جستجوی پیشرفته
بازدید
4570
تاریخ بروزرسانی 1393/08/11
 
کد سایت fa14365 کد بایگانی 12240 نمایه تناسخ در روایات
طبقه بندی موضوعی غایت شناسی|تناسخ
خلاصه پرسش
آیا دلیل واضح و روشن و معتبری بر پذیرش و یا عدم پذیرش وجود زندگی های متوالی وجود دارد؟
پرسش
آیا دلیل واضح و روشن و معتبری بر پذیرش و یا عدم پذیرش وجود زندگی های متوالی وجود دارد؟
پاسخ اجمالی

مسئله حلول و تناسخ در مکتب اسلام به دلیل این که مستلزم مواردی؛ مانند انکار بهشت و جهنم و معاد است، مردود شناخته شده است. بطلان این نظریه در ضمن دیگر پاسخ های موجود در این پایگاه مورد بررسی قرار گرفته است. لذا در این مقال تنها به بررسى بطلان این نظریه از دیدگاه روایات می پردازیم. به پاسخ تفصیلی مراجعه کنید.

پاسخ تفصیلی

پیوستن روح، پس از مرگ، به بدن موجودی دیگر، عقیده مردودى است که بین دانشمندان دینی با نام «تناسخ» شناخته شده است.

 

بطلان تناسخ در ضمن پاسخ های 689 (سایت: 736) (تناسخ از دیدگاه اسلام) ، 1099 (سایت: 1154) (دیدگاه اسلام در باره تناسخ) ، 8268 (سایت: 8869) (تناسخ و ارتباط با ارواح) ، مورد بررسی قرار گرفته است. لذا در این مقال تنها به بررسى بطلان این نظریه از دیدگاه روایات، بسنده مى‏کنیم.

 

در روایات اهل‏بیت (ع) از تناسخ سخن به میان آمده است. البته گاهی به طور صریح و گاهی به صورت ضمنی. امام رضا (ع) در پاسخ کسى که از «تناسخ» پرسیده بود، فرمود: "مَنْ قَالَ بِالتَنَاسُخِ فَهُوَ کَافِرٌ بِاللَّهِ الْعَظیمِ، مُکَذّبٌ بِالْجَنَّةِ وَ النَّارِ؛ [1] هر کس به تناسخ معتقد باشد، به خداوند بزرگ کافر است و بهشت و جهنم را انکار مى‏کند .

 

روایاتی دیگری هم دال بر بطلان تناسخ وجود دارد که البته مضمون همه آنها تقریباً یکی است:

 

1. قَالَ أَبُو الْحَسَنِ (ع) مَنْ قَالَ بِالتَّنَاسُخِ فَهُوَ کَافِرٌ؛ [2] هرکس قائل به تناسخ باشد کافر است.

2. قال أبو الحسن الرضا (ع) من قال بالتناسخ فهو کافر. [3]

3. زندیق پرسید: چرا گروهى قائل به تناسخ ارواح اند و از کجا به این مطلب معتقد شده‏اند، و دلیلشان بر این مذهب چیست؟ فرمود: معتقدان به تناسخ راه و روش دین را پشت سر انداخته و گمراهى را براى خود آراسته‏اند، و نفس خود را در زمین شهوات به چرا واداشته‏اند، و قائل اند که آسمان خالى است و خلاف آن طور که وصف شده هیچ در آن نیست، و این که مدبّر این جهان به صورت همین مخلوقات است. دلیلشان روایت «خداوند آدم را بر صورت خود آفرید» مى‏باشد. نه بهشت و جهنّمى است، و نه بعث و نشورى، و قیامت نزد اینان همان خروج روح از قالب خود و ورود به قالب دیگر است، اگر در قالب أوّل نیکوکار بوده به قالبى در بالاترین درجه دنیا از نظر فضیلت و نیکویى درآید، و اگر در قالب ابتدایى فردى بدکار یا غیر عارف بوده مطابق همان صفت به قالب حیوانى در دنیا یا جانورى قبیح المنظر در خواهد آمد. این جماعت قائل به نماز و روزه نیستند، و عبادتى بیشتر از معرفت به آن که شناخت بد و واجب است را ندارند، و تمام شهوات دنیا براى این گروه مباح است: از آمیزش با خواهر و دختران خود گرفته تا خاله و زنان شوهردار . و نیز خوردن مردار، شراب، خون، بر ایشان مباح است [4] ، و تمام مذاهب از عقیده ایشان بیزارند، و هر امّتى آنان را لعن کرده است، و چون از ایشان سؤال حجّت و برهان نمایند روگردانده و می گریزند، عقیده اینان را تورات تکذیب کرده و فرقان لعنشان کرده است. با این همه معتقدند که خدایشان نیز از قالبى به قالب دیگر انتقال مى‏یابد، و اینکه ارواح ازلى همان است که در آدم بوده، باز همان روح کشیده شده از یکى به دیگرى منتقل گردید تا به روزگار ما رسید. پس با این فرض که خالق به صورت مخلوق است چگونه خالق بودن یکى از آن دو ثابت مى‏شود؟! نیز معتقدند: فرشتگان از اولاد آدم هستند، هر که به بالاترین درجه دین برسد از جایگاه امتحان و تصفیه خارج و فرشته شده، و در برخى موارد نصارى شبیه ایشان شده‏اند (مانند عقیده به حلول و اینکه ارواح پس از رسیدن به کمال به اجرام فلکى متّصل مى‏شوند)، و دهریّه معتقدند: اشیاء بى‏خالق و مدبّرند. و با این عقیده دیگر نباید گوشت بخورند، زیرا تمام حیوانات از ایشان از بنى آدم مى‏باشد که از صورتشان حلول نموده‏اند، بنابر این خوردن گوشت خویشان و اقربا جایز نیست !!. [5]

4. دَعَوَاتُ الرَّاوَنْدِیِّ، قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع) لَیْسَ بَیْنَنَا وَ بَیْنَ الْجَنَّةِ أَوِ النَّارِ إِلَّا الْمَوْتُ"؛ [6]

 

همان طور که از ظاهر این روایت روشن است، حضرت امیر (ع) علاوه بر اثبات بهشت و جهنم، تصریح می فرمایند که بین ما و بهشت و جهنم، فقط مرگ فاصله است و این یعنی آنچه اهل تناسخ مبنی بر بازگشت روح در قالب جسم دیگر گفته اند مردود است.

 

گفتنی است که روایات با این مضمون فراوان است. از طرفی روایاتی که در مورد معاد و قیامت وارد شده، اکثرا با اثبات معاد و بهشت و جهنم، به نحو ضمنی تناسخ را رد می کنند.

 

 

[1]   . عاملی، شیخ حر، وسائل الشیعة، ج 28، ص341، ح 34909، مؤسسه آل البیت، قم، 1409؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا، ج 1، ص 218؛ ر. ک: شیخ عباس قمى، سفینة البحار، باب نسخ (فى ابطال التناسخ) ج 8، ص 237.

[2]   . وسائل الشیعة، ج 28، ص341، ح 34910.

[3]   . عیون أخبار الرضا (ع)، ج 2، ص 202؛ مجلسى، بحار الأنوار، ج 4، ص 320، مؤسسة الوفاء، بیروت، 1404 ق.

[4]    شاید این خصوصیات، مرتبط با گروهی از معتقدان به تناسخ بوده و شامل تمامشان نشود.

[5]   . طبرسی، احمد بن علی، الإحتجاج، ج 2، ص 344، نشر مرتضی، مشهد مقدس، 1403 هـ ق.

[6]   . بحار الأنوار، ج 6، ص270، ح 128.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    878291 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    541104 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    420618 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    405893 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    366433 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    329397 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    311070 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    307058 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    306110 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    298041 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6191  نفر