جستجوی پیشرفته
بازدید
730
آخرین بروزرسانی: 1399/03/27
خلاصه پرسش
قرآن کریم دوره‌ی ظهور پیامبر اسلام(ص) را عصر جاهلیت معرفی می‌کند، پس چگونه برای اثبات ختم نبوت استدلال می‌شود که بشر به مرحله‌ی بلوغ و آمادگی برای دریافت برنامه‌ی کامل زندگی رسیده بود؟ آیا این دو موضوع، ناهمخوان نیستند؟!
پرسش
وقتی برای ختم نبوت دلیل اقامه می‌کنند، یکی از این دلایل را رسیدن بشر به مرحله‌ی بلوغ و گذر از مرحله‌ی کودکی بشریت و آمادگی بشریت برای دریافت برنامه‌ی کامل زندگی می‌دانند. سؤال این است که مگر خود قرآن عصر پیامبر(ص) را دوران جاهلیت نمی‌داند؟! چگونه ممکن است یک عصر هم دوران جاهلیت باشد و هم دوران بلوغ و آمادگی بشر برای دریافت برنامه کامل زندگی؟!
پاسخ اجمالی

ابتدا باید گفت خاتم بودن پیامبر اکرم(ص) و به تبع آن خاتم بودن دین اسلام موضوعی است که در قرآن بدان تصریح شده است:

«ما کانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِکمْ وَ لکنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِیینَ وَ کانَ اللَّهُ بِکلِّ شَی‏ءٍ عَلیماً»؛[1] محمّد پدر هیچ‌یک از مردان شما نیست. او رسول خدا و خاتم پیامبران است. و خدا به هر چیزى داناست.[2]

اگرچه انسان باید در برابر تصمیمات خدا خاضع و خاشع باشد، اما دانستن دلیل و فلسفه آنها - اگر امکانش وجود داشته باشد - موضوعی خلاف شرع و عقل نیست.[3] آیاتی از قرآن نیز امر به تحقیق دارد:

«بِالْبَیِّناتِ وَ الزُّبُرِ وَ أَنْزَلْنا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَیْهِمْ وَ لَعَلَّهُمْ یَتَفَکَّرُونَ»؛[4] همراه با دلایل روشن و کتاب‌ها و بر تو نیز قرآن را نازل کردیم تا آنچه را براى مردم نازل شده است برایشان بیان کنى و باشد که بیندیشند.[5]

در همین راستا اینکه گفته شده که بشر در دوران رسالت پیامبر(ص) به مرحله بلوغ فکری رسیده، معنایش آن است که اگرچه بشر قبل از آغاز رسالت پیامبر(ص) در جهل به سر می‌برده است،[6] اما این استعداد در او وجود داشت که بعد از بعثت پیامبر(ص) در مسیر تحولی قرار گیرد که درک مطالب برای او آسان‌تر شود.

به عنوان نمونه، تمام پیامبران با بت‌پرستی مخالفت می‌کردند، اما بعد از پایان مأموریت آنها دوباره مردم به ساخت و ساز بت‌ها رو آورده و به پرستش آنها می‌پرداختند! اما بعد از رحلت پیامبر اسلام(ص)، عقل بشر به اندازه‌ای پیشرفت کرده بود که حتی افرادی که با اسلام موافق نبودند نیز ساختن بت و پرستیدن آن‌را مضحک و خلاف منطق می‌دانستند.[7]

علاوه بر این، می‌توان گفت که کمال اسلام به این است که همه صحنه‌های زندگی بشر را که در آن‌جا نیازی به هدایت و راهنمایی وحی وجود دارد، تبیین کرده است، و کارکرد عقل را در کنار نقل، عقل را در کنار وحی، هم توضیح داده و هم جایگاه عقل را تثبیت کرده است.[8]

 


[1]. احزاب 40.

[2]. «سرّ خاتمیت دین اسلام»، 386؛ «خاتمیت و پایان رسالت»، 4916؛ «سرّ خاتمیت دین اسلام»، 2954؛ «کمال دین خاتم »،  172؛ «دین خاتم»، 7؛ «قطع دست شیاطین و اجنه از آسمانها بعد از ختم نبوت»، 15769.

[3]. «پرسش‌های بی‌جا از نگاه قرآن و روایات»، 69980؛ «پرسش از عالمان دین»، 1655؛ «پرسیدن برای فهمیدن، نه برای اذیت»، 64892؛ «قرآن و پرسش‌گری»، 104977.

[4]. نحل 44.

[5]. «قرآن و دعوت به تعقل و تفکر»، 28101؛ «لزوم تفکر و تدبر در قرآن کریم»، 45522؛ «برتری تفکر بر عبادت»،48371؛ «برتری تفکر بر دیگر اعمال»، 64269.

[6]. «منظور از جاهلیت و جاهلیت اولی»، 102595؛ «اعراب جاهلی و زنده به گور کردن دختران»، 85835؛ «توصیف مردم قبل از اسلام در خطبه فدکیه»، 28433.

[7]. «ویژگی ها و برتری اسلام بر سایر ادیان»، 12304.

[8]. «نقش اسلام در پیشرفت تمدن بشری»، 17631؛ «نیاز بشر به وحی و دین با تکامل عقل و پیشرفت علم»، 71067؛ «پیشرفت و تعالی در سایه علم و عمل»، 30851.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    660736 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    474704 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    473846 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    431944 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    398161 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    397271 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    356178 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    349619 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    339417 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    312523 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...