جستجوی پیشرفته
بازدید
10433
تاریخ بروزرسانی 1393/05/10
 
کد سایت fa47801 کد بایگانی 58926 نمایه بررسی آیات دال بر برتر بودن قوم یهود
طبقه بندی موضوعی تفسیر|یهود
خلاصه پرسش
چرا قرآن، یهود را بر دیگر انسان‌ها برتری داده است؟
پرسش
در جایی از سوره بقره آمده است که قوم یهود قوم برتر است؛ تفسیر آن چیست؟
پاسخ اجمالی
خدای تعالی خطاب به نوادگان یعقوب(ع) می‌فرماید: «یا بَنی‏ إِسْرائیلَ...أَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعالَمینَ»؛ اى بنی‌اسرائیل!...شما را بر جهانیان برترى دادم. خطاب این آیه قطعاً شامل یهودیان دوران پیامبر اسلام(ص) و پس از آن نیست، بلکه شامل پیروان پیامبرانی؛ مانند موسی و عیسی(ع) است که در زمان خودشان، مکلف به پیروی از این رسولان الهی بودند. همچنین مراد از برتری بر جهانیان، برتری بر همه انسان‌ها در تمام ادوار تاریخ نیست، بلکه مراد برتری یهودیان مؤمن در زمانی که دین یهود در آن زمان حجت بود، بر دیگر انسان‌های همان برهه از تاریخ است.
 
پاسخ تفصیلی
همه ادیان الهی در زمان خود، بهترین و امن‌ترین راه برای رسیدن به رستگاری بودند. بنابر این، پیروان این ادیان نیز از بهترین انسان‌ها به شمار می‌آمدند. در برخی از آیات قرآن، بنی‌اسرائیل[1] از طرف پروردگار این‌گونه توصیف می‌شوند: «اى بنی‏اسرائیل! نعمت‌هاى مرا که به شما عطا کردم و این‌که شما را بر جهانیان [زمان خودتان‏] برترى دادم، یاد کنید».[2]
این برتری از زبان حضرت موسی(ع) نیز عنوان شده است: «[موسى با یک دنیا شگفتى و تعجب‏] گفت: آیا غیر خدا را [که هیچ‏گونه شایستگى پرستش ندارد] به عنوان معبود برایتان طلب کنم؟ در حالى‌که او است که شما را بر جهانیان [روزگارتان‏] برترى داد».[3]
در این آیات، مطالبی نیازمند توضیح است. اول آن‌که خداوند چه نعمتی به آنها داد؟ دوم این‌که مراد از برتری آنها بر جهانیان چیست؟ و ...
در این زمینه باید گفت که خداوند در آیاتی دیگر، نمونه‌ای از نعمت‌های خود بر بنی اسرائیل را اعلام می‌کند: «و همانا ما به بنی‌اسرائیل کتاب و حکومت و نبوّت عطا کردیم، و از پاکیزه‌ها به آنان روزى دادیم و آنان را بر جهانیان [روزگار خودشان‏] برترى بخشیدیم».[4]
نعمت‌های بسیار دیگری نیز به یهودیان داده شد؛ از نعمت هدایت و ایمان گرفته تا رهایى از چنگال فرعونیان و باز یافتن عظمت و استقلال![5] و استفاده از غذای ویژه آسمانی[6] و ... که قرآن داستان بسیاری از این نعمت‌ها بیان کرده است.
در همین راستا، برخی از مفسران، وجود پیامبران فراوان از میان بنی‌اسرائیل را امتیازی برای آنها دانسته‌اند؛[7] زیرا قطعاً وجود افراد پاک‌دامن فراوان در میان یک قوم، اثرات وضعی بسیاری برای آن جامعه دارد که گرایش‌های خداباورانه را افزایش داده و سبب برتری آنان بر دیگر گروه‌های اجتماعی می‌شود.
از طرفی حتی اگر برتری بنی‌اسرائیل - به معنای عام آن - را بعد از زمان عیسای مسیح بپذیریم - زیرا هم ایشان و هم بیشتر پیروانشان از بنی اسرائیل بودند- اهل کتاب در دوران بعد از اسلام قطعاً مشمول این برتری نخواهند بود؛ زیرا اینها نه تنها بر همه انسان‌ها و یا مردم زمان خود برتری ندارند، بلکه جهت پیروی نکردن از پیامبر اسلام(ص) مورد مذمت بوده و عموماً از هدایت به دور بوده‌اند. بر این اساس، فضیلتی که معنای آن خواهد آمد، برای یهودیان دوران‌های گذشته بوده است.
توجه به این نکته نیز ضروری است که مقصود از عبارت «فَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمینَ» همه انسان‌ها در تمام ادوار تاریخ نیست، بلکه قطعاً مراد، برتری آن دسته از نوادگان یعقوب(ع) است که در زمان حجت بودن دین یهود، پیرو آن بودند.[8] نه آن دسته از بنی‌اسرائیل که قرآن از آنها این‌گونه یاد می‌کند: «کسانى که خداوند آنها را از رحمت خود دور ساخته، و مورد خشم قرار داده، [و مسخ کرده] و از آنها، میمون‌ها و خوک‌هایى قرار داده، و پرستش بت کرده‌اند موقعیّت و محل آنها، بدتر است و از راه راست، گمراه‌تر هستند»[9].[10]
دلائل مختلف دیگری بر مطلق نبودن این برتری وجود دارد:
الف. آیاتی وجود دارد که مسلمانان را بهترین امت در میان انسان‌ها معرفی می‌کند: «کُنْتُمْ خَیْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ ...».[11]
ب. مطمئناً بنی‌اسرائیل بر خود اسرائیل(یعقوب) و اسحاق و ابراهیم برتری ندارند.
ج. در قرآن تنها بنی‌اسرائیل برتر به شمار نیامده‌اند، بلکه افراد و گروه‌های دیگری نیز به عنوان فرد و گروه برتر اعلام شده‌اند:
«بی‌تردید خدا آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را [به خاطر شایستگی‌هاى ویژه‌اى که در آنان بود] بر جهانیان برگزید».[12]
«و اسماعیل و یَسَع و یونس و لوط را [هدایت کردیم‏]، و همه را بر جهانیان برترى دادیم».[13]
بنابر این اگر عبارت(فَضَّلْناهُمْ عَلَى الْعالَمینَ) را در مورد بنی اسرائیل به برتری بر تمام انسان‌ها تفسیر کنیم، میان این آیات نوعی تنافی به وجود می‌آید.
در نهایت باید توجه داشت که برتر بودن و برگزیده خدا بودن، انتظارات را نیز زیاد می‌کند؛ لذا می‌بینیم که در بسیاری از آیات، خداوند آنها را بیشتر از دیگران جهت اشتباهاتشان، مورد ملامت و سرزنش قرار می‌دهد.
 

[1]. بنی اسرائیل در این آیه و آیات مشابه انصراف به یهودیان دارد.
[2]. بقره، 47.
[3]. اعراف، 140.
[4]. جاثیه، 16.
[5]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج 1، ص 220، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.
[6]. بقره، 57.
[7]. مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، ج 1، ص 95، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1424ق.
[8]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، با مقدمه: بلاغی‏، محمد جواد، ج 1، ص 221، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش؛ ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمرو، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: شمس الدین، محمد حسین، ج 1، ص 158، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، چاپ اول، 1419ق؛ فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 3، ص 493، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق.
[9]. مائده، 60.
[10]. فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج 3، ص 493، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق.
[11]. آل عمران، 110: «شما بهترین امتى هستید که پدیدار شده‏اید...».
[12]. آل عمران، 33.
[13]. انعام، 86.
ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    742420 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    470499 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    328853 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    321938 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    312380 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    274832 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    261516 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    261221 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    258154 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    203611 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7249  نفر