیه، بویژه نماز شب، دعا و زیارات اهل‌بیت(ع) در روایات مورد تأکید قرار گرفته، و نیز اعلام شده است که این دسته از اعمال، کاستی‌های موجود در اعمال واجب ما را برطرف می‌کند، اما لازم است به گونه‌ای عمل شود که انجام آنها از روی رغبت و میل و در نتیجه لذت بخش‌تر باشد و در بیشتر موارد باید از تحمیل آنها بر خویشتن دوری نمود؛ زیرا گاهی انجام عبادات مستحبی که بدون میل باطنی باشد، نه تنها رشد آور نیست، بلکه شاید در نهایت سبب دین‌گریزی ‌شود.
توجه به این نکته نیز ضروری است که انجام مستحبات در صورتی مفید است که ما را از انجام هر آنچه بر ما واجب و لازم است باز ندارد.
امام علی(ع) در این‌باره می‌فرماید: «إِذَا أَضَرَّتِ‏ النَّوَافِلُ‏ بِالْفَرَائِضِ فَارْفُضُوهَا»؛[1] اگر انجام اعمال مستحبی سبب ضرر رساندن به امور واجب شود، آن‌را ترک نمایید.
و یا در بیان دیگری می‌فرماید: «خَادِعْ‏ نَفْسَکَ‏ فِی الْعِبَادَةِ وَ ارْفُقْ بِهَا وَ لَا تَقْهَرْهَا وَ خُذْ عَفْوَهَا وَ نَشَاطَهَا إِلَّا مَا کَانَ مَکْتُوباً عَلَیْکَ مِنَ الْفَرِیضَةِ فَإِنَّهُ لَا بُدَّ مِنْ قَضَائِهَا وَ تَعَاهُدِهَا عِنْدَ مَحَلِّهَا»؛[2] در بندگى و اطاعت خدا، خودت را فریب بده و اندکی با خود مدارا کن، و به خودت سخت نگیر، و هنگامی که فرصتی داری و بانشاطی به دنبال آن برو، مگر در کارهایی که بر تو واجب است که باید آنها را در وقت مقررش انجام دهى.
البته گفتنی است؛ گاهی سرچشمه بی‌رغبتی نسبت به امور مستحبی، گناهانی است که انجام می‌دهیم که باید تلاش کنیم تا این سرچشمه را خشکانده و میل و رغبت به عبادت را در اندرون خود افزایش دهیم. امام صادق(ع) در این‌باره می‌فرماید:
«فردی گناهی انجام می‌دهد و همین گناهش سبب محروم شدن او از نماز شب می‌شود، زیرا تأثیر کردار زشت در انسان، بیش از اثر چاقو در گوشت است».[3]
بنابراین، اگر همواره دچار کسالت و تنبلی در انجام مستحبات بودیم، باید به حساب‌رسی رفتار و کردار خود پرداخته و با دوری از گناهان زمینه نشاط و رغبت در انجام عبادات را در خود ایجاد نماییم.
نکته دیگر این‌که با وجود این اصل کلّی که نباید مستحبات را به صورت مداوم بر خود تحمیل کرد، سزاوار است در مواردی و به صورت تمرینی - حتی اگر نشاطی هم نداریم - به عبادات مستحب بپردازیم، شاید در نهایت در مسیری قرار گیریم که انجام مستحبات برای ما لذّت‌بخش‌تر شود.
شاید بتوان اصرار زیاد پیشوایان دینی بر احیاء و شب‌زنده‌داری در شب‌های قدر - حتی اگر خواب بر چشمان ما غلبه کند - را نیز در همین راستا ارزیابی کرد.
 

[1]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، محقق، صبحی صالح، ص 525، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.
[2]. همان، ص 560.
[3]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج 3، ص 675 قم، دار الحدیث، چاپ اول، ‏1429ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    758463 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    738005 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    652285 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    647224 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    641913 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    581964 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    577252 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    560281 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    560164 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    551918 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...