جستجوی پیشرفته
بازدید
4202
تاریخ بروزرسانی 1392/02/29
خلاصه پرسش
در حدیثی از امام علی(ع) نقل شده: «من از زمان تولد مظلوم بوده‏ ام به طورى که گاهى عقیل به درد چشم مبتلا می‌شد، می‌گفت من نمی‌گذارم دوا به چشم من بریزید مگر این‌که اول به چشم على بریزید. با این‌که من مبتلا به درد چشم نبودم»، آیا این روایت با توجه به سن عقیل قابل قبول است
پرسش
در حدیثی از امیرالمؤمنین علی(ع) آمده: «مَا زِلْتُ مَظْلُوماً مُنْذُ وَلَدَتْنِی أُمِّی حَتَّى أَنْ کَانَ عَقِیلٌ لَیُصِیبُهُ رَمَدٌ فَیَقُولُ لَا تَذُرُّونِی حَتَّى تَذُرُّوا عَلِیّاً فَیَذُرُّونِّی وَ مَا بِی مِنْ رَمَد»؛ آیا این روایت با توجه به سنّ عقیل قابل قبول است؟
پاسخ اجمالی

روایاتی که در آن امیر المؤمنین علی(ع) خود را مظلوم خوانده باشد، بسیار است. در بسیاری از آنها گفتار «ما زلت مظلوماً» به کار رفته است. این روایات به حدّی زیاد بوده که گفته شده ایشان در تمام خطبه‌ها این عبارت را بیان می‌فرمود؛ همان‌طور که در تاریخ نقل شده است که؛ «علی(ع) بر منبر نمی‌رفت مگر این‌که در آخر کلام خود می‌گفت: از زمانی که خداوند پیامبر خود را قبض روح کرد، من مظلوم بوده‌ام».[1] البته این تعبیر – اگر سند آن را قبول کنیم- قطعاً به جهت مبالغه بوده که نشان از نقل بسیار این گفتار دارد.
از جمله روایات در این موضوع، روایت مورد بحث است:
«قال علی(ع): مَا زِلْتُ‏ مَظْلُوماً مُذْ کُنْتُ، إِنْ کَانَ عَقِیلٌ لَیَرْمَدُ فَیَقُولُ: لَا تَذُرُّونِی‏ حَتَّى تَذُرُّوا أَخِی عَلِیّاً، فَأُضْجَعُ فَأُذَرُّ وَ مَا بِی رَمَدٌ»؛[2] امام على(ع) فرمود: «من پیوسته از زمان تولد مظلوم بوده‌ام به طورى که گاهى عقیل به درد چشم مبتلا می‌شد، می‌گفت: من نمی‌گذارم دوا به چشم من بریزید مگر این‌که اول به چشم على بریزید با این‌که من مبتلا به درد چشم نبودم».
در منابع دیگر نیز محتوای این روایت وجود دارد که تنها در برخی عبارات با آنچه نقل شده متفاوت است.[3]
با این حال؛ سند این روایت، چندان قابل استناد نیست، بلکه حتی دارای ضعف‌هایی نیز می‌باشد.[4] علاوه بر سند، بر محتوای این روایت نیز اشکالاتی وجود دارد؛ زیرا عقیل حدود 20 سال از علی(ع) بزرگ‌تر بوده است[5] چگونه می‌توان باور کرد جوان بیست ساله برای استفاده از دواء چشم، کج خلقی کرده و بخواهد قبل از او، آن دوا را در چشم کودک یک ساله بریزند، آن هم جوانی که عقیل شاهد معجزه تولد او در درون کعبه بوده است و بعیدتر این‌که والدینی چون ابوطالب و همسرش برای رفع بهانه گیری‌های چنین جوانی، به کودک کم سن و سال آسیب برسانند و دواء در چشم سالم بریزند.
وجود چنین ضعف‌هایی سبب شده علما، بعد از نقل این روایت، کلامی در ضعف آن بیان داشته باشند؛ برای نمونه علامه مجلسی بعد از نقل این روایت می‌گوید:‌ «این روایت با توجه به تفاوت سنی امیر المؤمنین و عقیل خالی از بُعد نیست؛ زیرا بعید است کسی که بیست و دو سال دارد برای دوایی که استفاده‌اش سخت است، کودک دو ساله را مقدم کند و بعیدتر از این سرنهادن والدین به این خواسته فرزند جوان است».[6]
علما دیگری نیز شبیه این گفتار را در ضعف این روایت بیان کرده‌اند.[7]
 

[1]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب(ع)، ج 2، ص 115، انتشارات علامه، قم، چاپ اول، 1379ق.
[2]. شیخ طوسی، الأمالی، ص 350، دار الثقافة، قم، چاپ اول، 1414ق.
[3]. شیخ صدوق، الاعتقادات، ص 105، کنگره شیخ مفید، قم، 1414ق.
شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 1، ص 45، کتاب فروشی داوری، قم، چاپ اول، 1385ش.
[4]. در سند این روایت اشخاصی چون عبدالله بن محمد البلوی وجود دارند که علمای رجال آن را ضعیف می‌دانند: «البلوی رجل ضعیف مطعون علیه»؛‏ نجاشی، احمد بن علی، فهرست أسماء مصنفی الشیعة(رجال نجاشی)، ص 324، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ ششم، 1365ش.
[5]. بحرانی، سید هاشم، حلیة الأبرار فی أحوال محمّد و آله الأطهار(ع)، ج 2، ص 335، مؤسسة المعارف الإسلامیة، قم، چاپ اول، 1411ق.
[6]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ‏27، ص 208، دار إحیاء التراث العربی، بیروت، چاپ دوم، 1403ق.
[7]. حلیة الأبرار فی أحوال محمّد و آله الأطهار(ع)، ج 2، ص 335.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • فرق بین ابداع تکوینی و خلق چیست؟
    2185 هستی شناسی 1395/02/20
    ابداع به معنای خلق بدون الگو و نمونه است. اما خلق اعم از آن است؛ یعنی هرگونه ایجادی را خلقت می‌گویند اعم از این‌که همراه با الگو و نمونه قبلی باشد یا نباشد. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به: پاسخ 32148(معنای ابداع و بدیع). ...
  • چرا یهودیان را یهودی می‌نامند؟
    9829 یهود 1390/09/26
    در مورد علت نام گذاری قوم بنی اسرائیل به یهود، اختلاف است. برخی گفته اند که "یهود" به معنای هدایت یافته است و علت آن توبه قوم موسی (ع) از گوساله پرستی است.[1] برخی دیگر گفته ...
  • تفاوت ألا و نعمت را در سوره الرحمان چیست؟
    12566 قرآن 1391/06/11
    واژه «آلاء» جمع «ألا» که گاهی به کسر همزه «إلا» استعمال شده است، در اصل به معنای بلوغ و رسیدن است که در مفاهیم مختلف از جمله: تصمیم، عهد، قسم، استطاعت، اظهار قدرت و مهربانی، نعمت، پایان کار و کوشش کاربرد دارد. از آن‌جا که «نعمت» بازگشتش ...
  • در زیارت عاشورا می خوانیم " اَنْ یَجْعَلَنی مَعَکُمْ فِی الدُّنْیا وَالاْخِرَةِ " این معیت چه شرایط و خصوصیاتی دارد و چگونه تحقق می یابد؟
    7223 درایه الحدیث 1391/10/26
    معیتی که در زیارت عاشورا ذکر شده، اشاره به همه مراتب معیت با امام (ع) دارد که عبارت اند از: معیت دنیوی، قلبی، روحی و اخروی. برای توضیح مطلب به پاسخ تفصیلی مراجعه کنید. ...
  • آیا حیوانات روح (نفس) دارند و اگر دارند، روح (نفس) آنها با انسان چه فرقى دارد؟
    21930 انسان شناسی 1387/01/17
    پیش از بیان هر سخنى، لازم به ذکر است که اساس و مبناى پاسخ ارایه شده، حکمت متعالیه (فلسفه صدرایى) است و بنابر همین نظر، مطالب در دو بخش اصلى و چند زیر مجموعه ارایه می‌گردد. در بخش اوّل که با عنوان «وجود نفس در حیوان» مطرح شده، ...
  • آیا می‌توان هر روز توبه کرد؟
    4710 توبه 1392/09/04
    توبه یکی از موضوعات مهم و اساسی است که در مکتب اسلام و همه‌ ادیان آسمانی مورد توجه قرار گرفته، و نزد اولیای الهی و عارفان دارای جایگاه ویژه است. توبه در هر لحظه و هر آن لازم است؛ چون انسان اگرچه ممکن است به ظاهر گناهی مرتکب ...
  • حکم فروش خون چیست؟
    1739 خرید و فروش 1395/03/03
    هر چند خرید و فروش عین نجس، (یعنى چیزهایى که ذاتاً نجس است؛ مانند بول، غائط، مشروبات مست کننده و ...) جایز نیست،[1] امّا خرید و فروش عین نجسى که بتوان از آن استفادۀ حلال نمود جایز است؛ مثلًا خرید و فروش غائط براى ...
  • در صورت گران بودن آب، برای غسل جنابت چه باید کرد؟
    5586 شرح حال 1388/02/03
    غسل جنابت به خودی خود مستحب است، ولی برای خواندن نماز واجب و مانند آن واجب می شود.[1] اما اگر تهیه آب برای غسل کردن به قدری گران است که از نظر اقتصادی برای شما ضرر یا مشقت غیر قابل تحمل دارد و یا اجحاف است، تهیه آب ...
  • معنای اصطلاحات «اجازه اجتهاد»، «اجازه روایت» و «اجازه در تصدی امور حسبیه» چیست؟
    7643 اجتهاد و مرجعیت در اسلام 1392/11/21
    اجازه اجتهاد؛ یعنی اجازه استنباط و اجتهاد در احکام شرعی که از طرف استاد جامع الشرائط به برخی از شاگردان داده می‌شود. اجازه اجتهاد؛ یک روش پیشرفته در بین برنامه‌های آموزشی است، امروزه هم تأیید نهایی استاد یا دادن انواع اجازات و مدارک علمی از سوی مراکز بزرگ ...
  • آیا متلاشی نشدن بدن در قبر، علامت اهل نجات بودن مرده است؟
    6637 برزخ 1392/06/12
    با استفاده از برخی عوامل شیمیایی مانند مومیایی کردن، می‌توان جسد را سالم نگه‌داشت، چنان‌که جسد فراعنه مصر را با عمل مومیایی برای سال‌‌ها سالم نگه‌می‌داشتند، در حالی‌که بیشتر فراعنه از بدترین و ستمگرترین افراد روزگار خود بودند، حتی برخی از آنان مانند فرعون زمان حضرت موسی(ع) ادعای ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    837975 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    510617 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    383386 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    380128 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    353135 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    304830 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    295490 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    292301 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    288769 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    270620 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7538  نفر