جستجوی پیشرفته
بازدید
2015
آخرین بروزرسانی: 1396/04/25
خلاصه پرسش
امروزه ثابت شده که تفاوت فصلهای سال به دلیل مدل چرخش زمین به گرد خورشید است، اما در روایتی، جابه‌جایی «حوض زمهریر» توسط فرشتگان، علت تغییر فصول دانسته شده است! آیا چنین روایتی توجیه‌پذیر است؟!
پرسش
با سلام. شبهه‌ای برایم پیش آمده و آن این است که در داستان معراج پیامبر(ص) می‌خوانیم که ایشان به حوض زمهریر رسیده و جبرئیل به حضرتشان می‌گویند که با جابه‌جایی این حوض توسط فرشتگان، فصل‌ها پدید می‌آید،حال آنکه امروزه می‌دانیم گردش زمین به دور خورشید پدید آورنده فصلهاست! آیا این جا مشکلی پیش نمی‌آید؟با تشکر
پاسخ اجمالی
حکیمان بر این باورند که هر چیزی برای بوجود آمدن نیاز به چهار علت دارد. علت‌های چهارگانه در این تقسیم‌بندی عبارت‌اند از: 1. علت فاعلی، 2. علت مادی، 3. علت صوری، 4. علت غایی. [1]
به عنوان نمونه،‌ در فرایند ساخت یک صندلی، «نجّار» علت فاعلی بوده، «چوب» علت مادی، «شکل صندلی» علت صوری و «نشستن بر آن» علت غایی است.[2]
بنابراین در صورت صحت استناد و اعتبار رجالی روایت موجود در پرسش، آنچه در محتوای آن آمده که با جابه‌جا کردن حوض زمهریر توسط فرشتگان، فصل‌ها بوجود می‌آیند، ناظر به سلسله‌ی علل فاعلی پیدایش فصول بوده اما گردش زمین به دور خورشید ناظر به علت مادی تغییر فصل‌ها است و این هر دو با هم قابل جمعند. به بیان دیگر، پیدایش هر امر مادی علاوه بر این‌که متوقف بر تحقق شرایط مادی است، وابسته به یک سری امور غیر مادی و معنوی است که در این روایت، تأثیر امور معنوی بر حوادث مادی از باب تشبیه معقول به محسوس، به این شکل بیان شده است.
در مثالی ساده‌تر می‌توان گفت با آنکه تمام وسایل فیزیکی صدا و تصویر یک تلویزیون، درون خود آن قرار دارد، اما یک فرد  با استفاده از ابزار می‌تواند صدا، تصویر، رنگ، شفافیت و ... تلویزیون را از راه دور کنترل کند. شاید آن حوض زمهریر اشاره‌شده در روایت نیز نمادی از ابزار کنترلی فرشتگان باشد که با استفاده از آن، تغییرات آب و هوایی زمین را کنترل می‌کنند و اگر چنین کنترلی نباشد، سیستم مادی و طبیعی شناخته‌شده دیگر جوابگو نخواهد بود.
 

[1]. برای اطلاع بیشتر، ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین، بدایة الحکمة، ص 109 - 124، قم، مؤسسه نشر اسلامی، 1423ق.
[2] . ر. ک: 55133.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926851 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    618100 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    549066 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452718 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440864 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388684 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385505 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    377341 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338851 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327432 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...