جستجوی پیشرفته
بازدید
17253
تاریخ بروزرسانی 1392/09/17
خلاصه پرسش
لطفاً به همراه تعریف فصاحت و بلاغت، نمونه‌هایی از رعایت این قوانین را در قرآن نشان دهید.
پرسش
تعریف فصاحت و بلاغت و علم معانی و بیان و بدیع در قرآن؟ و مثال در این موارد از آیات قرآنی را بیان کنید.
پاسخ اجمالی
وقتی در علوم تخصصی، صحبت از تعریف اصطلاحات به میان می‌‌آید، بدون ‌تردید با تعریف‌‌های مختلفی از دیدگاه اندیشمندان و متخصصان آن علوم روبرو هستیم. فن بلاغت و علوم پیرامون آن نیز که در میان اندیشمندان عرب دارای جایگاه ویژه‌‌ای است، از این اختلاف به دور نبوده و نظریه‌‌پردازان بسیاری در تعریف اصطلاحات این علم سخن گفته‌‌‌اند. دانشورانی؛ نظیر جاحظ، سکاکی، علامه قزوینی، تفتازانی و بسیاری دیگر از بزرگان فن بلاغت، تعریف‌‌های دقیقی را ارائه نموده‌‌اند.[1] ما به جهت سهولت فهم مخاطبان و پرهیز از تکلف به بیان تعریفی که مورد پذیرش اکثر آن بزرگان باشد اکتفا نموده و محققان عزیزی که تشنه‌‌ی مطالب عمیق‌تر هستند را به منابع اصیل ارجاع می‌‌دهیم.[2]
فصاحت: این کلمه که در معنای لغوی به معنای آشکار شدن و بیان کردن است، در معانی مختلفی استعمال شده است که بی‌‌تردید برخی از آنها حقیقی و برخی نیز مجازی است.[3] فصاحت پدیده‌­ای است که هم وصف کلمه و کلام قرار گیرد و هم وصف متکلم. چنانچه در اصطلاح نیز برای کلمه فصیح و کلام فصیح دو تعریف مستقل بیان نموده و فرق‌­هایی را شمرده‌اند که به اختصار به آن اشاره می‌‌شود.
کلمه فصیح: به کلمه‌‌ای می‌‌گویند که جاری بر قوانین به دست آمده از استقرای کلام عرب باشد و همچنین دارای تناسب حروف و کثرت استعمال در بین عرب زبان‌ها. در حقیقت وقتی کلمه‌‌ای را فصیح می‌‌دانیم که از سه عیب بر حذر باشد: 1. تنافر در حروف؛ یعنی ناهنجاری و دشواری در گفتن و ناخوشایندی در شنیدن. 2. عیب در هیبت و مخالفت قیاس لغوی. 3. غرابت و ناآشنایی در معنا.
تنها معیار موجود در شناخت تنافر، ذوق سلیم است که در ادبیات فارسی نیز نمونه‌‌های فراوانی دارد مانند برخی کلمات این بیت در اشعار ناصرخسرو:
از پس دیوی دوان چو کودک لیکن
رود و می است و زلیبیا و لکانه
در زبان عربی نیز می‌‌توان به این نمونه از شعر امرؤالقیس اشاره نمود که کلمه «مستشزرات» دارای سختی در بیان است: «غَدائره مستَشزِرات الی العُلی».[4]
مخالفت قیاس نیز به این معنا است که کلمه بر اساس قانون وضع واژه‌‌ها نباشد؛ مانند واژه «مطلّا» که به غلط از طلای فارسی و به شیوه اسم مفعول عربی پرداخته‌شده:
شهریارا چه بجا زد فلکت سنگ محک
تا تو باشی که طلا خرج کنی مطلّا نکنی
و یا مانند کلمه «أجلل» که بر خلاف قوانین صرف عربی ادغام نشده است:
الحمد لله العلیّ الأجلل؛ که از شاعری با نام ابو النجم نقل شده است.
غرابت نیز بدان معنا است که کلمه دارای کاربرد مأنوس با ذهن نباشد؛ مانند واژه «خُلُّخ» در این شعر حافظ:
گوی خوبی برید از خوبان خُلخ شاد باش
جام کیخسرو طلب کافراسیاب انداختی
با این اوصاف هیچ کلمه‌­‌ای را نمی‌‌توان در قرآن یافت که اندیشمندان و بلیغان زبان عربی تصریح به عدم فصاحت آن نمایند؛ و تمامی کلمات قرآن فصاحت خود را برای آنان که درکی از زبان عربی دارند حفظ کرده است.
کلام فصیح: این‌که یک کلام فصیح باشد، وابسته به این است که از بسیاری از عیوب لفظی و معنوی به دور بوده و دارای چهار قید مهم باشد:
۱. نداشتن ضعف تألیف؛ یعنی عاری باشد از اشکالات ترکیبی و نحوی؛ مانند آنچه گاه به اشتباه گفته می‌‌شود «سنگ حجر الاسود را بوسیدم»! و یا مانند شعر مولوی که با تأخیر گنگ و لال، خلاف مقصود او فهمیده می‌‌شود:
مستمع چون تازه آمد بی ملال
صد زبان گردد به گفتن گنگ و لال
۲. خالی بودن کلام از دشواری بیان؛ مانند این شعر:
تیر و تبر ببر ببر مرد تیز گر
گو تیر تیز کن تبر از تیر تیزتر
۳. خالی بودن از پیچیدگی‌‌های لفظی و معنوی؛ مانند این شعر که فهم مقصود شاعر بسیار سخت و پیچیده است:
شمس اگر واقعه کرب و بلا را می‌‌دید
هشت از آن پنج معین به یقین گم می‌‌کرد
که مراد شاعر این است که هشت رکعت از نمازهای پنج‌‌گانه کم می‌‌شد.
۴. فصاحت تمامی واژه‌‌ها که در مطلب قبل گذشت.
از این‌رو در تمامی عبارات قرآنی نیز این قوانین رعایت شده و هیچ عبارتی را که اندیشمندان زبان عربی آن‌را فاقد فصاحت بدانند یافت نمی‌‌شود؛ چنانچه غیر مسلمانان نیز در مبارزه‌‌طلبی چند صد ساله قرآن ناموفق مانده‌‌اند.
بلاغت: بلاغت یعنی یک عبارت در کنار فصاحت آن، به نوعی بیان شود که مطابق با مقتضای حال باشد؛ یعنی با سنجش شرایط و زمینه‌‌های گوناگون سخن، مانند شرایط زمانی و مکانی، شرایط گوینده و شنوندگان به نحو زیبا و صحیح ادا گردد. به قول حافظ شیرازی:
حکایت بر مزاج مستمع گوی
اگر دانی که دارد با تو حالی
از این‌رو گاهی شرایط به گونه‌‌ای اقتضا می­‌کند که ما مطلب را با توضیح کامل بیان می‌‌کنیم و گاه ایجاز به خرج داده و مختصر و مفید ادا می‌‌نماییم. گاه کلمه‌‌ای را مقدم نموده و نکره می‌‌آوریم و گاه معرفه آورده و بر آن تأکید ویژه‌‌ای می‌‌ورزیم. به طور مثال در مورد مخاطبی که گمان به مخالفت او می‌­رود باید کلاممان را با تأکید و شدت بیان کنیم.
در قرآن در تمامی موارد حال مخاطب و گوینده رعایت شده است. به عنوان نمونه در مورد فرستادگان عیسی چنین آمده است که وقتی در بار اول توسط مردم تکذیب شدند، گفتند: «إِذْ أَرْسَلْنا إِلَیْهِمُ اثْنَیْنِ فَکَذَّبُوهُما فَعَزَّزْنا بِثالِثٍ فَقالُوا إِنَّا إِلَیْکُمْ مُرْسَلُون‏»،[5] که عبارت «إِنَّا إِلَیْکُمْ مُرْسَلُون‏» با إنّ و اسمیت جمله تأکید شده است؛ و وقتی برای بار دوم نیز مورد انکار واقع می­‌شوند می‌‌گویند: «قالُوا رَبُّنا یَعْلَمُ إِنَّا إِلَیْکُمْ لَمُرْسَلُون‏»[6] که این بار علاوه بر تأکیدات قبلی، لام تأکید نیز بر کلمه مرسلون اضافه شده است.
در نهایت دریافتیم که با علم لغت، صرف، نحو و ذوق برخی پایه‌‌ها و منابع بلاغت مشخص می‌‌گردد و تنها دو چیز باقی می‌‌ماند که باید برای شناخت منبع و مرجع آن فکری نمود: 1. اشتباه نکردن در ادای مقصود، 2. گریز از تعقید و پیچیدگی معنوی.
علم معانی: بلاغیون علم معانی را برای احتراز از اشتباه اول یعنی اشتباه در ادای مقصود بنا نهاده‌‌اند؛ یعنی علم معانی علمی است که با آن، حالات هماهنگی الفاظ عربی با مقتضای حال شناخته می‌‌شود؛ از این‌رو در علم معانی به مباحثی؛ چون: قصر و حصر، فصل و وصل، ایجاز و اطناب، برخی احوالات متعلقات فعل و غیره که معمولاً در هشت باب جمع‌‌آوری شده است، پرداخته می‌‌شود.
از مشهورترین این موارد، آن مطالبی است که در مورد استفهام، امر و نهی مجازی بیان می‌‌گردد. مثلاً گاهی استفهامی بیان می‌‌شود و مقصود آن توبیخ و محکوم کردن طرف مقابل است؛ مانند: «قَالُوا یَا شُعَیْبُ أَ صَلاَتُکَ تَأْمُرُکَ أَنْ نَتْرُکَ مَا یَعْبُدُ آبَاؤُنَا أَوْ أَنْ نَفْعَلَ فِی أَمْوَالِنَا مَا نَشَاءُ».[7]
و یا مانند آن‌جا که فعل امر به جهت بیان عجز مخاطب به کار می‌­رود: «وَ إِنْ کُنْتُمْ فِی رَیْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَ ادْعُوا شُهَدَاءَکُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ کُنْتُمْ صَادِقِین».[8] که در این‌جا فعل امر به معنای درخواست حقیقی نیست، بلکه برای بیان عجز و ناتوانی بشر در آوردن مثل و مانند برای قرآن است.
علم بیان: علم بیان برای پرهیز از اشتباه دوم، یعنی پرهیز از پیچیدگی معنوی وضع شده است. در حقیقت علم بیان، دانشی است که به وسیله آن، ایراد یک معنا با شیوه‌‌ها و ترکیب‌‌های گوناگون شناخته می‌‌شود، ترکیب‌‌هایی که وضوح دلالتشان بر آن معنا متفاوت است؛ از این‌رو در علم بیان به موضوعاتی؛ چون حقیقت و مجاز، تشبیه، کنایه و استعاره و مسائل آن پرداخته می‌‌شود. تشبیه مانند: «وَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَعْمَالُهُمْ کَسَرَابٍ بِقِیعَةٍ یَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً».[9]
و یا مجازی که در این آیه به کار رفته و دست خداوند مجاز از قدرت او آمده است: «یَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَیْدیهِم».[10]
علم بدیع: علم بدیع، دانشی است به متعلقات علم بلاغت می‌‌پردازد؛ یعنی پس از مراعات تمامی موارد؛ مانند فصاحت کلمه و کلام و مراعات حال مخاطب و ادای کلام مطابق با مقتضای حال، چگونه بتوانیم عبارت را به شکلی زیباتر بیان نماییم؛ مانند استفاده از آرایه‌‌هایی؛ چون مراعات نظیر، جناس، تضمین، استخدام و غیره که در قرآن کریم نیز نمونه‌‌های مشابه بسیاری دارد؛ مانند جناسی که بین حروف این آیه قرار دارد: «وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَة».[11] برخی از اندیشمندان علم بلاغت این محسنات کلام را تا بیش از 50 مورد شمرده­‌اند.
یکی از آیات قرآن که بسیاری از بلاغیون را متحیر ساخته و در آن علاوه بر مجازات زیبایی که وجود دارد، دارای بیش از 20 مورد از فنون بلاغی مختلف است، آیه 44 سوره هود است: «وَ قیلَ یا أَرْضُ ابْلَعی‏ ماءَکِ وَ یا سَماءُ أَقْلِعی‏ وَ غیضَ الْماءُ وَ قُضِیَ الْأَمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِیِّ وَ قیلَ بُعْداً لِلْقَوْمِ الظَّالِمین»،[12] که جهت فهم و بررسی آن فنون می‌‌توانید به کتب مفصل­تر رجوع نمایید.[13]
 

[1] . برای مشاهده این نظریات می‌توانید به این کتاب مراجعه نمایید: فوال عکاری، انعام، المعجم المفصل فی علوم البلاغه، ذیل هر یک از مداخل، دار الکتب العلمیه، بیروت، 2006م.
[2] . غالب مطالب مطرح شده در این نوشتار از کتاب مختصر تفتازانی و شرح فارسی نوشته شده بر آن؛ یعنی کرانه‌ها می‌باشد؛ تفتازانی، سعد الدین، مختصر المعانی علی تلخیص المفتاح، انتشارات اسماعیلیان، قم، 1383ش؛ عرفان، حسن، کرانه‌ها شرح فارسی کتاب مختصر المعانی، انتشارات هجرت، قم، چاپ پنجم، 1389ش.
[3]. فیروزآبادی، محمد بن یعقوب، القاموس المحیط، ج 1، ص 329، ذیل ریشه فصح، دار الکتب العلمیه، بیروت؛ نزدیک به 11 معنا برای آن شمرده است.
[4] . گیسوان گرد شده اش به سوی بلندی‌ها بر آمده بود.
[5] . «زمانى که دو فرستاده را به سوى آنان فرستادیم، ولى آن دو را انکار کردند و با پیامبر سومى آنان را تقویت کردیم، پس [همگى] گفتند: ما را به سوى شما فرستاده‌‏اند». یس، 14.
[6] . «گفتند: پروردگارمان مى‏‌داند که یقیناً ما به سوى شما فرستاده شده‌‏ایم». یس،16.
[7] . «گفتند: «اى شعیب، آیا نماز تو به تو دستور مى‌‏دهد که آنچه را پدران ما مى‌‏پرستیده‏‌اند رها کنیم، یا در اموال خود به میل خود تصرّف نکنیم؟». هود، 87.
[8] . «و اگر در آنچه بر بنده خود نازل کرده‏‌ایم شک دارید، پس - اگر راست مى‌‏گویید- سوره‌‏اى مانند آن بیاورید و گواهان خود را - غیر خدا- فرا خوانید». بقره، 23.
[9] . «و کسانى که کفر ورزیدند، کارهایشان چون سرابى در زمینى هموار است که تشنه، آن‌را آبى مى‌‏پندارد». نور، 39.
[10] . «دست خدا بالاى دست‌هاى آنان است». فتح، 10.
[11] . «واى بر هر بدگوى عیب‌جویى». همزه، 1.
[12] . «و گفته شد: «اى زمین! آب خود را فرو بر، و اى آسمان، [از باران‏] خوددارى کن.» و آب فرو کاست و فرمان گزارده شده و [کشتى‏] بر جودى قرار گرفت.» و گفته شد: «مرگ بر قوم ستمکار.». هود، 44.
[13] . درویش، محیی الدین، اعراب القرآن و بیانه، ج 4، ص360، دار الارشاد، سوریه، 1415ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • امیدبخش‌ترین آیه قرآن کدام است؟
    6057 ترس، اندوه و امید 1393/12/26
    قرآن کریم سرشار از آیات مژده و امید است. اما در این‌که کدام‌یک از آیاتش امید بیشتری به مؤمنان می‌دهد، سخن پیشوایان دین در این زمینه متفاوت است که شاید این تفاوت، ناظر به جنبه‌های مختلف امیدبخشی‌ باشد: ۱. ابوحمزه ثمالی می‌گوید؛ از امام باقر(ع) یا امام صادق(ع) ...
  • لیلة الهریر به چه شبی می گویند؟
    9183 تاريخ بزرگان 1391/05/07
    لیلة الهریر (شب هیاهو و پُر غوغا و سخت) شبی بود که در جنگ صفین، لشکر امام على(ع) و معاویه در آن شب با یکدیگر به نبرد پرداختند و عده ای بسیاری از دو سپاه کشته شدند. در آن شب جز صدای چکاچک شمشیر و به هم ...
  • چرا در اسلام مادامی که زن از همسرش اطاعت کند زن قابل تمجید و ستایش است؟
    11515 زن 1386/12/25
    زندگی زناشویی قوام، تحکیم و استمرارش به محبت، دوستی، تفاهم، احترام متقابل و به رسمیت شناختن و رعایت حقوق همدیگر است. دین اسلام برای آن که محیط و اجتماع کوچکِ خانواده قوام پیدا کند و تداوم یابد، برای هر یک از زن و شوهر حقوقی در نظر گرفته و در ...
  • واژه ی حیات و موت چند بار در قرآن به کار رفته است؟
    11464 حقانیت مرگ 1386/07/10
    حیات به معنای زندگی و موت به معنای ضد آن است. حیات و موتهردو از مخلوقات خداوند هستند.قرآن مجید می فرماید:آن کس که مرگ و حیات را آفرید تا شما را بیازماید که کدام یک از شما بهتر عمل مى‏کنید، و او شکست‏ناپذیر و بخشنده است.
  • جایگاه و شخصیت زراره پیش امامان چگونه بود؟
    7577 شخصیت های شیعی 1390/10/25
    زراره از اصحاب ائمه(ع) است که نزد ایشان شأن و مقامی بزرگ داشته است. وی جزو اصحاب اجماع شمرده شده است که در وثاقت و راست گویی او بین اصحاب ائمه(ع) اجماع و اتفاق است. اگر چه روایاتی در مذمت او وارد شده است، ولی در جمع بین روایات و ...
  • حضرت فاطمه زهرا(س) در چه زمانی و در کجا خطبه فدکیه را خواندند؟
    3630 فدک 1392/02/04
    زمانی که ابوبکر و عمر هر دو تصمیم گرفتند تا فدک را از حضرت زهرا(س) بگیرند و این خبر به ایشان رسید، آن حضرت برای احقاق حق خویش و اتمام حجّت با امّت پیامبر اسلام(ص) در طلب حقّ خود -که پیامبر در زمان حیات خویش به ایشان بخشیده ...
  • منشأ فرقه یعفوریه و عقاید آنان چه بوده است؟
    3335 تاريخ کلام 1386/09/08
    در باره ی این فرقه اطلاعات زیادی در تاریخ منعکس نشده است. آن چه در منابع تاریخی آمده، این است که:1. فرقه ی «یعفوریه» پیروان محمد بن بشیر بوده اند که در امامت موسی بن جعفر (ع) توقف کردند و بعدها امامت او ...
  • آیا می‌توانید در باره زندگی و شخصیت ابن میثم بحرانی اطلاعاتی در اختیار من قرار دهید؟
    4395 تألیفات شیعی 1391/12/01
    کمال الدین میثم بن علی بن میثم البحرانی، معروف به ابن میثم، متوفای سال (699-697 هـ. ق) در اوایل قرن هفتم در بحرین به دنیا آمد، و در مهد علم و فقاهت، در خانواده‌ای مشهور و ریشه‌دار پرورش یافت. جد بزرگوارش میثم بن المعلی از شیوخ بزرگوار بحرین ...
  • نماز شب در مذهب اهل سنت چند رکعت است، و چگونه اقامه می‌شود؟
    39059 گوناگون 1393/02/15
    تفاوت‌هایی در چگونگی خواندن نماز شب میان اهل سنت و شیعه وجود دارد، مانند تفاوت در جای گفتن سلام و تشهد، همچنین در تعداد رکعات نماز شب و وتر که در زیر به طور خلاصه فتوای مذاهب اهل سنت بیان می‌شود. الف. حنبلیه: وتر سنت مؤکد است، دست ...
  • سلام می خواستم بدونم کفاره روزه به تومان چه قدر است؟
    55851 قضای روزه و کفارات 1389/02/28
    کفاره روزه ماه مبارک رمضان بر اساس موارد با هم مختلف هستند و ما در این جا به تفکیک آن را بیان نموده سپس قیمت معادل آن به تومان را ارائه می نماییم. أ. اگر مکلّف به چیز حرامى ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    719922 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    461710 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    324177 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    312058 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    297489 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    270484 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    256012 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    253557 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    250363 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    191086 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

9132  نفر