جستجوی پیشرفته
بازدید
691
آخرین بروزرسانی: 1397/10/24
خلاصه پرسش
آیا امام علی(ع) در جنگ نهروان پیش‌بینی فرمود که از سپاهش بیش از ده نفر کشته نشده و از سپاه دشمن، بیش از ده نفر نجات نخواهند یافت؟!
پرسش
سلام علیکم؛ میخواستم بدانم این فرمایش حضرت علی(ع) دربارۀ جنگ نهروان صحت دارد؟ «کمتر از ده نفر آنها از مرگ نجات پیدا نمیکنند، و از شما ده نفر کشته نخواهد شد». لطفاً در این باره پاسخ تفصیلی دهید.
پاسخ اجمالی
پیشبینی امام علی(ع) در باره شکست خوارج در جنگ نهروان، از رخدادهایی است که در منابع گوناگون به آن پرداخته شده و از معجزات آنحضرت محسوب میشود. به عنوان نمونه، در خطبه 59 نهج البلاغه میخوانیم:
 «مَصَارِعُهُمْ دُونَ النُّطْفَةِ وَ اللَّهِ لَا یُفْلِتُ مِنْهُمْ عَشَرَةٌ وَ لَا یَهْلِکُ مِنْکُمْ عَشَرَةٌ»؛[1] قتلگاه آنها جلوتر از آب نهر قرار دارد، به خدا سوگند کمتر از ده نفر آنها از مرگ نجات پیدا نمیکنند، و از شما ده نفر کشته نخواهد شد!
امام علی(ع) در این عبارت، واژه «نطفه» را کنایه از آب نهر به کار برده، و این فصیح‌‌ترین کنایه است، هر چند آب نهر زیاد و فراوان باشد.[2]
ابن ابى الحدید در شرح این سخن امام میگوید: این گزارش از گزارشهایی است که در اثر اشتهار نزدیک به متواتر است و همگان چنین سخنی را از علی(ع) نقل کرده‏اند و بر این اساس، از معجزات و اخبار غیبى به شمار میآید.‏[3]
امام علی(ع) هنگامی این سخن را بر زبان آورد که فردی به حضور رسیده و گفت: ای امیر المؤمنین! بشارت باد! به مجرّد خبرِ رسیدن شما به این منطقه، خوارج از رودخانه عبور کرده و رفتند. خداوند پیروزى را نصیبتان گرداند. حضرت فرمود: «خدا را در نظر بگیر، تو خودت دیدى که آنان از نهر گذشتند»؟ عرض کرد، آرى خودم دیدم! امام(ع) فرمود: «به خدا سوگند از رود نگذشته و نخواهند گذشت، قتل‌‌گاه آنها این طرف رود است. سوگند به آنکه دانه را شکافت و جنبندگان را زندگى بخشید، جز سه نفر آنان به نهر نخواهند رسید، پیش از آنکه به اردوگاه کنار رود برسند، خداوند آنها را خواهد کشت، افترا زنان زیان می‏برند».[4] پس از این، افراد دیگری آمده و همین گزارش را دادند. حضرت بر اسب سوار شد و به سوى نهر به راه افتاد تا به کنار رود رسید، و تمام خوارج را ملاحظه کرد که غلافهاى شمشیر خود را شکسته، اسبهایشان را رها کرده، به نوعى خاص بر زانوهاى خود نشسته، ذکر خاصّى را به صورت هماهنگ و با صداى بلند و غنادار میخوانند.
نقل شده است هنگامى که امام از محلّ قتلگاه خوارج خبر داد، جوانی آنجا بود و با خود گفت: او ادعا میکند که غیب میداند! سوگند به خدا، همین جا میمانم و اگر دیدم که خوارج از نهر گذشتهاند، نوک نیزهام را در چشمش فرو خواهم کرد! امّا دیدم که آنان از نهر عبور نکردهاند. اینجا بود که از اسب فرود آمدم و آنچه بر قلبم گذشته بود را با امام(ع) در میان گذاشته و از حضرتشان خواستم تا مرا ببخشد. حضرت فرمود: این خدا است که تمام گناهان را میآمرزد، از خدا طلب آمرزش کن!
در گزارشی دیگر در همین زمینه آمده است که امام علی(ع) به ابو ایّوب انصارى که فرماندهی سمت راست لشگر بر عهده او بود، فرمود: هنگامى که با دشمن روبرو شدیم بر آنها حملهور شوید، به خدا سوگند، ده نفر از آنها نجات نخواهد یافت و از شما ده نفر هم کشته نمیشود. پس از قتل خوارج دریافتند که از آنها نه نفر فرار کردهاند و از یاران امام(ع) هشت نفر کشته شده‏اند، و این‏ دو خبر از کرامات و معجزات آن بزرگوار بود.[5]
بر اساس برخی از منابع تاریخی، جنگ نهروان در سال 39 قمری روى داد؛ که قبل از آغاز نبرد و حرکت خوارج، دو هزار نفر از آنان از نبرد منصرف شده و برگشتند، اما چهار هزار نفر تصمیم به نبرد گرفتند و جنگ میان آنها و نیروهای علی(ع) هنگام زوال خورشید شدت یافت و به اندازه دو ساعت از روز ادامه داشت که تمام نیروهای خوارج مگر به تعداد کمتر از ده نفر کشته شدند، و از اصحاب على(ع) کمتر از ده نفر به شهادت رسیدند.[6]
 

[1]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغه، محقق، صبحی صالح، ص 93، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.
[2]. نهج البلاغه، ترجمه و شرح، فیض الاسلام اصفهانی، علی نقی، ج 1، ص 149، تهران، مؤسسه چاپ و نشر تألیفات فیض الإسلام، چاپ پنجم، 1379ش.
[3]. ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله، شرح نهج البلاغه، محقق، مصحح، ابراهیم، محمد ابوالفضل، ج 5، ص 3، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، چاپ اول، 1404ق.
[4]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب ع، ج 2، ص 268- 269، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق.
[5]. ابن میثم بحرانی، میثم بن علی، شرح نهج البلاغه، ترجمه، محمدی مقدم، قربانعلی، نوایی یحیی زاده، علی اصغر، ج 2، ص 329- 332، مشهد، بنیاد پژوهشهای آستان قدس رضوی، چاپ اول، 1375ش.
[6]. یعقوبی، تاریخ الیعقوبی، ترجمه، ج ‏2،ص 193، بیروت، دار صادر، بیتا؛ خصیبی، حسین بن همدان، الهدایة  الکبری،  ص 147، البلاغ، 1419ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    904264 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    568396 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    498904 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    427898 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    407544 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374744 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    361705 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    347453 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    326625 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    316622 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...