جستجوی پیشرفته
بازدید
526
تاریخ بروزرسانی 1395/10/10
 
کد سایت fa39281 کد بایگانی 47921 نمایه اجباری بودن رجوع به خدا
طبقه بندی موضوعی تفسیر|صرف و نحو
خلاصه پرسش
اینکه در فرازهایی از قرآن کریم و در مواردی که سخن از برگشت به سمت خداست، همواره افعال مجهولی چون «یُرجَعون» و «تُرجَعون» مورد استفاده قرار می‌گیرد، دلیلش چیست؟ و آیا جبری بودن رجوع از آن برداشت می‌شود؟
پرسش
چرا در قرآن کریم فقط «ترجعون» با صیغه مجهول آمده است؟ آیا این نکته لطیفی دارد؟ این‌که برخی می‌گویند این نشان دهنده حتمیت و قطعیت است؛ یعنی چه بخواهی چه نخواهی برگردانده می‌شوید نزد خدا، درست است؟
پاسخ اجمالی
خداوند یک سیر تکاملی را برای زندگی انسان تعیین کرده است. انسان پس از آفریده شدن و طی کردن زندگی دنیایی و برخی مراحل دیگر، به مرحله رجوع به پروردگار خود می‌رسد. بیشتر عبارات قرآنی در این زمینه، به شکل مجهول (تُرجَعون)[1] آمده است. فعل مجهول، فعلی است که فاعل آن به دلائلی حذف و مفعول، جانشین فاعل شده است. وجود فاعلی که از جمله حذف شده، بیان‌گر این است که عاملی غیر از مفعول (که در این‌جا انسان است)، در رجوع انسان به خدا نقش دارد. به عبارت دیگر، انسان را به سوی خدا برمی‌گردانند نه این‌که خودش می‌رود. این نشان دهنده اجباری بودن طی کردن این مرحله است (همان‌گونه که طی مراحل دیگر نیز از اختیار انسان خارج است).
غیر ارادی بودن رجوع الی الله، از متعدی بودن فعل فهمیده می‌شود؛ زیرا فاعل، خدا و انسان، مفعول است و چون این فعل از افعال خدا هست و انسان دخلی در آن ندارد، این سیر، یک سیر همراه با جبر محسوب می‌شود؛ نه این‌که از مجهول بودن فعل، فهمیده شود.
به عبارتی، اگر رجوع به خدا با فعلی متعدی اما غیر مجهول نیز مطرح می‌شد،[2] باز هم می‌توانستیم غیر اختیاری بودن این برگشت را از آن نتیجه‌گیری کنیم.
 

[1]. «ثُمَّ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ»؛ بقره، 28؛ «وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ»؛ یونس، 56 و... .
[2]. مثلاً گفته می‌شد: «یُرجعکم اللهُ».
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • معنای جمله «گردن خود را پل عبور مردم قرار نده» در حدیث «عنوان بصری» چیست؟
    4648 مبانی فقهی و اصولی 1389/04/09
    این سخن به این معنی است که در مقام طلب علم به دنبال عمل به آموخته های خود باش تا به هدف و غایت اصلی از علم و دین و معارف دست یابی و هدفت این نباشد که فقط واسطه انتقال علم به دیگران باشی. به این ترتیب ...
  • آیا پوست های جدا شده از لب، دست، پا و ... نجس هستند؟
    18249 مردار 1387/06/19
    مراجع عظام تقلید در این باره می‌گویند: "پوست هاى مختصر لب و جاهاى دیگر بدن که موقع افتادنشان رسیده، اگر چه آنها را بکنند پاک است، ولى بنابر احتیاط واجب باید از پوستى که موقع افتادنش نرسیده و آن را کنده‏اند اجتناب نمایند".[1] در ...
  • آیا امام حسین(ع) و دیگر امامان(ع)، دشمنان خود را نفرین می‌کردند؟
    16133 تبری و لعن 1394/07/23
    ائمه هیچ‌گاه نسبت ناروا و دروغ به دشمنانشان نمی‌دادند، اما نفرین و لعن بجا – خصوصاً نفرین و لعن مظلوم - در آموزه‌ها و منابع دینی به رسمیت شناخته شده است. که برای آگاهی بیشتر این پاسخ‌ها را مطالعه کنید: «نفرین از نگاه قرآن و احادیث»، سؤال ...
  • حکم پیداکردن گنج و خرید و فروش اشیاء عتیقه چیست؟
    67135 رعایت مقررات و قوانین 1391/04/12
    در گنج شرط است که صاحب آن معلوم نباشد، خواه در سرزمین کفار یا در زمین موات(زمینی که مالکی ندارد) و یا در خرابه‌هاى کشورهای اسلامی، و چه اثر اسلام(نشانه ای از این که مثلا سکه ها، اسلامی هستند) بر آن باشد یا نه، و در ...
  • «هرکسی که در شب و روز جمعه بمیرد، عذاب قبر از او برداشته می‌شود». آیا تمام مردم مشمول این‌ روایت می‌شوند؟!
    9514 برزخ 1394/01/27
    بنابر روایات شیعه و اهل سنت،‌ مردن در شب و روز جمعه دارای امتیازاتی است: 1. پیامبر خدا(ص): «هر کس در روز و یا شب جمعه بمیرد؛ از عذاب قبر رها می‌شود و در روز قیامت نشانِ شهیدان برای او خواهد بود».[1] 2. پیامبر ...
  • آیا استفاده از تافت و مواد نگه دارنده مو برای وضو اشکال دارد؟
    11521 موانع رسیدن آب 1388/06/05
    در وضو باید صورت و دست ها شسته و قسمتی ازجلوی سر و روی پاها مسح شود.[1] بنابراین، اگر انسان در موقع وضو موها را کنار زده و بر پوست سر مسح بکشد وضویش صحیح است و استفاده از تافت و مواد نگه دارنده ...
  • صیغه نذر چگونه ادا می‌شود؟
    18446 عهد، نذر و سوگند 1392/02/23
    صیغۀ نذر این چنین است: «للّه علیّ هکذا»، و منظور از هکذا آن است که: «آنچه را مى‌خواهد که نذر کند بعد از «للّه علیّ» بگوید».[1] مثلاً بگوید: «ان شفى اللّه مریضى فللّه على صوم یوم»؛ یعنى اگر خداوند مریض مرا شفا بدهد یک ...
  • فلسفه معراج رفتن پیامبر اسلام(ص) چیست؟
    10020 حدیث 1392/03/22
    قبل از پرداختن به پرسش یادآور می‌‌شویم که هدف از معراج، تنها قرب الهی نیست، بلکه اهداف دیگری نیز در این سفر مورد نظر بوده که در ادامه به آن می‌‌پردازیم. اما توجه به این نکته نیز لازم است که اگر چه خدا همه جا حضور دارد، اما ...
  • نماز خواندن در صف اول نماز جماعت چه شرایط و وظایفی دارد؟
    7076 شرایط امام 1392/01/18
    ۱. صف اول نماز جماعت، از پاداش فراوانی برخوردار است که پرسش 22753 (7398 آرشیو) به برخی از آنها پرداخته است. ۲. از طرف دیگر، توصیه شده است که افرادی در صف اول نماز جماعت باشند که دانش بیشتر و منش بهتری داشته باشند. پیامبر اکرم(ص) فرمود: ...
  • مهم ترین جوامع حدیثی شیعه کدامند؟
    6403 درایه الحدیث 1388/01/23
    مکتب شیعه به برکت احادیث پیامبر اکرم(ص) و عترت طاهرین آن حضرت،یعنی ائمه (ع) در زمینه احادیث معتبر بسیار غنی است چرا که ائمه طاهرین(ع) از نظر منزلت و زمان نزدیک ترین افراد به پیامبر اکرم(ص) هستند و از عصمت برخوردار هستند و از آن بزرگواران احادیث ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    792529 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    490275 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    354887 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    348305 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    341114 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    285291 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    281423 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    279020 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    275540 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    235203 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6063  نفر