جستجوی پیشرفته
بازدید
341
آخرین بروزرسانی: 1399/03/27
خلاصه پرسش
قرآن کریم دوره‌ی ظهور پیامبر اسلام(ص) را عصر جاهلیت معرفی می‌کند، پس چگونه برای اثبات ختم نبوت استدلال می‌شود که بشر به مرحله‌ی بلوغ و آمادگی برای دریافت برنامه‌ی کامل زندگی رسیده بود؟ آیا این دو موضوع، ناهمخوان نیستند؟!
پرسش
وقتی برای ختم نبوت دلیل اقامه می‌کنند، یکی از این دلایل را رسیدن بشر به مرحله‌ی بلوغ و گذر از مرحله‌ی کودکی بشریت و آمادگی بشریت برای دریافت برنامه‌ی کامل زندگی می‌دانند. سؤال این است که مگر خود قرآن عصر پیامبر(ص) را دوران جاهلیت نمی‌داند؟! چگونه ممکن است یک عصر هم دوران جاهلیت باشد و هم دوران بلوغ و آمادگی بشر برای دریافت برنامه کامل زندگی؟!
پاسخ اجمالی

ابتدا باید گفت خاتم بودن پیامبر اکرم(ص) و به تبع آن خاتم بودن دین اسلام موضوعی است که در قرآن بدان تصریح شده است:

«ما کانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِکمْ وَ لکنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیینَ وَ کانَ اللَّهُ بِکلِّ شَی‏ءٍ عَلیماً»؛[1] محمّد پدر هیچ‌یک از مردان شما نیست. او رسول خدا و خاتم پیامبران است. و خدا به هر چیزى داناست.[2]

اگرچه انسان باید در برابر تصمیمات خدا خاضع و خاشع باشد، اما دانستن دلیل و فلسفه آنها - اگر امکانش وجود داشته باشد - موضوعی خلاف شرع و عقل نیست.[3] آیاتی از قرآن نیز امر به تحقیق دارد:

«بِالْبَیِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ»؛[4] همراه با دلایل روشن و کتاب‌ها و بر تو نیز قرآن را نازل کردیم تا آنچه را براى مردم نازل شده است برایشان بیان کنى و باشد که بیندیشند.[5]

در همین راستا اینکه گفته شده که بشر در دوران رسالت پیامبر(ص) به مرحله بلوغ فکری رسیده، معنایش آن است که اگرچه بشر قبل از آغاز رسالت پیامبر(ص) در جهل به سر می‌برده است،[6] اما این استعداد در او وجود داشت که بعد از بعثت پیامبر(ص) در مسیر تحولی قرار گیرد که درک مطالب برای او آسان‌تر شود.

به عنوان نمونه، تمام پیامبران با بت‌پرستی مخالفت می‌کردند، اما بعد از پایان مأموریت آنها دوباره مردم به ساخت و ساز بت‌ها رو آورده و به پرستش آنها می‌پرداختند! اما بعد از رحلت پیامبر اسلام(ص)، عقل بشر به اندازه‌ای پیشرفت کرده بود که حتی افرادی که با اسلام موافق نبودند نیز ساختن بت و پرستیدن آن‌را مضحک و خلاف منطق می‌دانستند.[7]

علاوه بر این، می‌توان گفت که کمال اسلام به این است که همه صحنه‌های زندگی بشر را که در آن‌جا نیازی به هدایت و راهنمایی وحی وجود دارد، تبیین کرده است، و کارکرد عقل را در کنار نقل، عقل را در کنار وحی، هم توضیح داده و هم جایگاه عقل را تثبیت کرده است.[8]

 


[1]. احزاب 40.

[2]. «سرّ خاتمیت دین اسلام»، 386؛ «خاتمیت و پایان رسالت»، 4916؛ «سرّ خاتمیت دین اسلام»، 2954؛ «کمال دین خاتم »،  172؛ «دین خاتم»، 7؛ «قطع دست شیاطین و اجنه از آسمانها بعد از ختم نبوت»، 15769.

[3]. «پرسش‌های بی‌جا از نگاه قرآن و روایات»، 69980؛ «پرسش از عالمان دین»، 1655؛ «پرسیدن برای فهمیدن، نه برای اذیت»، 64892؛ «قرآن و پرسش‌گری»، 104977.

[4]. نحل 44.

[5]. «قرآن و دعوت به تعقل و تفکر»، 28101؛ «لزوم تفکر و تدبر در قرآن کریم»، 45522؛ «برتری تفکر بر عبادت»،48371؛ «برتری تفکر بر دیگر اعمال»، 64269.

[6]. «منظور از جاهلیت و جاهلیت اولی»، 102595؛ «اعراب جاهلی و زنده به گور کردن دختران»، 85835؛ «توصیف مردم قبل از اسلام در خطبه فدکیه»، 28433.

[7]. «ویژگی ها و برتری اسلام بر سایر ادیان»، 12304.

[8]. «نقش اسلام در پیشرفت تمدن بشری»، 17631؛ «نیاز بشر به وحی و دین با تکامل عقل و پیشرفت علم»، 71067؛ «پیشرفت و تعالی در سایه علم و عمل»، 30851.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    933531 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    630011 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    581904 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    457247 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    452234 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    403429 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    389435 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    385456 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    342345 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    334663 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...